Cuộc họp ở nhà Ba Lộ

Chương 2: Cuộc họp ở nhà Ba Lộ

Chuyện chú Kha muốn cưới Ý Nhi không giấu được ai trong làng Bàu Đá. Chú đã nhờ một bà chị họ sang dạm hỏi, khéo léo, đúng lệ. Bà chị họ ngồi với bà Năm một buổi, uống hết một ấm trà, rồi về. Bà Năm không trả lời gì. Bà nói để tui hỏi ý con nhỏ.

Ba ngày sau, Ba Lộ kêu họp.

Ba Lộ là em chồng bà Năm, chú ruột của thằng Hai Hưởng, năm mươi tám tuổi, cũng nấu rượu, nhưng rượu không ngon bằng lò nhà bà Năm, bán chậm hơn. Ông ngồi đầu chiếu ở nhà ông, mời thêm mấy ông bác bên họ, mời luôn bà Năm. Ý Nhi không được mời.

– Chị Năm. – Ba Lộ mở lời. – Chuyện con Nhi muốn đi bước nữa, họ không cản. Nó còn trẻ, ba mươi mốt tuổi, ở vậy tội nó. Họ đồng ý cho nó đi.

Bà Năm gật đầu, chờ.

– Nhưng mà. – Ba Lộ hạ giọng. – Thằng Sò là cháu đích tôn chi trưởng. Nó phải ở lại với họ nội. Đất vườn, cái lò rượu, phần của thằng Hai, phải để lại cho thằng Sò, mà thằng Sò còn nhỏ, thì để tui coi giùm. Con Nhi đi lấy chồng, nó mang theo đồ đạc riêng của nó, vàng cưới của nó. Vậy là phải.

Mấy ông bác gật gù. Một ông nói thêm, giọng nhẹ:

– Lệ xưa giờ vậy chị Năm. Dâu tái giá thì con để lại cho họ nội. Không thôi thằng nhỏ lớn lên mang họ người ta, mất gốc.

Bà Năm ngồi im. Bà nhìn chén trà trước mặt. Bà nghĩ tới một chuyện mà cả cái chiếu này, trừ Ba Lộ, không ai còn nhớ.

Tối đó bà về, kể lại cho Ý Nhi nghe. Bà kể đúng từng chữ, không thêm, không bớt.

Ý Nhi nghe xong, ngồi lặng một hồi lâu. Rồi nó nói, giọng tỉnh khô, như đã nghĩ sẵn từ lâu.

– Má. Con không lấy chồng nữa.

– Con thương người ta mà.

– Con thương thằng Sò hơn. Con không để thằng Sò lại đây một mình được, má. Mà con cũng không mang nó đi được, chú Ba với cả họ không chịu. Con ở lại. Con nấu rượu với má. Vậy là đủ rồi má.

Sáng hôm sau, bà Năm thấy Ý Nhi ra cổng sớm, chờ chú Kha chạy ngang. Hai người nói chuyện lâu hơn mọi bữa. Chú Kha cúi đầu nghe, gật gật, rồi chạy đi, không chở thằng Sò. Từ bữa đó, thằng Sò phải đi bộ đi học, ba cây số, qua hai cái cầu tre.

Thằng Sò hỏi mẹ sao chú Kha không chở con nữa. Ý Nhi nói chú bận. Thằng Sò hỏi bà nội. Bà nội nói không biết. Thằng Sò nhăn mặt, nói sao người lớn cái gì cũng không biết, rồi chạy ra gốc khế đánh bi một mình.

Sáng thứ Hai tuần sau trời mưa lâm râm. Bà Năm cầm cây dù đen, dắt thằng Sò đi học. Ba cây số đường đất, qua hai cái cầu tre, bà đi chậm vì đầu gối, thằng Sò phải chờ. Đi tới cái cầu thứ hai, cái cầu mà năm ngoái nó té, thằng Sò đứng lại.

– Bà nội ơi, bữa nay chú Kha có chạy ngang không bà?

– Không con. Chú bận.

– Chú không bận. – Thằng Sò nói. – Con thấy chú chở con Nhím đi đường dưới, đường ruộng, xa hơn. Chú né nhà mình.

Bà Năm không trả lời được. Thằng Sò nắm tay bà, dắt bà qua cầu, như hồi trước chú Kha vẫn dặn nó: qua cầu phải nắm tay người lớn.

– Bà nội ơi. Sao bà không có ông?

– Ông mất lâu rồi con. Hồi cha con còn nhỏ hơn con bây giờ.

– Vậy sao bà không lấy ông khác?

Bà Năm dừng lại giữa cầu. Nước mương dưới chân đục ngầu, cuốn mấy cọng rơm trôi qua. Bà nhìn thằng cháu sáu tuổi, cái thẹo bốn mũi trên trán nó đã mờ, chỉ còn một vệt trắng nhỏ.

– Hồi đó người ta không cho.

– Ai không cho?

– Ai cũng không cho. – Bà nói, rồi kéo tay nó đi tiếp. – Đi, trễ học rồi.

Chiều hôm đó, đi đón thằng Sò về, bà Năm ghé chợ Gò Găng, đứng xa xa nhìn vô tiệm sửa xe. Chú Kha đang ngồi vá một cái ruột xe, con bé Nhím ngồi kế bên làm bài. Hai cha con không nói gì với nhau, nhưng thỉnh thoảng chú lại nghiêng đầu nhìn vô cuốn tập của con, chỉ chỉ một chữ. Bà đứng nhìn một hồi rồi về.

Bà Năm nhìn cháu ngồi chồm hổm dưới gốc khế, ngay chỗ hũ rượu nằm dưới đất. Bà đứng ở hiên rất lâu.

Hai mươi bảy năm trước, khi chồng bà mất vì sốt rét rừng sau một chuyến đi làm thuê trên Kon Tum, bà ba mươi lăm tuổi, một mình với thằng Hai mười tuổi. Có một ông thầy giáo làng bên, góa vợ, hiền, thương bà. Ông nhờ người sang nói. Họ chồng bà họp, y như hôm qua, cũng ở chiếu nhà này, lúc đó còn là nhà ông nội của thằng Hai. Người ta nói y như hôm qua: muốn đi thì đi, con để lại. Bà không đi. Bà ở lại nấu rượu, nuôi con, hai mươi bảy năm.

Hồi đó Ba Lộ ba mươi mốt tuổi. Ba Lộ là người đứng dậy nói câu cuối cùng trong buổi họp ấy: chị Năm đi thì lò rượu để lại cho tui coi.

Bà Năm không quên câu đó. Bà chỉ không bao giờ nhắc lại.

— Hết chương 2 —