Trang cuối

Chương 3: Trang cuối

Mùng mười tháng Mười, Dao thuê một cuốn truyện mới về tiệm, truyện Thanh Mai Ký, chưa ai thuê bao giờ. Cuốn sách đóng gáy bằng chỉ gai, khâu ba lượt, lật đến trang cuối vẫn không lỏng một sợi. Nàng để ý thấy, mấy tháng nay, cuốn nào nàng thuê cũng đóng gáy chắc như thế, kể cả những cuốn cũ nàng đã đọc ba bốn lần. Nàng đọc hết trong hai ngày. Truyện kể về một cô gái hái mơ và một chàng giữ vườn, hai người mười năm sống cạnh nhau, ngày nào cũng cãi nhau về giá mơ, không ai chịu nói trước.

Nàng không viết lời bình nào. Không trang nào. Chỉ có ở trang cuối, chỗ chàng giữ vườn cuối cùng cũng mở miệng, nàng viết vào lề một dòng, chữ to, chiếm cả lề:

"Người đọc sau, nói đi."

Rồi nàng lấy cả nắm hoa ngâu khô, không phải ba bông, mà cả một nắm, rắc đầy vào giữa trang cuối, gấp sách lại.

Nàng không trả sách vào buổi trưa. Nàng trả vào lúc chiều muộn, khi tiệm đã sắp đóng cửa, ngọn đèn dầu trên quầy vừa thắp. Nàng đặt cuốn sách lên quầy, trước mặt Lạc Bằng.

– Trả sách – Nàng nói. – Anh đếm trang đi.

Lạc Bằng nhìn nàng. Rồi anh nhìn cuốn sách. Anh lật trang đầu, không có chữ. Trang thứ hai, không có chữ. Anh lật nhanh dần, mười trang, năm mươi trang, một trăm trang, không có dòng nào. Anh dừng lại trước trang cuối, tay đặt lên mép sách, không lật.

– Không có trang nào – Anh nói. – Không phạt.

– Anh chưa lật trang cuối.

Lạc Bằng lật trang cuối. Cả một nắm hoa ngâu rơi xuống quầy, vàng rực dưới ánh đèn dầu, mùi thơm bốc lên ngọt lịm. Anh nhìn dòng chữ to chiếm cả lề.

Rồi anh hắt hơi. Một cái. Hai cái. Ba cái liền.

Dao đứng đó, khoanh tay, chờ anh hắt hơi xong. Nàng không cười. Nàng đã định cười, đã tập cười suốt hai ngày, nhưng đến lúc đứng trước quầy thì nàng không cười được.

Lạc Bằng lấy tay áo lau mũi, mắt đỏ hoe, chẳng biết vì hoa ngâu hay vì cái gì khác.

– Một đồng – Anh nói, giọng nghẹt.

– Anh nói lại đi.

– Một trang, một đồng. Luật của tiệm.

– Không phải câu ấy.

Lạc Bằng im lặng rất lâu. Ngoài cửa, con sông nhỏ chảy dưới cầu gỗ, có tiếng mái chèo của ai đó đang về muộn.

– Ba năm trước – Anh nói, rất chậm, như sợ mỗi chữ rơi ra thì không nhặt lại được – có một cô gái bên kia cầu thuê cuốn Liễu Hoa Đình, trả sách, trong sách có hoa ngâu. Tôi hắt hơi cả buổi. Tôi định phạt cô ấy vì hoa. Lật ra thì thấy chữ. Cô ấy chê chàng thư sinh ngốc. Tôi đọc, rồi tôi nghĩ, cô ấy nói đúng, người ta đứng dưới lầu ba đêm mà không gọi thì ngốc thật.

– Thế sao anh không gọi?

– Tôi là chủ tiệm. Cô ấy là khách. Gọi xong mà cô ấy không thuê truyện nữa thì sao? – Anh cúi xuống nhìn đống hoa ngâu. – Đứng dưới lầu thì còn được nhìn.

– Thế nên anh phạt tôi một đồng một trang?

– Phạt thì cô mới nhớ trả sách đúng hẹn. Trả đúng hẹn thì tuần nào cô cũng qua cầu.

Dao há miệng ra, rồi ngậm lại. Ba trăm đồng tiền phạt. Ba năm qua cầu.

– Tiền phạt ấy – Nàng nói – anh để đâu?

Lạc Bằng kéo ngăn kéo dưới quầy ra. Trong ngăn có một cái hộp gỗ. Trong hộp là những đồng tiền, xâu thành từng xâu, mỗi xâu buộc một mảnh giấy nhỏ ghi tên cuốn sách và số trang. Bên dưới các xâu tiền, rải rác những bông ngâu khô, đã bạc màu, có những bông nát vụn vì cũ quá.

– Tôi không tiêu – Anh nói. – Tiêu thì không biết của ai.

– Thế còn gáy sách? – Nàng hỏi. – Mấy tháng nay, cuốn nào cũng khâu lại.

Lạc Bằng gãi đầu, nhìn sang ba giá sách.

– Hai trăm mười một cuốn. Tôi khâu lại hết từ hồi tháng Sáu. Có người bảo đọc đến trang bốn mươi thì rụng ra cầm trên tay. Mà người ấy viết vào lề thì hay ấn bút mạnh, gáy lỏng là rách trang.

Dao nhìn cái hộp rất lâu. Rồi nàng đưa tay vào, nhặt một bông ngâu đã bạc màu, cầm lên mũi ngửi. Vẫn còn thơm. Rất nhẹ, nhưng vẫn còn.

– Người đọc sau – Nàng nói. – Anh vẫn chưa nói.

Lạc Bằng đứng dậy khỏi quầy. Anh đi vòng ra phía trước, đứng trước mặt nàng, gần đến mức nàng ngửi thấy mùi giấy cũ và mực trên áo anh. Anh mở miệng, rồi lại hắt hơi, vì trên vai áo nàng có vương một bông ngâu.

Dao phì cười. Lạc Bằng cũng cười, lần đầu tiên nàng thấy anh cười trong ba năm. Rồi anh cầm lấy tay nàng, bàn tay dính mùi chè xanh, nắm rất chặt, như sợ nàng đi qua cầu mất.

– Cô Dao – Anh nói, lần này không hắt hơi. – Tuần nào cũng qua cầu nhé. Không thuê truyện cũng được.

Từ mùa thu năm ấy, tiệm Văn Lạc Đường có thêm một luật mới, viết trên tấm thẻ gỗ treo ở quầy: Viết vào lề sách, phạt một đồng một trang. Chỉ trừ một người.

Lạc Bằng vẫn hắt hơi. Mẹ Dao bảo nàng thôi rắc ngâu vào áo. Nàng không nghe. Sáng nào anh cũng qua cầu, đứng uống một hơi hết bát chè, và bát của anh bao giờ cũng có mấy bông ngâu nổi trên mặt. Anh chưa từng xin đổi.

— Hết —