Hũ rượu dưới gốc khế

Chương 1: Hũ rượu dưới gốc khế

Bà Năm Ngọt biết con dâu mình đã thương người ta từ cái sáng bà thấy nó đứng ở cổng, tay cầm cái mũ bảo hiểm của thằng Sò, mà không đưa cho thằng Sò.

Thằng Sò là cháu nội bà, sáu tuổi, đang đứng trước cổng chờ chú Kha chở đi học. Chú Kha là thợ sửa xe ngoài chợ Gò Găng, góa vợ ba năm, có đứa con gái học cùng lớp với thằng Sò. Sáng nào đi ngang, chú cũng ghé chở luôn thằng Sò, hai đứa nhỏ ngồi sau, một đứa ôm lưng một đứa. Bữa nay Ý Nhi, con dâu bà, cầm cái mũ của con đứng ở cổng, chú Kha dừng xe, hai người nói với nhau chuyện gì đó, chừng một phút, rồi Ý Nhi đội mũ cho con, cài quai, vỗ đầu nó một cái. Chú Kha chạy đi. Ý Nhi đứng nhìn theo cho tới khi chiếc xe máy khuất sau hàng tre đầu xóm.

Bà Năm đứng trong nhà, sau cái cửa sổ song gỗ, tay đang đảo nồi cơm rượu. Bà không nói gì. Bà sáu mươi hai tuổi, nấu rượu Bàu Đá bốn mươi năm, bà biết hơi men lên lúc nào chỉ bằng cái mũi. Bà biết người ta thương nhau lúc nào chỉ bằng cái lưng người ta đứng nhìn theo một chiếc xe.

Ý Nhi về làm dâu nhà bà năm hai mươi ba tuổi, con gái làm nón ở Phú Gia, da ngăm, cười lộ cái răng khểnh. Thằng Hai Hưởng con bà chạy xe tải đường Quy Nhơn lên Pleiku, gặp nó ở một quán cơm dọc đường, về nhà nói má ơi con thương con nhỏ đó rồi. Đám cưới làm ở sân nhà, mười hai mâm. Chiều hôm đó, khi khách đã về, bà Năm ra sau vườn, đào một cái lỗ dưới gốc khế già, chôn một hũ sành đựng mười lít rượu nếp nấu đầu mùa, nút lá chuối, trét đất sét, bọc ni lông ba lớp.

– Hũ này mười năm má mới đào. – Bà nói với hai đứa. – Mười năm tụi bây còn ở với nhau, con cái đủ đầy, thì má đào lên, cả nhà uống. Rượu Bàu Đá chôn mười năm thì êm như nước giếng, mà cháy cổ như lửa.

Thằng Hai cười hì hì. Ý Nhi đỏ mặt, nhìn xuống gốc khế, rồi lén lấy chân dặm lên chỗ đất mới lấp.

Năm thứ tư, thằng Hai chạy xe đêm qua đèo An Khê, trời mưa, xe tải mất phanh, lật xuống vực. Thằng Sò lúc đó hai tuổi.

Ý Nhi không về Phú Gia. Nó ở lại. Nó học nấu rượu với bà Năm, học cách ủ men lá, học cách canh lửa trấu cho nồi đồng chưng cất, học cách nếm rượu đầu, rượu giữa, rượu cuối. Bốn năm, nó nấu rượu giỏi gần bằng bà. Khách buôn rượu từ Quy Nhơn xuống mua, hỏi chị Nhi trước, hỏi bà Năm sau.

Cái gốc khế vẫn ở đó. Không ai nhắc tới hũ rượu nữa. Bà Năm thì không quên. Bà biết Ý Nhi cũng không quên, vì mỗi lần quét lá khế, nó quét tới đó thì chậm lại.

Bà Năm để ý chú Kha từ một buổi chiều tháng Chín năm ngoái. Hôm đó mưa giông, thằng Sò đi học về, chạy băng qua cầu tre đầu xóm, trượt chân té xuống mương, đầu va vào cục đá, máu chảy ướt cả cái áo trắng. Chú Kha đang chở con bé Nhím đi ngang, quăng xe bên đường, nhảy xuống mương bế thằng nhỏ lên, cởi áo mình ra ép lên vết thương, rồi chở thẳng ra trạm y tế xã, con bé Nhím ngồi sau ôm thằng Sò. Bà Năm với Ý Nhi chạy ra tới nơi thì vết thương đã khâu xong, bốn mũi. Chú Kha ngồi ngoài hành lang, mình trần, run lập cập vì lạnh, hai tay còn dính máu.

– Không sao đâu chị. – Chú nói với Ý Nhi. – Con nít té vậy là thường. Con Nhím nhà tui năm ngoái cũng khâu ba mũi ở cằm.

Rồi chú quay sang bà Năm, cúi đầu chào, xin phép về, vì con bé Nhím chưa ăn cơm. Chú đi ra cửa thì Ý Nhi chạy theo, đưa cho chú cái áo khoác của thằng Hai Hưởng, cái áo khoác jean cũ mà bốn năm nay nó vẫn treo sau cánh cửa buồng.

Chú Kha mặc cái áo đó về. Ba ngày sau chú mang trả, giặt sạch, gấp vuông vức, bọc trong túi ni lông. Ý Nhi treo lại sau cánh cửa buồng. Nhưng bà Năm để ý, từ hôm đó, nó không còn đứng nhìn cái áo mỗi tối trước khi đi ngủ nữa.

Tối hôm đó, sau bữa cơm, bà Năm đợi thằng Sò ngủ rồi, ra ngồi bên lò rượu, nơi Ý Nhi đang ngồi canh nồi chưng cuối ngày.

– Chú Kha nói gì với con hồi sáng?

Ý Nhi giật mình. Cái que cời than trên tay nó rớt xuống đất.

– Dạ… không có gì má. Chú hỏi chừng nào thằng Sò nghỉ hè để chú chở hai đứa đi biển.

Bà Năm không hỏi thêm. Bà ngồi nhìn ngọn lửa trấu một hồi, rồi đứng dậy đi ngủ. Nhưng bà không ngủ được. Gần nửa đêm, bà nghe ngoài lò rượu có tiếng khóc. Rất nhỏ. Như cái tiếng rượu nhỏ giọt từ ống tre xuống cái hũ hứng, đều đều, không dứt.

— Hết chương 1 —