Tập không lên sóng

Chương 2: Tập không lên sóng

Nhà bà Gụ ở lưng chừng một quả đồi chè ở Phú Lương, đường lên phải để xe dưới chân dốc rồi đi bộ hai trăm mét giữa những luống chè xanh mướt cắt bằng như mặt bàn. Bà tám mươi mốt tuổi, lưng còng, búi tóc nhỏ bằng quả cau, ra tận đầu dốc đón, nắm tay Nhu, nắm tay Phẩm, rồi đặt hai bàn tay ấy chồng lên nhau trong lòng bàn tay bà.

– Đẹp đôi, – bà nói. – Ngoài đời đẹp hơn trên ti vi.

Ê kíp ba người của đài lặng lẽ dựng máy quay. Nhu cười. Phẩm cũng cười. Hai bàn tay vẫn nằm chồng lên nhau trong tay bà cụ, không ai dám rút ra.

Cả ngày hôm ấy, họ làm vợ chồng trước mặt bà Gụ. Không phải ba mươi phút. Mười hai tiếng. Bà dẫn Nhu ra vườn hái chè búp, chỉ cô cách ngắt một tôm hai lá bằng đầu móng tay cái. Phẩm ở trong bếp với ông cụ hàng xóm, mổ gà, nói chuyện bằng tiếng Tày ríu rít, cái giọng mà Nhu chưa từng nghe anh dùng. Anh cười thành tiếng ở trong bếp. Nhu đứng ngoài vườn nghe thấy, tay cầm búp chè quên ngắt.

Anh quay phim của đài muốn có một cảnh chồng hái chè giúp vợ. Phẩm bị gọi ra vườn, xắn tay áo, đứng cạnh Nhu giữa hai luống chè. Anh ngắt một nắm, bỏ vào cái gùi trên lưng cô. Bà Gụ nhìn vào gùi, kêu lên một tràng tiếng Tày, rồi bốc nắm chè của anh ra, giơ lên cho cả ê kíp xem: toàn lá già, có cả cuống. Phẩm gãi đầu, đáp lại bằng tiếng Tày, bà cụ cười nắc nẻ, đánh vào vai anh một cái. Nhu không hiểu hai người nói gì, chỉ thấy tai anh đỏ dần lên.

– Bà nói gì thế anh? – cô hỏi nhỏ.

– Bà bảo anh nấu ăn giỏi mà hái chè như trâu gặm, – Phẩm nói. Rồi anh quay đi, ngắt lại, lần này từng búp một, chậm rãi, đúng một tôm hai lá như bà vừa chỉ cho cô.

Hái chè xong, bà Gụ ngồi xuống bờ đất, chỉ cho Nhu xem đôi tay mình: mười đầu ngón tay nhuộm màu nâu sẫm của nhựa chè, sáu mươi năm không phai. Bà kể ông nhà bà ngày xưa là thợ sao chè, cả đời chỉ nói với bà mỗi ngày một câu: hôm nay canh mặn.

– Ngày nào ông cũng chê mặn, – bà nói. – Mà ngày nào cũng ăn hết, vét sạch nồi. Ông mất rồi bà mới hiểu. Ông chê để bà biết là ông có ăn. Người không biết nói thì người ta nói bằng cách ấy.

Nhu cười, bảo bà ơi, chồng cháu chê thật đấy. Bà Gụ không cãi, chỉ vỗ vỗ vào tay cô, rồi đứng dậy, phủi đất, chống gối đi về phía bếp.

Mâm giỗ ông có gà luộc lá chanh, xôi ngũ sắc, măng chua xào, canh rau ngót, và một đĩa trứng rán hành. Bà Gụ tự tay rán trứng, nhưng hành thì Phẩm cắt. Lúc bày mâm, Nhu nhìn đĩa trứng. Hành lá trộn trong trứng, từng khúc nhỏ, đều tăm tắp, dài đúng bằng một đốt ngón tay út.

Cô nhìn đĩa trứng lâu hơn cô định.

Tối, máy quay đã cất. Ông cụ hàng xóm về. Bà Gụ trải chiếu cho hai người ở gian bên, rồi nhìn hai cái gối, nhìn hai người, cười móm mém, đi vào buồng trong. Phẩm ôm cái chăn ra hiên ngồi, bảo chị ngủ đi, tôi quen ngủ ngồi từ hồi đi bộ đội.

Nhu không ngủ được. Cô ra hiên, ngồi cách anh một cái cột nhà. Đêm đồi chè lạnh, sương xuống trắng mờ, tiếng dế ri ri trong luống chè. Xa xa, đèn một xưởng sao chè còn sáng, mùi chè sao thơm nồng theo gió lên tận hiên.

– Anh nói tiếng Tày hay quá, – cô nói. – Ba năm em chưa nghe anh nói.

– Trên sóng nói thì khán giả không hiểu.

– Ngoài sóng anh cũng có nói với em đâu.

Phẩm im một lúc. Rồi anh kể, chậm rãi, từng câu một như thái thịt. Mười bốn năm làm anh nuôi, anh nấu cho một trăm hai mươi người ăn mỗi bữa, dậy từ ba giờ sáng, không ai biết mặt người nấu, chỉ biết bữa cơm ngon hay dở. Anh quen như thế. Lên sóng truyền hình, đứng trước máy quay, anh không biết nói gì, nên anh để cô nói. Cô nói hay, cô nói vui, anh chỉ cần chê một câu là đủ.

– Ra Tết anh làm gì? – cô hỏi.

– Về Định Hóa. Mẹ tôi yếu rồi. Cái quán cơm gà đồi tôi cho em trai trông ba năm nay, cũng phải về coi.

Cô gật đầu. Cô không biết vì sao câu trả lời ấy làm ngực cô nặng như vừa uống một bát nước lã quá lạnh.

Sáng hôm sau, lúc tiễn hai người xuống dốc, bà Gụ giữ Nhu lại, đợi Phẩm đi trước một quãng, rồi ghé vào tai cô thì thầm:

– Cái thằng ấy nó thương cháu. Bà xem nó thái hành là bà biết.

Nhu bật cười.

– Bà ơi, anh ấy thái hành cho bà mà.

– Nó thái cho đĩa trứng của cháu, – bà cụ nói, nheo mắt. – Đĩa của bà nó thái dài gấp đôi. Bà già rồi chứ bà chưa lòa.

Cả đoạn đường xe chạy về thành phố, Nhu ngồi im ở ghế sau, nhìn qua cửa kính những đồi chè lùi dần. Cô nghĩ về ba năm. Về một trăm năm mươi mốt cái khay inox bày sẵn mỗi sáng. Về những khúc hành dài đúng một đốt ngón tay út, mà cô chưa từng dặn ai.

Cô chưa từng hỏi, ba năm nay, ai là người cắt hành.

— Hết chương 2 —