Đường ong

Chương 3: Đường ong

– Bác bỏ cháu lại đi – Tuệ nói.

Cô nói câu ấy lần thứ ba. Ông Chín không trả lời lần nào. Ông đang đứng giữa khoảnh đất sét, tay cầm cái ống hun khói đã tắt, mắt nhìn quanh. Khói nâu đã bao kín ba phía: phía khoang đổ bộ, phía kênh Tư, và phía nam, nơi lửa than bùn đang bò tới. Chỉ còn phía bắc là rừng tràm xanh, chưa có khói. Mà phía bắc là đâu, ông Chín không biết. Ông gác kèo ong ở rừng này bốn mươi năm, thuộc từng con mương, từng cái gò, nhưng chỉ ở dải rừng phía tây kênh Tư, từ chòi trở xuống phía nam. Phía bắc là rừng của người khác, rừng già, cây dày, mấy chục năm ông chưa vô lần nào.

– Bác dẫn bé Tí đi đi – Tuệ nói tiếp, giọng đều đều, như đọc quy trình. – Cháu ở đây, chờ máy bay. Bác ra tới chỗ có sóng thì gọi người ta tới.

– Mày nói vậy mà nghe được hả con? – ông Chín quay lại, giọng gắt lên lần đầu tiên. – Tao bỏ mày lại cho lửa nó ăn hả?

Tuệ im. Ông Chín cũng im. Thằng Tí ngồi cạnh Tuệ, nắm tay cô, mắt đỏ hoe vì khói hay vì sợ, không biết.

Rồi thằng Tí ngẩng lên.

– Ông ơi – nó nói. – Ong kìa ông.

Ông Chín nhìn theo tay nó. Bầy ong của cái kèo số mười bốn, cái bầy nãy giờ vẫn lượn vòng vòng hoảng hốt trên chỗ tổ cũ, đã thôi lượn. Chúng đang bay đi. Không phải bay tán loạn. Chúng bay thành một dòng, từng con nối nhau, thẳng băng như một sợi chỉ vàng căng giữa các thân tràm, về phía bắc.

Buổi trưa nó bay đi uống nước, mày đi theo là ra kênh.

Ông Chín đứng sững. Rồi ông bật cười, một tiếng cười khàn khàn ngắn ngủn.

– Mày thấy chưa, Tí – ông nói. – Ông dạy mày hồi sáng đó.

Thằng Tí nhìn ông, rồi nhìn dòng ong, rồi nó cũng hiểu. Nó đứng bật dậy.

Hai ông cháu cột hai cây tràm non làm cáng, căng tấm bạt xanh ở giữa, đặt Tuệ nằm lên. Ông Chín đi trước, thằng Tí đi sau. Thằng bé mười một tuổi, ốm nhom, mà khiêng một đầu cáng không than một tiếng. Tuệ nằm trên cáng, cổ tay đau buốt, mỗi bước chân của hai ông cháu là một lần cô thấy trời chao đảo. Cô ngửa mặt nhìn lên. Trên đầu cô, qua kẽ lá, dòng ong vẫn bay. Từng con, từng con, vo vo, thẳng băng về phía bắc.

Họ đi theo dòng ong chừng bốn trăm mét. Có lúc phải lách qua những gốc tràm đổ, có lúc phải lội qua những vũng bùn khô. Có lúc ông Chín dừng lại, nghe ngóng, ngửi đất, rồi đổi hướng một chút để tránh một chỗ đất ấm bất thường dưới chân. Phía sau lưng, khói nâu đã lên dày, và tiếng lách tách dưới đất đã thành tiếng răng rắc khi một cây tràm lớn đổ xuống ở đâu đó.

Để quên cái đau, Tuệ hỏi chuyện thằng Tí. Nó vừa khiêng vừa trả lời, hơi thở đứt quãng. Ba má nó lên thành phố làm ở xưởng ráp xe bay, Tết mới về. Nó ở với ông nội từ hồi năm tuổi. Nó biết bơi, biết chèo xuồng, biết bắt cá lóc bằng tay, biết cắt mật, mà chưa bao giờ đi máy bay.

– Cô ở trên trời có thấy nhà con không? – nó hỏi.

– Cô thấy cả cái rừng này – Tuệ nói. – Nhưng không thấy nhà ai hết. Ở trên đó cái gì cũng nhỏ xíu.

– Vậy cô có con không?

– Có. Một đứa con gái, bảy tuổi. Nó đang chờ cô ở nhà bà ngoại. Cô hứa mua kẹo cho nó.

Thằng Tí im một lúc, chân vẫn bước đều.

– Vậy cô ráng nghe – nó nói. – Con khiêng cô ra tới nơi cho cô về mua kẹo.

Tuệ quay mặt đi, nhìn lên dòng ong vàng trên đầu, không để thằng bé thấy cô khóc.

Rồi rừng thưa ra. Và trước mặt họ là nước.

Không phải con kênh Tư. Đây là một cái kênh cũ, hẹp, lòng kênh mọc đầy lục bình, nước đen như nước trà nhưng sâu tới đầu gối. Hai bờ kênh là những bờ đất đắp cao, cỏ mọc um tùm, có lẽ là một con kênh đào từ hồi xưa, từ thời người ta còn khai thác tràm, rồi bỏ hoang mấy chục năm. Bầy ong đang đậu kín trên mặt lục bình, hút nước, cánh rung rung lấp lánh dưới nắng.

Ông Chín đặt cáng xuống bờ kênh. Ông thở hổn hển, mồ hôi chảy ròng ròng, nhưng ông cười.

– Bốn chục năm tao ở rừng này – ông nói – mà hổng biết có cái kênh này. Ong nó biết.

Lửa than bùn không qua được nước. Ông Chín lội xuống kênh, kéo cáng xuống theo, để Tuệ nằm trên tấm bạt mà lưng chạm nước mát. Thằng Tí lội theo, tay vẫn ôm chặt mớ lá tràm non còn sót lại.

Rồi ông Chín làm một việc cuối cùng. Ông đứng giữa lòng kênh, nước tới đầu gối, châm lại cái ống hun khói. Xơ dừa, lá tràm tươi, bóp bễ.

Lòng kênh cũ sâu, hai bờ đất cao, cây tràm hai bên chụm ngọn lại thành một cái mái vòm. Gió tây mùa khô thổi trên ngọn cây, không lọt xuống được tới mặt nước. Ở đây, không một ngọn gió.

Cột khói trắng từ cái ống hun khói bốc lên thẳng tắp, trắng đục như sữa, thơm nồng dầu tràm. Nó xuyên qua cái mái vòm lá, lên cao, lên cao mãi, không bị gió quật, không bị xé vụn, đứng sừng sững như một cái cột giữa biển khói nâu.

Mười hai phút sau, một chiếc máy bay trắng lượn qua. Nó lượn một vòng, rồi một vòng nữa, nhỏ hơn. Rồi nó dừng lại, lơ lửng ngay trên đầu ba người, đèn chớp xanh đỏ.

Thằng Tí nhảy cẫng lên giữa lòng kênh, nước bắn tung tóe, la to tới khản cổ. Tuệ nằm trên tấm bạt, nhìn lên chiếc máy bay đang lơ lửng, và cô cười, cười tới mức cổ tay đau mà không thể ngừng.

Bốn mươi phút sau, một chiếc xuồng máy của đội cứu hộ len theo con kênh cũ vào tới nơi. Người ta đặt Tuệ lên cáng thật, đắp chăn, truyền nước. Ông Chín và thằng Tí ngồi ở mũi xuồng, ông vẫn ôm cái ống hun khói bằng thiếc trong lòng, đen nhẻm, còn ấm.

Ba tháng sau, khi mùa mưa đã về và than bùn ở rừng tràm Hạ Mây đã tắt hẳn, Tuệ quay lại.

Cô đi được rồi. Chậm, còn phải chống gậy, nhưng đi được. Cổ tay trái còn đeo nẹp. Cô đi xuồng theo kênh Tư, rồi theo con kênh cũ không tên, tới chỗ cái kèo ong số mười bốn từng đứng. Cái hố cạn giờ đã ngập nước mưa, cây tràm gãy đã được dọn đi, cái khoang đổ bộ đã được người ta cẩu về bảo tàng từ lâu.

Ông Chín đang đứng đó, gác một cây kèo mới giữa hai cây tràm lớn. Thằng Tí ngồi chồm hổm bên cạnh, tay cầm cái ống hun khói.

– Bác ơi – Tuệ gọi.

Ông Chín quay lại. Ông nhìn cô một lúc, rồi cười, cái nụ cười móm mém, đen nhẻm.

– Con nhỏ từ trên trời.

Cô đưa cho thằng Tí một túi kẹo dừa to bằng cái nón. Cô bảo con gái cô gửi, con bé nghe chuyện xong thì bắt mẹ mua hai túi, một túi cho nó, một túi cho anh Tí khiêng cáng. Thằng Tí ôm túi kẹo, đỏ mặt, không biết nói gì. Ông Chín cười khà, bảo nó cất đi, ăn từ từ, ăn một lần là sâu răng.

Tuệ đưa cho ông một cái hộp gỗ nhỏ. Ông mở ra. Bên trong là một tấm ảnh in trên giấy dày, chụp từ trạm quỹ đạo, mấy ngày trước khi cô về. Ảnh chụp cả vùng Hạ Mây từ độ cao bốn trăm cây số: những dòng sông uốn khúc, những thửa ruộng vuông vức, và một vệt xanh thẫm mờ khói nâu, là rừng tràm.

– Lúc đó cháu đâu biết là cháu sắp rơi xuống đây – Tuệ nói. – Cháu chụp vì thấy rừng đẹp.

Ông Chín cầm tấm ảnh, đưa ra xa, nheo mắt nhìn rất lâu. Rồi ông đưa nó cho thằng Tí.

– Coi nè Tí. Kèo ong của mình ở đâu trong này?

Thằng Tí dí mũi vào tấm ảnh, tìm mãi. Rồi nó lắc đầu.

– Nhỏ quá ông ơi, hổng thấy.

– Ừ – ông Chín nói, đưa tay lấy lại cái ống hun khói từ tay thằng cháu. – Ở trên đó nhìn xuống thì hổng thấy gì. Phải có khói.

Ông nhét lá tràm non vô bầu ống, châm lửa, bóp bễ. Khói trắng phụt ra, thơm nồng, bay lên quanh cây kèo mới. Một con ong vàng từ đâu bay tới, lượn một vòng quanh cây kèo, rồi đậu xuống.

— Hết —