Chiếc dép xanh

Chương 3: Chiếc dép xanh

Bây giờ.

Bà cụ đứng ở cổng là bà Năm. Bà mời Yến vô nhà uống nước, nói ông Ba mất hai năm trước, mất trong giấc ngủ, sáng ra con cháu bà Năm qua kêu ông uống cà phê mới hay. Ông nằm trên bộ ván trước hiên, mặt quay ra phía cây vú sữa.

– Đám ông, cả xóm đi. Học trò trường tiểu học cũng đi. Mấy đứa nhỏ bây giờ không biết ông là ai, chỉ biết khúc đường đó kêu là khúc ông Ba. Ai chỉ đường cho ai cũng nói: tới khúc ông Ba thì quẹo vô.

– Từ hồi có đường, chiều nào ổng cũng ngồi trước hiên coi học trò tan học đi ngang. Đứa nào chạy giỡn sát mép rạch là ổng la, la lớn lắm, con nít trong xóm sợ ổng thấy mồ. Mùa vú sữa thì ổng hái để sẵn một rổ ở cổng, đứa nào đi ngang muốn lấy thì lấy, chỉ cấm leo. Có năm ổng còn bỏ tiền ra làm cái lan can tre dọc khúc quanh, mục rồi thay, thay ba lần.

Yến ngồi trên cái ghế nhựa đỏ bà Năm kéo ra, cầm ly nước đá chanh trên tay mà không uống. Cô nhớ cái đêm mưa ấy. Gần mười một giờ, cả đội đã về nhà văn hóa ấp ngủ, cô nằm không yên, cầm đèn pin quay lại khúc quanh coi tấm bạt. Ông Ba ngồi một mình dưới bạt, cạnh khúc bê tông mới đổ, tay cầm đèn pin soi xuống, chân trần lấm bùn. Cô hỏi ông làm gì vậy. Ông nói không có gì, coi coi nó cứng chưa. Rồi ông đuổi cô về ngủ, mai còn dọn dẹp. Tối hôm sau đội làm lễ chia tay, có văn nghệ, có bánh xèo, có ông trưởng ấp phát biểu dài. Ông Ba không tới.

Sáng hôm sau đội lên xe về thành phố từ sớm, trời còn mờ. Cô không kịp qua chào ông. Cô định năm sau sẽ quay lại. Năm sau cô làm đồ án. Năm sau nữa cô ra trường, đi làm, lấy chồng, có con. Mỗi năm, cái ý định quay lại cứ trượt về phía năm tới như một cái hẹn với chính mình mà không ai nhắc.

– Mẹ ơi! Mẹ ra đây coi nè!

Tiếng con Sóc từ ngoài đường vọng vô. Yến đặt ly nước xuống, chạy ra. Con bé đang đứng đúng ở khúc quanh, sát gốc vú sữa, cúi xuống nhìn chân mình.

– Chân con vừa khít nè mẹ!

Yến bước tới. Trên mặt bê tông, ở chỗ mép trong khúc quanh, sát rễ cây nhất, có một dấu in lõm xuống, nông, nhẵn, đã đóng một lớp rêu mỏng ở viền. Hình một chiếc dép trẻ con. Có cả vết lõm nhỏ ở chỗ quai, và một đường kẻ mảnh ngang qua, như dấu của sợi kẽm nối quai.

Con Sóc rút chân ra rồi đặt vào lại, vừa đặt vừa cười khúc khích. Bàn chân năm tuổi của nó nằm trọn trong dấu dép.

Yến quỳ xuống mặt đường. Cô nhớ cái đèn pin trong tay ông Ba đêm cuối. Coi coi nó cứng chưa. Bê tông mới đổ được vài tiếng, mặt còn mềm như bột bánh, ấn nhẹ là in. Ông đã chờ cho cả đội về hết, cho cả xóm ngủ hết, mới đem chiếc dép xanh ra. Cô tới sớm quá, nên ông phải nói dối một câu.

Mười một năm, cô đi ngang qua hàng trăm con đường bê tông, đứng trên hàng chục công trình, ký tên vào không biết bao nhiêu biên bản nghiệm thu. Chưa có con đường nào cô làm mà có người đã thay cô ký một chữ ký như vậy.

– Mẹ, ai in dép ở đây vậy?

– Một bạn nhỏ. Bạn đi học về đường này.

– Bạn đó lớn chưa?

Yến nhìn lên cây vú sữa. Mấy trái vú sữa còn xanh treo lủng lẳng, một con sáo đậu trên nhánh thấp nghiêng đầu nhìn xuống hai mẹ con.

– Bạn đó không lớn nữa. Bạn đó chỉ thích leo cây.

– Con cũng thích leo cây.

– Mẹ biết.

Trước khi về, Yến hỏi xin bà Năm cái chổi tre. Cô quét sạch lá vú sữa khô trên khúc quanh, lấy khăn ướt chùi lớp rêu ở viền dấu dép cho thật kỹ, rồi đứng thẳng lên, chụp một tấm hình. Con Sóc đòi được chụp chung, nên trong tấm hình ấy có hai chiếc dép: một chiếc in trên bê tông, một chiếc màu hồng của con bé đặt sát bên, cùng cỡ.

Chiều đó hai mẹ con chạy xe ra khỏi xóm. Tới đầu đường, có một ông chạy xe máy chở bao lúa ngược chiều, dừng lại hỏi đường vô trường tiểu học. Con Sóc nhanh miệng hơn mẹ, giơ tay chỉ:

– Chú đi thẳng, tới khúc ông Ba thì quẹo vô!

— Hết —