Ông thợ đóng ghe

Chương 2: Ông thợ đóng ghe

Nhà Trúc ở một xã ven biển phía nam Quảng Ngãi, cách Sa Huỳnh hai chục cây số. Ba cô đi biển, má cô bán cá, Tết nào cũng như Tết nào: bánh tráng nướng, cá bống kho tiêu, chè kho, mùi khói pháo nhà hàng xóm.

Mùng Hai, Trúc lôi chiếc ghe giấy ra khỏi ba lô. Nó hơi bẹp một bên, cô nắn lại. Ba cô đang ngồi uống rượu với mấy ông bạn thuyền, liếc qua.

– Ghe bầu. – Ba cô nói, như nói một điều hiển nhiên. – Ai gấp mà khéo vậy con?

– Ghe bầu là ghe gì ba?

– Ghe buồm chở hàng hồi xưa. Ngoài Sa Huỳnh với dưới Bình Định có nhiều. Giờ hết rồi, giờ ai cũng gắn máy. Hai cánh buồm, buồm mũi lớn, buồm lái nhỏ. – Ba cô cầm chiếc ghe, xoay xoay. – Mà con nít ở đây không ai gấp kiểu này. Con nít gấp thuyền ba mũi.

Một ông bạn của ba, ông Chín Đục, bảy mươi tám tuổi, cả đời đóng ghe ở xưởng gỗ ngoài cửa sông, nãy giờ ngồi im. Ông chìa tay ra, xin coi. Ông cầm chiếc ghe sát mắt, rồi lấy ngón tay ấn nhẹ vào cái đường gấp nhỏ xíu ở mũi.

– Mắt ghe. – Ông Chín nói. – Có vẽ cả mắt ghe.

Ông lật chiếc ghe lên. Rồi ông hỏi một câu khiến Trúc nổi da gà:

– Hạt gạo đâu?

Cô mở lòng ghe ra. Hạt gạo nằm đó, trắng đục, dưới đáy.

Ông Chín Đục đặt chiếc ghe xuống bàn, cẩn thận như đặt một cái chén cổ. Ông ngồi im một lúc, mắt nhìn ra sân, nơi nắng mùng Hai rọi xuống mấy chậu cúc vàng.

– Ở làng tui hồi trước, nhà ông Hai Ghe Bầu có hai thằng con trai. – Ông nói chậm. – Ông Hai chạy ghe bầu chở muối, chở mắm ra Bắc. Ổng đi biển cả tháng mới về. Mỗi lần ổng đi, thằng con lớn gấp ghe giấy đúng kiểu ghe của ba nó, bỏ vô một hạt gạo, thả xuống mương cho thằng em coi. Nó nói bỏ gạo cho ghe ba khỏi đói. Hai anh em gấp hoài, cả xóm ai cũng biết.

– Thằng con lớn tên gì bác?

– Thằng Lợt. – Ông Chín nói. – Thằng em là thằng Trịu.

Trúc nghe tim mình đập lên tận cổ họng.

– Rồi thằng Lợt ra sao bác?

Ông Chín Đục im lặng một hồi, rót thêm một chung rượu, uống cạn.

– Thằng Lợt học giỏi, vô Sài Gòn học đại học. Năm thứ ba thì phát bệnh. Bệnh trong đầu. Về nhà, lúc tỉnh lúc mê. Rồi năm hai ngàn lẻ tám, nó bỏ nhà đi. Đi mất luôn. Cả nhà tìm hai năm. Bà Hai mất năm sau đó. Thằng Trịu giờ còn ở trong làng, làm thợ hàn, nhà cuối xóm.

Ông nhìn Trúc.

– Cô coi đó là ai mà cô hỏi?

Trúc lấy điện thoại ra, mở tấm ảnh ông Ghe chụp năm ngoái, ngồi bên cửa sổ, tóc bạc trắng, râu lởm chởm, đang gấp một chiếc ghe bằng tờ báo.

Ông Chín Đục nhìn rất lâu. Rồi ông cúi đầu, đưa tay quẹt ngang mũi.

– Già quá. – Ông nói. – Thằng Lợt mà già quá vậy.

Chiều mùng Hai, Trúc theo ông Chín ra xóm biển Sa Huỳnh. Nhà Trịu nằm cuối xóm, sát ruộng muối, mái tôn thấp, sân đầy sắt vụn và mấy cái khung ghế đang hàn dở. Trịu năm mươi tuổi, người to bè, mặt đen, đang ngồi nhậu Tết với mấy người bạn. Ông Chín kéo anh ra sau nhà, nói nhỏ gì đó. Trúc đứng đợi ở góc sân.

Một lúc sau Trịu bước ra. Anh đi thẳng tới chỗ Trúc, không chào.

– Ảnh ở đâu? – Anh hỏi. Giọng khô khốc.

Trúc đưa anh chiếc ghe giấy. Trịu cầm, nhìn, mở lòng ghe ra thấy hạt gạo. Anh không nói gì. Rồi bất ngờ anh vò nát chiếc ghe trong lòng bàn tay, ném xuống đất, quay lưng đi vô nhà.

Trúc đứng chết lặng. Ông Chín Đục cúi xuống nhặt chiếc ghe bẹp dí, nắn lại từng chút, rồi đưa cho cô.

– Cô đừng giận nó. – Ông nói. – Nó giận nó. Không phải giận cô.

Tối đó Trúc không ngủ được. Cô ngồi trên bộ ván ngoài hiên, cầm chiếc ghe bẹp, nắn đi nắn lại cánh buồm. Má cô bưng ra một dĩa bánh tét chiên, ngồi xuống bên cạnh.

– Người ta không muốn nhận thì thôi con. – Má nói. – Chuyện nhà người ta.

– Má, nếu con đi lạc mười tám năm, má có nhận con không?

Má cô gõ lên đầu cô một cái.

– Nói bậy. – Má nói. Rồi má nhìn chiếc ghe giấy trong tay con, im lặng một lúc. – Má nhận. Mà má cũng giận. Giận mình chớ không giận con.

— Hết chương 2 —