Những lá thư đầu tiên

Chương 1: Những lá thư đầu tiên

Mom,

Con tới Châu Đốc rồi. Ở đây nước nhiều lắm, nhiều hơn con tưởng. Ruộng không còn là ruộng, nó thành một cái biển màu nâu, cây điên điển mọc lên từ dưới nước, bông vàng rực như ai rải nắng. Con đứng trên bờ kè nhìn mà quên chụp hình.

Mom dặn con viết thư bằng tiếng Việt cho mau giỏi, con viết nè. Có chữ sai thì Mom sửa giùm, đừng cười. Con ký tên Annie, vì cái tên Tươi bà đặt cho con chỉ có bà gọi, mà ba năm nay bà quên rồi.

Con đã hỏi ở khách sạn chỗ nào tên "cầu Ván". Cô tiếp tân nói ở An Giang có chắc cả chục cái cầu từng tên cầu Ván, vì hồi xưa cầu nào cũng làm bằng ván. Giờ người ta đổ bê tông hết rồi, cũng đổi tên luôn. Cô kêu con thuê ghe đi hỏi mấy ông bà già ở các xóm ven sông, ông bà già nhớ tên cũ.

Con thuê được một chiếc ghe. Người lái tên là Cảnh, Trầm Minh Cảnh, ba mươi tuổi, mùa nước thì chở khách đi coi rừng tràm với đồng nước, mùa khô thì đi làm phụ hồ. Ảnh nói tiếng Việt nhanh dữ lắm, con nghe được bảy phần. Ảnh cười nhiều. Khi con nói "Em muốn đi tìm nhà của bà ngoại", ảnh hỏi lại: "Nhà bà ngoại em có cái gì?". Con nói đúng câu của bà: "Đầu cầu Ván, có hàng bông bụp, mùa nước nổi cá linh lội tới thềm."

Ảnh cười lớn, nói: "Nhà nào ở đây mùa này cá linh cũng lội tới thềm hết em ơi."

Bông bụp là hibiscus. Con tra rồi. Tra xong con mới nhớ ra cái bụi hibiscus sau nhà mình ở Footscray. Năm nào bà cũng mua một chậu ở chợ cây ngày Chủ nhật, đem trồng sát hàng rào, tưới mỗi sáng. Năm nào tới tháng Sáu trời lạnh, nó cũng chết. Tháng Mười bà lại mua chậu mới. Hồi nhỏ con hỏi sao bà không trồng hoa hồng như nhà hàng xóm, hoa hồng chịu lạnh. Bà nói: "Bông hồng đẹp, mà hông phải bông của mình." Con không hiểu. Bây giờ con hiểu một chút rồi.

Annie

Mom,

Tối ngày thứ nhất. Anh Cảnh dẫn con đi ăn lẩu mắm ở một cái quán sát bờ sông. Ảnh hỏi con ăn mắm được không. Con nói được, vì bà ngoại hay kho mắm trong bếp, cả căn nhà ở Footscray thơm mùi mắm, hàng xóm người Ý qua gõ cửa hỏi có sao không. Ảnh cười tới chảy nước mắt.

Cái nồi lẩu bưng ra nghi ngút khói, mùi y như bếp của bà. Ăn kèm mười mấy thứ rau, con chỉ biết tên ba thứ: bông điên điển, bông súng, rau muống. Anh Cảnh chỉ từng thứ cho con: kèo nèo, rau đắng, bông so đũa, lục bình non. Con ghi vô điện thoại. Ảnh nói con ghi sai chính tả hết, mà thôi kệ, ăn được là được.

Rồi ảnh hỏi con sao nói tiếng Việt giọng giống người già. Con giật mình. Ở Melbourne, mấy cô chú người Việt hay nói con nói giọng Tây, "Việt kiều mất gốc". Con kể ảnh nghe. Ảnh lắc đầu, nói: "Đâu có. Em nói 'hông', em nói 'chèn ơi', em nói 'cái hàng ba'. Mấy chữ đó giờ con nít ở đây cũng hết nói rồi. Em nói y như bà nội anh hồi còn sống."

Mom, con học tiếng Việt từ bà ngoại. Con nói giọng của năm bảy mươi chín. Ở bên kia người ta nói con Tây. Về đây, người ta nói con cổ. Con cười mà muốn khóc. Anh Cảnh múc cho con một chén lẩu, bỏ thêm bông điên điển, nói "Ăn đi cô Hai, nguội mất."

Cô Hai. Người ở đây gọi con gái lớn là cô Hai. Con là con một, vậy là con được làm cô Hai.

Annie

Mom,

Ngày thứ hai. Con với anh Cảnh đi bốn xóm. Ở mỗi xóm, ảnh tấp ghe vô nhà nào có người già ngồi ngoài hiên, ảnh chào, rồi hỏi. Ảnh hỏi rất lâu. Không hỏi thẳng. Ảnh hỏi chuyện nước năm nay lên cao hay thấp, chuyện cá linh năm nay nhiều hay ít, chuyện con cháu đi làm ở Bình Dương có về không. Rồi mới hỏi "Hồi xưa ở đây có cái cầu Ván nào hông bác?". Con ngồi trong ghe chờ, nóng muốn xỉu.

Con hỏi ảnh sao không hỏi liền cho nhanh. Ảnh nói: "Người già ở đây, mình hỏi liền là người ta nghĩ mình đi đòi nợ." Con không hiểu lắm, nhưng con thấy ảnh đúng. Mấy ông bà nói chuyện một hồi thì mở lòng, kể tùm lum. Có ông kể cầu Ván ở xóm trên, có bà kể cầu Ván ở xóm dưới. Có một bà còn mời con ăn một chén cháo cá linh nấu với bông điên điển. Ngọt lắm Mom. Ngọt kiểu khác với nước dùng phở ở Footscray.

Hôm nay không tìm được. Nhưng con học được chữ "mần". Mần là làm. Anh Cảnh nói "mần ăn", "mần ruộng". Con nói "em mần physio", ảnh cười té xuống nước. Không té thiệt, nhưng gần té.

Annie

Mom,

Ngày thứ ba. Có chuyện lạ.

Sáng nay anh Cảnh tới đón con, mặt khác khác. Ảnh nói tối qua ảnh kể cho ông nội ảnh nghe chuyện con đi tìm nhà. Ông nội ảnh chín mươi tuổi, tên ông Bảy Hên, ít nói, ngồi võng cả ngày. Ông nghe xong không nói gì, tới khuya thì kêu anh Cảnh lại, nhờ hỏi con một câu.

Câu hỏi là: "Bà ngoại con nhỏ đó có cái tật cầm đũa tay trái hông?"

Mom, bà ngoại cầm đũa tay trái. Mom biết mà. Hồi nhỏ con hay bắt chước, bị Mom đánh vô tay.

Con nói với anh Cảnh là có. Ảnh đứng im một lúc, rồi nói: "Để anh về hỏi lại ông." Rồi ảnh chở con đi tiếp như mọi ngày, mà hôm nay ảnh ít nói hẳn.

Con hỏi ảnh nhà ảnh ở đâu. Ảnh chỉ về phía một con rạch nhỏ, nói "ở trỏng". Con hỏi chừng nào dẫn con vô chơi. Ảnh nói "để ông nội cho phép đã".

Mom có biết ông Bảy Hên nào không? Bà ngoại có nhắc cái tên đó bao giờ không? Mom hỏi bà giùm con, lúc bà còn tỉnh.

Annie

— Hết chương 1 —