Ngọn lửa dưới than bùn

Chương 2: Ngọn lửa dưới than bùn

Quách Ngân Tuệ nghe thấy tiếng người ngoài vỏ khoang, và lần đầu tiên sau mười một phút, cô cho phép mình khóc.

Mười một phút trước, cô vẫn còn ở trên trời. Hai trăm mười bốn ngày trên trạm quỹ đạo, rồi bốn tiếng ngồi trong khoang hồi hương chật như cái tủ quần áo, lao xuống xuyên qua khí quyển trong một quả cầu lửa. Mọi thứ đều đúng kế hoạch cho tới khi dù chính bung ra. Một sợi dây dù bị kẹt. Dù bung có một nửa. Máy tính khoang tính lại điểm rơi, rồi tính lại lần nữa. Không còn là vùng biển bằng phẳng ngoài vịnh Ba Lạch, nơi tàu cứu hộ đang chờ. Gió tây thổi mạnh, đẩy khoang trôi vào đất liền. Chín mươi cây số. Rồi máy tính báo một dòng chữ mà cô đã thuộc lòng trong những buổi tập: Chuẩn bị va chạm mạnh.

Cú va chạm làm cô bất tỉnh mấy giây. Khi cô tỉnh lại, khoang nằm nghiêng, đèn đỏ nhấp nháy, cổ tay trái cô sưng vù, đau nhói mỗi lần cử động. Máy phát tín hiệu định vị khẩn cấp báo hỏng. Vô tuyến chỉ còn rè rè. Và qua cái ô kính nhỏ cỡ bàn tay, cô thấy bên ngoài là cây. Hàng trăm thân cây trắng xám, thẳng đuột, lá xanh rủ xuống, nắng xuyên qua kẽ lá thành từng vệt mờ mờ như qua làn khói.

Cô không đứng dậy được. Không phải vì chân gãy. Hai trăm mười bốn ngày không trọng lực, cơ chân cô đã yếu như cơ chân người ốm liệt giường một tháng. Ở vùng biển, người của tàu cứu hộ sẽ khiêng cô ra, đặt lên cáng, đưa vào bệnh xá. Ở đây không có ai khiêng cả.

Rồi có tiếng người.

Cửa khoang bị kẹt, phải mất hai mươi phút ông Chín mới cạy ra được, bằng cái xà beng thằng Tí chạy về chòi lấy. Khi cánh cửa bật mở, Tuệ thấy một ông già da đen nhẻm, mặc áo bà ba nâu bạc màu, đầu quấn khăn rằn, tay cầm cái xà beng. Phía sau ông là một thằng bé gầy nhom, mặt lấm lem, mắt tròn xoe.

– Trời đất ơi – ông già nói. – Con nhỏ. Mày từ trên trời xuống thiệt hả con?

Tuệ cười, nước mắt ròng ròng.

– Dạ. Cháu xin lỗi. Cháu làm hư cái gì của bác rồi phải không?

Ông Chín nhìn cái hố, nhìn mấy cây tràm gãy, nhìn chỗ cái kèo ong số mười bốn từng đứng. Một bầy ong vàng đang bay lượn vòng vòng trên đó, hoảng hốt, tìm cái tổ không còn nữa.

– Có cái kèo ong – ông nói. – Hổng sao. Ong nó kiếm chỗ khác. Con ra được không?

Tuệ không ra được. Ông Chín bò vào trong khoang, luồn tay dưới nách cô, kéo cô ra như kéo một bao lúa. Thằng Tí đỡ chân. Hai ông cháu đặt cô nằm trên một tấm bạt xanh trải dưới gốc tràm, cách khoang chừng ba chục mét. Tuệ nằm ngửa, thở hổn hển, nhìn lên tán lá. Trọng lực đè lên ngực cô nặng như ai đặt cả bao gạo. Mùi đất ẩm, mùi lá mục, mùi dầu tràm. Mùi khói.

Mùi khói.

Cô nghiêng đầu nhìn về phía khoang. Lớp vỏ chắn nhiệt ở đáy khoang vẫn còn đỏ rực ở mấy chỗ. Sau khi xuyên qua khí quyển, nó nóng hàng nghìn độ, rồi nguội dần, nhưng mới hơn nửa tiếng thì chưa đủ. Nó đã nằm đè lên lớp than bùn khô cong. Và từ dưới đáy khoang, những sợi khói nâu đang bốc lên, mảnh như sợi chỉ, rồi to dần.

– Bác ơi – Tuệ nói. – Đất cháy rồi.

Ông Chín quay lại, nhìn. Mặt ông tái đi dưới lớp da đen sạm.

– Than bùn – ông nói. – Nó bén rồi.

Lửa than bùn không bùng lên như lửa rơm. Nó cháy ngầm, lan dưới mặt đất, ăn dần lớp mùn khô, nhả khói nâu đặc quánh. Người đi rừng tràm sợ nó hơn sợ cọp. Đang đi trên đất bằng, chân sụt xuống một cái hố than hồng, là cháy tới đầu gối. Cây tràm đang đứng, rễ bị lửa ăn mất, đổ ầm xuống không báo trước.

Ông Chín nhìn quanh. Chòi của ông cách đây chừng nửa cây số, có cái xuồng ba lá buộc ở bờ kênh. Kênh Tư rộng sáu mét, nước còn sâu ngang ngực, lửa không qua được. Nhưng nửa cây số đó, với một cô gái không đứng nổi, khiêng trên cáng bằng hai người một già một con nít, là gần một tiếng.

– Bác có điện thoại không? – Tuệ hỏi.

– Có. Mà ở đây hổng có sóng. Phải ra tới đầu kênh mới có.

Trên trời, có tiếng vo vo. Tuệ ngửa cổ nhìn. Qua tán lá, cô thấy một chiếc máy bay không người lái màu trắng đang lượn chầm chậm, cao chừng hai trăm mét. Rồi một chiếc nữa. Rồi chiếc thứ ba. Đội tìm kiếm. Họ biết khoang đã trôi vào đất liền, đang rà từng vùng.

Cô giơ cánh tay lành lên vẫy. Vô ích. Tán tràm dày đặc, và trên tán tràm là một lớp khói nâu của đám cháy than bùn tháng trước vẫn còn lơ lửng khắp vùng. Từ trên cao, rừng tràm Hạ Mây chỉ là một tấm thảm xanh xám mờ mịt khói.

– Họ dùng máy quay nhiệt – Tuệ nói, giọng khàn. – Tìm vật nóng. Khoang của cháu nóng lắm. Nhưng...

Cô không nói hết. Ông Chín hiểu. Cả cái rừng này đang có cả trăm chỗ than bùn cháy ngầm, chỗ nào cũng nóng. Trên màn hình máy quay nhiệt, cái khoang đổ bộ chỉ là một chấm đỏ giữa trăm chấm đỏ.

Ông Chín đứng im một lúc. Rồi ông cúi xuống nhặt cái ống hun khói bằng thiếc mà lúc nãy ông đánh rơi bên mương.

– Tí – ông nói. – Đi bẻ lá tràm non cho ông. Bẻ nhiều vô. Một ôm.

Thằng Tí chạy đi. Ông Chín ngồi xổm xuống bên cạnh Tuệ, nhét xơ dừa vào bầu ống, châm lửa, rồi nhét lá tràm tươi lên trên. Ông bóp bễ. Khói trắng đục như sữa phụt ra, thơm nồng mùi dầu tràm.

– Khói than bùn màu nâu – ông nói với Tuệ, chậm rãi như giảng bài cho thằng cháu. – Khói của tao màu trắng. Ở trên trời nhìn xuống, giữa đám khói nâu mà thấy một sợi khói trắng, thì người ta biết có người.

Thằng Tí ôm về một ôm lá tràm non. Ông Chín chất thêm củi khô, chất lá tràm tươi lên trên, đốt một đống lửa nhỏ trên một khoảnh đất sét cứng, cách xa than bùn. Rồi ông chụp cái ống hun khói lên miệng đống lửa như cái ống khói, bóp bễ đều tay. Một cột khói trắng đặc bốc lên, xuyên qua tán tràm, lên cao.

Mà gió thổi. Gió tây mùa khô, lúc nào cũng thổi. Cột khói trắng vừa lên khỏi ngọn cây đã bị gió quật ngang, xé vụn, tan vào lớp khói nâu.

Ba chiếc máy bay trắng lượn qua, lượn lại, rồi bay xa dần về phía nam.

Tuệ nhắm mắt. Cổ tay cô đau nhói. Ở phía khoang đổ bộ, khói nâu đã bốc lên dày hơn, và cô nghe thấy một tiếng lách tách khe khẽ, như tiếng ai rang bắp dưới đất.

Ông Chín đứng dậy. Ông nhìn về phía chòi của ông, nơi có con kênh Tư. Rồi ông đứng sững lại.

Giữa ông và con kênh, cách chừng hai trăm mét, một vệt khói nâu mới đang bốc lên từ mặt đất, kéo dài thành một đường cong, như một bức tường mỏng đang mọc lên từ dưới đất. Không phải từ cái khoang. Từ một đám than bùn khác, cháy ngầm từ tháng trước, giờ bị cái nóng của buổi trưa đánh thức, đang ló lên.

Đường về chòi đã bị chặn.

— Hết chương 2 —