Ngày cắt cành

Chương 1: Ngày cắt cành

Ngà.

Sáng ngày cắt cành, gió Phan Rang thổi cát bay rát mặt, và cô đứng giữa giàn nho đọc lệnh đầu tiên của đời mình bằng một giọng cố cho thật cứng.

– Hecta phía đông, từ hàng một đến hàng hai mươi, mỗi cành chỉ để một chùm. Chùm thứ hai thứ ba cắt hết, ngay khi đậu trái.

Mười bốn người thợ đứng dưới giàn, nón lá, khăn bịt mặt, kéo cắt cành cầm tay, nhìn cô rồi nhìn nhau. Không ai nói gì. Cuối cùng tất cả quay sang nhìn người đàn ông đứng ở đầu hàng, người duy nhất không bịt mặt, da cháy nắng tới mức không đoán được tuổi.

Lê Văn Bính. Thợ cả. Làm cho ba cô từ năm hai mươi mốt tuổi, mười sáu năm. Hồi cô học cấp ba, anh là người chở cô đi học bằng chiếc xe máy cũ của ba mỗi lần ba bận, suốt đường không nói câu nào ngoài câu ôm chặt vô. Năm cô hai mươi tuổi, cãi nhau với ba một trận to rồi xách va li đi Úc học làm rượu, anh là người chở cô ra bến xe. Cũng không nói gì.

Bảy năm sau cô về. Ba cô đã nằm dưới đất được tám tháng.

– Để một chùm thì một hecta mất hơn nửa sản lượng, cô Ngà. – Bính nói. Không phải phản đối. Như người đọc bản tin. – Thương lái mua theo ký. Thợ cũng ăn công theo ký.

– Tôi biết. Hecta đó không bán cho thương lái. Hecta đó làm vang. Công thợ tôi trả theo ngày, không theo ký.

Anh nhìn cô một lúc, rồi gật đầu, quay sang đám thợ, nói gọn:

– Làm theo cô chủ.

Cô đã chuẩn bị cả đêm cho một trận cãi. Cô đã soạn sẵn số liệu, độ đường, độ chua, sản lượng tối ưu cho nho làm vang ở vùng khí hậu khô nóng, mấy bài báo khoa học in sẵn kẹp trong bìa nhựa. Không cần dùng tới. Cô đứng giữa giàn nho, cầm bìa nhựa, thấy mình như người xách hai xô nước ra chữa cháy mà nhà không cháy.

Bính.

Anh biết cô bé này sẽ ra lệnh đó. Bảy năm trước, đêm trước ngày cô đi Úc, anh ngồi ngoài hiên kho nghe hai cha con cãi nhau trong nhà. Cô nói nho Phan Rang làm vang được, làm ngon được, chỉ là người ta tham sản lượng. Ông Sáu nói con gái học xong đại học thì về dạy học, làm rượu là chuyện của mấy ông Tây. Cô nói ba không hiểu gì hết. Ông Sáu đập bàn. Sáng hôm sau, anh chở cô ra bến xe. Cô khóc suốt đường, anh nghe mà không quay lại, vì quay lại thì cô sẽ biết có người nghe.

Bây giờ cô đứng đó, tóc buộc gọn, nói những câu y như bảy năm trước, có thêm số liệu. Anh không cãi. Anh đã biết câu trả lời cho cái lệnh này từ lâu, chỉ là chưa tới lúc nói.

Buổi trưa, đám thợ về nhà ăn cơm. Anh đi một vòng quanh vườn như mọi ngày, kiểm tra ống tưới nhỏ giọt, nhặt mấy cành khô. Tới cuối vườn, sau cái kho vang lợp tôn, anh dừng ở hàng nho số chín. Hàng nho này ngắn hơn các hàng khác, chỉ ba mươi gốc, giàn thấp, cành tỉa thưa đến mức người ngoài nhìn tưởng là nho bị bệnh. Mỗi cành một chùm. Đã sáu năm như vậy.

Anh đứng một lúc, rồi kéo cánh cổng tre ngăn lối vào hàng chín lại, cột thêm một vòng dây kẽm.

Ngà.

Ngày thứ ba sau khi cắt cành, cô đi kiểm tra một vòng vườn, thấy cánh cổng tre ở cuối vườn, sau kho vang. Cô định mở. Bính ở đâu đó phía sau giàn bước ra, đứng chắn ngay trước cổng.

– Hàng này có bệnh, cô đừng vô. Dính nấm, lây sang giàn khác.

– Có bệnh thì nhổ đi.

– Để tôi xử lý.

Cô nhìn anh. Anh không nhìn lại. Lần đầu tiên từ ngày cô về, cô thấy anh nói dối. Cô không biết vì sao cô biết. Có lẽ vì cả buổi sáng ngày cắt cành anh nhìn thẳng vào mắt cô, còn giờ thì anh nhìn cái cột bê tông.

— Hết chương 1 —