Mẹ gả con

Chương 3: Mẹ gả con

Sáng Chủ nhật, bà Năm Ngọt dậy từ bốn giờ, không nấu rượu. Bà mặc cái áo dài màu nâu đất, cái áo bà chỉ mặc đi đám giỗ, đội nón lá, xách theo một chai rượu Bàu Đá loại ngon nhất, một gói trà, rồi đi bộ ra chợ Gò Găng. Bà đến tiệm sửa xe của chú Kha lúc chú vừa kéo cửa sắt lên.

Chú Kha đứng sững. Hai tay chú đầy dầu nhớt, chú lúng túng chùi vào cái giẻ.

– Dạ… dạ bác Năm.

– Tui tới nói chuyện với chú. – Bà nói. – Chuyện của nhà tui, để tui nói. Chú cho tui ngồi.

Chú Kha kéo cái ghế nhựa, lau sạch, mời bà ngồi. Con gái chú, con bé Nhím, bảy tuổi, đứng sau lưng cha, ló đầu ra nhìn.

– Chú thương con Nhi thiệt không?

– Dạ thiệt, bác.

– Thương luôn thằng Sò không?

– Dạ… Dạ thằng Sò với con Nhím con chở hai năm nay, con thương như con. Con không dám nói, sợ bác nghĩ con lấy lòng.

– Tui không nghĩ vậy. Tui hỏi để tui nghe chú nói. – Bà Năm đặt chai rượu lên cái bàn đầy ốc vít. – Chú nghe tui. Con Nhi nó không chịu lấy chú, vì họ tui bắt để thằng Sò lại. Nó thương con nó, nó chịu ở vậy. Nhưng mà tui là má chồng nó, tui là bà nội thằng Sò, chuyện này tui quyết. Thằng Sò đi với má nó. Thằng Sò vẫn họ của cha nó, vẫn là cháu tui, tuần nào cũng về nhà tui ăn cơm, giỗ cha nó thì về thắp nhang. Chú chịu được không?

Chú Kha cúi đầu thật thấp.

– Dạ con chịu. Con xin bác.

– Còn một điều nữa. – Bà Năm nói. – Con Nhi nấu rượu giỏi hơn tui rồi. Lấy chú xong, nó vẫn về lò rượu nhà tui làm, ngày nào cũng về. Lò rượu đó là của nó với thằng Sò. Chú chịu không?

– Dạ chịu. Nhà con cách nhà bác có hai cây số.

Bà Năm đứng dậy, kéo nón lên.

– Vậy chiều nay chú lên nhà tui, đem theo con Nhím. Lên mà hỏi con Nhi. Tui dạm rồi đó.

Chiều hôm đó, khi chú Kha dắt con bé Nhím vào sân nhà bà Năm, thì Ba Lộ cũng vừa tới. Ông đã nghe người ta nói lại chuyện bà Năm ra chợ.

– Chị Năm! Họ đã họp, đã nói rõ. Chị làm vậy là chị coi họ không ra gì!

Bà Năm đứng ở bậc thềm, Ý Nhi đứng sau lưng bà, tay nắm tay thằng Sò. Bà không lên giọng.

– Chú Ba. Hai mươi bảy năm trước, cũng chú đứng dậy nói câu chót trong buổi họp. Chú nói chị đi thì lò rượu để lại cho tui coi. Tui nhớ. Tui không đi. Tui ở lại giữ lò rượu, nuôi thằng Hai. Tui không trách ai. Bữa nay tui nói với chú một lần thôi: chuyện của tui hồi đó, tui chịu. Chuyện của con dâu tui bây giờ, tui không để nó chịu y như tui.

Ba Lộ đỏ mặt.

– Lệ là…

– Lệ là lệ, luật là luật. – Bà Năm nói. – Tui đã ra xã hỏi rồi. Thằng Sò là con của con Nhi, má nó nuôi là đúng luật, không ai giữ được. Phần đất của thằng Hai, con Nhi, thằng Sò với tui là người hưởng. Phần của tui, tui đã làm giấy cho thằng Sò. Lò rượu, tui với con Nhi đứng tên. Chú không coi giùm cái gì hết. Chú muốn nói với họ, chú cứ nói. Tui đứng đây.

Ba Lộ đứng im một hồi. Mấy người hàng xóm đã ló đầu qua hàng rào dâm bụt. Rồi ông quay lưng đi ra cổng, không nói thêm một lời.

Đám cưới làm vào tháng Chạp, giản dị, bốn mâm. Nhà trai là chú Kha với con bé Nhím và mấy người bà con ngoài chợ. Nhà gái là ba má Ý Nhi từ Phú Gia lên. Người đứng ra gả con dâu là bà Năm Ngọt.

Sáng hôm đó, trước giờ rước dâu, bà Năm cầm cái cuốc ra gốc khế. Ý Nhi chạy theo.

– Má. Má làm gì vậy má?

– Má đào. – Bà nói. – Mới tám năm. Chưa đủ mười. Nhưng mà má không chờ được nữa.

Bà cuốc từng nhát, chậm, cẩn thận. Lớp đất trên mặt khô, lớp dưới ẩm, rồi tới lớp ni lông đã mục. Bà quỳ xuống, lấy tay bới. Cái hũ sành hiện ra, nút lá chuối đen sì, lớp đất sét đã cứng như đá. Bà lau đất trên miệng hũ bằng vạt áo dài, lấy con dao nhỏ cạy lớp đất sét. Mùi rượu bốc lên, thơm như mùi cơm nếp mới chín, mà sâu hơn, như mùi đất sau mưa.

Bà rót ra một cái chén sứ nhỏ, đưa cho con dâu.

– Hũ này hồi đó má chôn cho con. Không phải cho thằng Hai. Thằng Hai là con má, má không cần chôn rượu để giữ nó. Má chôn cho con, để con biết nhà này giữ con mười năm. Giờ con đi lấy chồng, má đào lên cho con mang theo. Con là con dâu má. Giờ má gả con đi, như gả con gái.

Ý Nhi cầm chén rượu, tay run, rượu sóng sánh. Nó không uống được. Nó quỳ xuống bên cạnh bà Năm, ôm lấy bà, giữa đống đất mới đào, cái áo cưới màu đỏ dính đất.

Thằng Sò đứng ở hiên nhìn ra, hỏi con bé Nhím đứng kế bên:

– Bà nội tao với má tao đào được kho báu hả mày?

– Không phải kho báu. – Con bé Nhím nói, nghiêm trang như người lớn. – Ba tao nói đó là rượu. Uống vô là khóc.

Buổi chiều, đám cưới xong, chú Kha chở Ý Nhi với hai đứa nhỏ về nhà chú. Trên xe có cái hũ sành, còn hơn nửa hũ, bọc trong tấm chăn bông. Bà Năm đứng ở cổng nhìn theo cho tới khi chiếc xe khuất sau hàng tre. Rồi bà đi vô, lấy cái cuốc lấp lại cái lỗ dưới gốc khế, dặm đất cho bằng, đúng chỗ mà tám năm trước con dâu bà đã lén lấy chân dặm lên.

Sáng hôm sau, năm giờ, lò rượu nhà bà Năm đỏ lửa. Ý Nhi đã ngồi đó từ trước, đang canh nồi chưng đầu ngày.

— Hết —