Không giờ mười hai

Chương 3: Không giờ mười hai

Không giờ mười hai, những lát cắt đầu tiên hiện ra trên màn hình phòng điều khiển. Anh Lộc không cần ai đọc phim cũng thấy. Trong lòng động mạch chủ ngực, cái ống lẽ ra tròn và trơn, có một vách mỏng chạy dọc, chia lòng mạch làm hai, giống một sợi ruy băng bị nhét vào giữa ống nước. Vách ấy bắt đầu từ ngay trên van động mạch chủ, chạy lên quai, vòng xuống, đi mãi xuống tận bụng. Ở gốc, nó cuộn vào đúng lỗ động mạch vành phải.

Không ai trong phòng nói gì. Ngoài cửa kính, ông Phán nằm trong lòng máy, tay đặt trên ngực, đôi găng tay vải đã có người tháo ra để dưới chân.

Bác sĩ chẩn đoán hình ảnh trực xa gọi lại sau bảy phút: lóc tách động mạch chủ týp A theo Stanford, lan tới động mạch chậu, tổn thương lỗ vành phải, chưa thấy tràn dịch màng ngoài tim. Chỉ định phẫu thuật cấp cứu.

Bác sĩ Kiệm tự tay gọi cho khoa phẫu thuật tim của bệnh viện trung ương ở Huế. Ông nói ngắn, đủ: tuổi, giờ khởi phát, huyết áp hai tay, kết quả CT, thuốc đã dùng, thuốc chưa dùng. Đầu dây bên kia hỏi đã cho chống đông chưa. Ông trả lời:

– Chưa. Chưa cho gì cả.

Ông nhìn sang Vọng khi nói câu đó.

Từ Đông Hà vào Huế bảy mươi cây số. Xe cấp cứu cần một bác sĩ đi kèm, giữ huyết áp và nhịp tim ông Phán trong khoảng hẹp suốt quãng đường, vì chỉ cần huyết áp vọt lên một lần là vách động mạch có thể toác ra hoàn toàn. Theo lịch thì người trẻ nhất đi.

– Tôi đi. – Bác sĩ Kiệm nói, khoác áo. – Cậu trực khoa. Có ai hỏi thì cậu nói tôi đi.

Không giờ năm mươi, xe ra khỏi cổng. Vợ ông Phán ngồi ghế trước, ôm cái túi ni lông giấy tờ. Bà quay đầu lại nhìn qua cửa kính, tìm ai đó, rồi giơ tay lên vẫy, không biết vẫy ai.

Đêm còn ba ca nữa vào khoa. Một ca say rượu té xe, một bà cụ khó thở, một đứa nhỏ sốt cao co giật. Vọng làm từng ca, ghi hồ sơ, ký. Bốn giờ sáng, anh ngồi ăn gói mì tôm Thảo Vy úp cho, nước đã nguội.

– Anh Vọng. – Cô hỏi, mắt vẫn nhìn xuống cái cốc. – Lúc ở hành lang, khi điện tim ra ST chênh, anh có sợ không?

– Có. – Vọng nói. – Có một giây, anh nghĩ mình giết người ta.

Thảo Vy gật đầu, không nói gì thêm. Cô lấy bút dạ, đi ra bảng phân công, đứng trước tên anh một lúc. Dòng chữ "đo hai tay" vẫn còn đó. Cô không xoá. Cô viết thêm một dấu chấm than bên cạnh.

Bảy giờ ba mươi, giao ban khoa. Mười bốn người ngồi quanh bàn dài. Trưởng khoa, bác sĩ Ngô Thị Duyên, lật cuốn sổ giao ban, đọc từng ca đêm qua. Tới ca ông Phán, bà dừng lại.

– Ca này phòng kế hoạch đã gọi tôi lúc sáu giờ. – Bà nói. – Chụp CT có cản quang ngoài giờ, gọi kỹ thuật viên từ nhà, chưa có ý kiến hội chẩn. Hồ sơ ghi y lệnh hoãn chống ngưng tập tiểu cầu trên một bệnh nhân điện tim ST chênh lên. Bác sĩ Vọng ký. Phòng kế hoạch hỏi tôi: ở khoa này, ai cho phép một bác sĩ mới bảy tuần đi ngược phác đồ?

Mười ba cái đầu quay về phía Vọng. Anh đứng dậy. Anh định nói về huyết áp hai tay, về tiếng thổi, về lỗ động mạch vành phải. Anh đã soạn sẵn câu chữ trong đầu từ lúc bốn giờ sáng.

Cửa phòng giao ban mở. Bác sĩ Kiệm bước vào, áo blouse nhàu, râu chưa cạo, tay cầm cái mũ bảo hiểm. Ông vừa đi xe khách từ Huế ra.

– Tôi cho phép. – Ông nói, vẫn đứng ở cửa. – Chị Duyên ghi vào biên bản giúp tôi: trưởng tua trực đã đồng ý, tôi đi cùng cáng vào phòng chụp. Còn câu hỏi của phòng kế hoạch, tôi trả lời luôn. Ông Trương Văn Phán lên bàn mổ lúc bốn giờ hai mươi, ra lúc chín giờ kém, thay đoạn động mạch chủ lên, cắm lại động mạch vành phải. Bác sĩ trong đó bảo tôi, nếu ông ấy vào tới nơi với hai viên aspirin, hai viên clopidogrel và một mũi tiêu sợi huyết trong người, thì họ mổ một cái xác chảy máu.

Phòng im. Ai đó đặt cái cốc xuống bàn rất khẽ.

– Đêm qua, – bác sĩ Kiệm nói tiếp, – tôi đã đứng ở hành lang với cái cốc aspirin trong tay y tá. Cậu ấy xin tôi bốn mươi phút, rồi xin thêm sáu phút. Tôi là người cho. Nhưng tôi cũng là người hai mươi sáu năm nay không đo huyết áp hai tay cho bệnh nhân đau ngực nào, vì tôi nghĩ mình nhìn là biết.

Ông đi tới bàn, mở cái túi đeo chéo, lấy ra một cái máy đo huyết áp cơ cũ, băng quấn màu xanh đã bạc, quả bóp cao su có vết dán băng dính.

– Đây là máy của tôi từ hồi đi học. Từ nay khoa mình, ca đau ngực nào vào cũng đo hai tay. Ai thấy phiền thì cứ gọi tôi là ông già đo hai tay.

Trưởng khoa Duyên nhìn ông, rồi cúi xuống sổ, viết một dòng. Không ai cười.

Chiều hôm ấy, Vọng đi qua bảng phân công. Ai đó đã lau dòng chữ "đo hai tay" bên cạnh tên anh. Anh đứng nhìn chỗ trống một lúc.

Rồi anh lấy bút dạ, viết lại vào đúng chỗ cũ, nét chữ của chính mình.

Ba tuần sau, bà vợ ông Phán từ Huế ra, mang tới khoa một bao khoai lang Gio Linh và một hũ ruốc. Bà hỏi tìm "bác sĩ đo tay", và ai ở hành lang cũng biết bà tìm ai.

— Hết —