Nồi nước bồ kết

Chương 1: Nồi nước bồ kết

Mẹ tôi nhất định phải gội đầu trước khi vào truyền hoá chất, và nước bồ kết phải đun đủ ba mươi phút, thiếu một phút bà cũng biết.

– Đun thêm đi con. Còn mùi sống.

– Mẹ ơi, bếp ga của bà chủ trọ tính tiền theo giờ đấy.

– Thì tính. Mẹ trả.

Đó là năm giờ sáng một ngày tháng Ba, trong căn phòng trọ tám mét vuông ở một con ngõ sau bệnh viện ung bướu. Cả con ngõ ấy sống nhờ người bệnh. Nhà nào cũng ngăn tầng một thành phòng nhỏ, cho thuê theo đêm, một trăm hai mươi nghìn một người. Đầu ngõ có hàng cháo dinh dưỡng, hàng bán mũ len, hàng bán khẩu trang, và một bà cụ chuyên nấu nước lá xông cho người mới truyền xong. Ai lần đầu đến đây, nhìn mấy cái mũ len treo lủng lẳng giữa mùa nóng thì không hiểu. Ở được ba hôm là hiểu.

Mẹ tôi ngồi xổm bên cái chậu nhôm, gỡ cái kẹp càng cua màu đồi mồi ra. Cái kẹp ấy gãy một răng từ hồi tôi học lớp năm, mẹ không vứt, bảo còn kẹp được thì còn dùng. Tóc mẹ đổ xuống, dài quá hông, đen, dày, chưa bao giờ nhuộm. Ba mươi năm bán nước chè và bánh nhãn ở bến xe, mẹ thua người ta đủ thứ, thua về giá, thua về chỗ ngồi, thua cả cái loa của hàng bên. Riêng mái tóc thì cả bến xe chịu.

Tôi múc nước dội cho mẹ. Hơi bồ kết bốc lên, hăng và ấm, mùi của mọi buổi chiều ba mươi Tết hồi tôi còn bé.

– Bác sĩ nói gì về tóc, con nhớ không? – Mẹ hỏi, đầu vẫn cúi.

– Bác sĩ nói khoảng hai đến ba tuần sau đợt đầu thì bắt đầu rụng. Người ta khuyên cắt ngắn trước cho đỡ.

– Mẹ không cắt.

– Mẹ ơi…

– Mẹ không cắt. Nó rụng thì nó rụng. Mẹ không tự tay làm cái việc của nó.

Tôi không cãi. Ba mươi ba năm làm con bà Vạn, tôi biết lúc nào nên cãi. Lúc mẹ nói câu nào hai lần là lúc không nên.

Bệnh của mẹ phát hiện muộn hơn mức nên phát hiện, sớm hơn mức đáng sợ. Một khối ở ngực trái, mẹ sờ thấy từ Tết, giấu đến rằm tháng Giêng, cho đến khi tôi về quê thấy mẹ cứ khoác áo len giữa trưa nắng. Mổ xong, bác sĩ nói phải truyền sáu đợt, mỗi đợt cách nhau ba tuần. Bác sĩ Lương trưởng khoa là một người đàn ông gầy, nói nhanh, nhưng nói câu nào cũng nhìn thẳng vào mặt người bệnh chứ không nhìn người nhà. Mẹ tôi thích ông vì thế.

– Ông ấy nói chuyện với mẹ, không nói chuyện với cái hồ sơ. – Mẹ bảo.

Phòng mẹ nằm có sáu giường. Giường sát cửa sổ là một con bé tên Mơ, hai mươi tuổi, sinh viên sư phạm, người Mường ở Hoà Bình. Mơ bị ung thư hạch, đang ở đợt thứ tư. Đầu con bé đã trọc từ lâu, lúc nào cũng đội một cái mũ len màu cam, kể cả lúc nhiệt độ ngoài trời ba mươi hai độ. Mơ không bao giờ soi gương. Tôi để ý thấy thế từ hôm đầu: mỗi khi đi qua cái gương nhỏ trong nhà vệ sinh chung, con bé cúi xuống nhìn chân.

Mẹ tôi để ý con bé từ trước tôi. Đến trưa ngày thứ hai, mẹ đã biết Mơ có một người yêu học năm ba bên kinh tế, đã ba tuần không lên thăm.

– Con trai nó thế đấy. – Mẹ nói to cho cả phòng nghe. – Bác ngày xưa cũng bị một thằng bỏ. Năm sau bác lấy bố con Câu, đẹp trai hơn thằng ấy gấp ba. Thằng ấy về sau hói.

Cả phòng cười. Mơ cũng cười, lần đầu tiên tôi nghe tiếng con bé cười. Tôi thì biết rõ bố tôi chẳng đẹp trai hơn ai gấp ba, nhưng tôi không nói.

Đợt truyền đầu tiên kéo dài cả buổi chiều. Mẹ nằm nhìn giọt thuốc màu đỏ chạy qua dây truyền, bảo trông như nước vối để lâu. Tối hôm ấy mẹ nôn bốn lần. Lần nào nôn xong mẹ cũng bảo tôi lấy lược chải tóc cho mẹ, chải từ chân tóc xuống ngọn, đủ một trăm lần, như hồi bà ngoại còn sống vẫn chải cho mẹ.

– Đếm đi. Đừng ăn gian.

Tôi đếm. Tóc vẫn chắc, không một sợi nào rơi. Mẹ nhìn cái lược, nhìn tôi, rồi nhắm mắt.

– Thấy chưa. Tóc mẹ khác.

Ba tuần sau, mẹ con tôi lại xuống Hà Nội cho đợt thứ hai. Tôi xin nghỉ phép cả tuần, trưởng phòng kế toán nhìn tôi như nhìn một khoản chi chưa có chứng từ, nhưng vẫn ký.

Sáng ngày thứ mười sáu tính từ đợt đầu, tôi tỉnh dậy trong căn phòng trọ quen, thấy mẹ ngồi dậy từ lúc nào, quay lưng ra phía tôi. Trên cái gối vỏ hoa cúc, tóc mẹ nằm rải rác, không phải một sợi, hai sợi, mà từng lọn, như ai đó vừa đặt xuống.

Mẹ nhặt từng sợi một. Rất chậm, rất cẩn thận, như nhặt sạn trong gạo. Bên cạnh mẹ là cái hộp bánh quy bằng thiếc mà tôi mua ở cổng viện hôm trước, bánh ăn chưa hết, mẹ đã dồn sang túi ni lông. Mẹ thả từng sợi tóc vào hộp.

Tôi nằm im, không dám thở mạnh.

Nhặt xong, mẹ đậy nắp hộp lại, ấn hai bên cho khít. Rồi mẹ nói, không quay đầu lại:

– Dậy rồi thì đừng giả vờ. Việc này không được kể với ai. Kể cả con Mơ.

— Hết chương 1 —