Con Út cứu tui

Chương 3: Con Út cứu tui

Cô Út ngồi trên bậc đá ở bến nhà, chân thả xuống nước. Trăng mười bốn tròn vành vạnh, soi xuống mặt sông thành một con đường sáng. Bên kia sông, xóm dưới có đám cưới, tiếng nhạc vọng qua lúc to lúc nhỏ theo gió. Tôi ngồi xuống cạnh cô, cũng thả chân xuống nước. Nước đêm mát lạnh.

– Con thấy rồi phải không. – Cô nói. Không phải câu hỏi.

– Dạ.

Cô cười, cái răng khểnh bên phải lộ ra dưới trăng. Cái răng khểnh của bà.

– Hai mươi mốt năm nay cô sợ nhất là có người tắm cho má mà biết đọc sẹo. – Cô nói. – Cô không ngờ là con.

Cô kể. Năm hai ngàn năm mươi tám, cô mười sáu tuổi, học lớp mười ở trường trên thị trấn. Mùa khô năm đó nước mặn vô sâu, giếng khoan nhà nào cũng lợ, mà nhà nghèo không ai đủ tiền mua nước bình hoài. Học sinh trên cồn mang chai nước giếng đi học. Tháng Ba, cô bắt đầu phù chân. Tháng Tư, cô ói ra mật xanh. Tháng Năm, bác sĩ trên tỉnh nói hai quả thận của cô chỉ còn chạy chưa tới một phần mười. Không ai biết chắc tại sao. Có thể tại nước. Có thể tại thuốc kháng sinh cô uống lúc bị sốt. Có thể tại số.

– Ông nội con ghi tên cho cô ra đời để làm phụ tùng cho má. – Cô Út nói, giọng đều đều. – Mà rốt cuộc người hư thận lại là cô. Con biết trên cồn hồi đó người ta nói gì không? Người ta nói, phụ tùng mà cũng hư. Không phải mỗi ba con nói đâu. Mấy đứa bạn học nói. Bà bán bánh bò ngoài chợ nói. Có bữa cô nằm trên băng ca ở bệnh viện tỉnh, nghe hai người nhà bệnh nhân giường bên nói với nhau. Cái con nhỏ bản sao đó, nó hư rồi thì người ta có được đổi con khác không.

Tôi không nói được gì.

– Má cô đi xét nghiệm. – Cô kể tiếp. – Mà chuyện đó đâu cần xét nghiệm. Cô với má là một. Thận của má vô người cô thì như thận của cô. Bác sĩ nói với má, chị bốn mươi chín tuổi, cho một quả thận thì chị sống được, nhưng chị sẽ yếu đi, chị phải tính. Má nói tôi tính rồi. Bác sĩ nói chị là người gốc, theo luật chị không có nghĩa vụ gì với bản sao của chị hết. Má nói, nó là con tôi.

Cô Út nhúng tay xuống nước, vốc lên, để nước chảy qua kẽ tay.

– Mổ xong, má nằm phòng bên, cô nằm phòng bên này. Cô hỏi bác sĩ khi nào má về, bác sĩ nói người cho lớn tuổi lâu hồi phục hơn. Cô thì một tuần đã đi được. Hai tháng sau hai má con mới về cồn. Má đi không nổi, ba con với chú Hai Tốt dìu má từ bến lên. Cả cồn ra coi. Tụi nó nhìn cô chạy lon ton phía trước, nhìn má lết phía sau, và tụi nó hiểu theo cái kiểu mà tụi nó muốn hiểu.

– Rồi bà để yên vậy.

– Má không để yên. – Cô Út nói. – Má là người nói ra. Má ngồi ngoài hiên, trước mặt cả xóm, má nói, con Út cứu tui. Tối đó cô hỏi má sao má nói vậy. Má nói, câu đó có gì sai đâu. Má nói, nếu người ta tin con là đứa cho, thì cả đời người ta sẽ nhìn con như người có nghĩa. Còn nếu người ta biết con là đứa nhận, thì cả đời người ta sẽ nhìn con như cái phụ tùng hư được sửa. Má nói, má già rồi, má chịu được bị nhìn như người mang ơn. Con thì còn trẻ.

Bên kia sông, đám cưới bắt đầu hát bài tân cổ. Giọng ai đó cao vút rồi lạc đi.

– Cô có muốn nói ra không cô?

– Hai mươi mốt năm, tuần nào cô cũng muốn. – Cô Út nói. – Mỗi lần có người khen cô có nghĩa, cô muốn độn thổ. Có lần cô say rượu đám giỗ, cô đứng dậy định nói, má nắm tay cô kéo ngồi xuống, bóp mạnh tới bầm. Má nói, mày nói ra là mày phụ má. Cô ngồi xuống.

Cô quay sang nhìn tôi.

– Ngày mai làm lễ cảm tạ, theo lệ trên cồn là con trai trưởng đứng ra nói. Ba con hỏi cô có muốn nói không. Cô chưa trả lời.

Đêm đó tôi không ngủ. Tôi nằm trên bộ ván ngoài hiên, nghe tiếng mõ của mấy ông thầy tụng kinh trong nhà, nghe tiếng ếch nhái ngoài vườn dừa, nghĩ tới ba vết sẹo tròn nhỏ trên hông trái của bà. Hai mươi mốt năm, bà ngồi ngoài hiên nghe người ta khen con mình. Hai mươi mốt năm, bà giữ ba vết sẹo đó dưới vạt áo bà ba, không cho ai coi. Có lần tôi mười hai tuổi, đòi tắm chung với bà dưới bến, bà không cho. Tôi tưởng bà mắc cỡ.

Sáng hôm sau, trời trong, nước ròng. Tám giờ kém mười, người ta đã ngồi kín rạp. Mấy bà trong xóm bưng bánh bò, bánh da lợn ra mời khách. Cô Út đứng ở cửa buồng, áo tang trắng, tay chắp sau lưng, cúi đầu đáp lễ từng người tới thắp nhang.

Tám giờ. Cái đồng hồ trên tay cô kêu tít tít.

Tôi thấy cô khựng lại. Hai mươi mốt năm, cái tiếng đó kêu mỗi sáng, chắc cô nghe nó như nghe tiếng gà gáy. Nhưng sáng nay, giữa rạp tang im lặng, tiếng tít tít vang lên rõ mồn một. Mấy người ngồi gần quay lại nhìn.

Cô Út đi vào bếp. Tôi đi theo. Cô rót một ly nước mưa trong lu, lấy lọ thuốc nhựa trắng trên nóc tủ chén, đổ ra lòng bàn tay hai viên màu cam. Đúng lúc đó bà Sáu bán bánh bò bưng mâm bánh đi ngang cửa bếp.

– Út uống thuốc gì vậy con? – Bà Sáu hỏi, giọng thương. – Thức canh má mấy đêm rồi, yếu người hả?

Cô Út nhìn hai viên thuốc trong lòng bàn tay. Tôi biết câu trả lời cô đã nói hai mươi mốt năm. Thuốc bổ. Hai chữ đó cô nói với tôi năm tôi tám tuổi, chắc cô đã nói với bà Sáu, với ông Hai Tốt, với cả cồn.

– Dạ. – Cô nói. Rồi cô ngừng lại, như người đang đứng trên cầu khỉ mà bỗng thấy thiếu một nhịp. – Dạ, thuốc của con, dì Sáu.

Cô uống hai viên thuốc, uống hết ly nước. Bà Sáu gật gật đầu, bưng mâm bánh đi ra, không để ý gì. Cô Út đặt cái ly xuống, chống hai tay lên mép lu nước, đứng yên một lúc lâu.

– Hai mươi mốt năm, – cô nói với tôi, không quay lại, – đó là lần đầu cô không nói thuốc bổ.

Đám tang đông. Người ở cồn bên kia cũng chèo xuồng qua. Trước giờ di quan, ba tôi đứng lên trước bàn thờ, cầm tờ giấy viết sẵn lời cảm tạ. Ba đọc chậm, cảm ơn bà con cô bác, cảm ơn ban nhạc, cảm ơn ông Hai Tốt đứng ra lo liệu. Rồi ba gấp tờ giấy lại.

– Thưa bà con. – Ba nói. – Em gái út tôi có đôi lời muốn nói với má.

Cô Út đứng dậy. Cô mặc áo tang trắng, khăn tang quấn đầu. Cô đi tới cạnh quan tài, đặt tay lên nắp gỗ, quay ra nhìn mọi người. Cả rạp im phăng phắc. Bên ngoài, mấy con gà trong vườn cũng thôi cục tác.

Cô Út nhìn rất lâu, từng gương mặt. Ông Hai Tốt. Bà bán bánh bò. Thằng Tí năm xưa khoe sẹo ruột thừa, giờ đã có hai con. Mấy đứa bạn học cũ của cô.

– Má. – Cô nói, không lớn, không nhỏ. – Năm con mười sáu tuổi, má cho con một quả thận. Hai mươi mốt năm nay, con sống bằng quả thận của má. Con cảm ơn má.

Không ai nói gì. Có tiếng ai đó hít vào thật mạnh. Ông Hai Tốt đứng ở hàng đầu, cái nón nỉ đen trên tay từ từ hạ xuống.

Cô Út vén vạt áo tang lên một chút, kéo lưng quần xuống một chút, vừa đủ cho mọi người ở hàng đầu thấy đầu mút của cái lưỡi liềm trên bụng dưới bên phải. Rồi cô kéo áo xuống, cúi lạy quan tài ba lạy.

Đám tang đi qua những bờ dừa, qua cây cầu khỉ đã được thay bằng cầu bê tông, tới khu đất nhà ở cuối cồn. Ông Hai Tốt đi sát bên cô Út suốt đoạn đường, không nói gì, chỉ cầm cây dù đen che nắng cho cô.

Chiều hôm đó, khi người ta đã về hết, cô Út rủ tôi ra bến.

– Nước lớn rồi. – Cô nói. – Tắm không con?

Cô cởi áo tang, chỉ mặc áo ba lỗ với quần đùi như mười sáu năm trước, nhảy xuống sông. Tôi nhảy theo. Nước chiều ấm, đục phù sa, bông lục bình tím trôi ngang qua đầu. Lúc cô ngửa người ra nổi trên mặt nước, cái lưỡi liềm hồng nhạt nằm đó dưới nắng, cô không che. Trên bờ, cái đồng hồ đeo tay của cô đặt trên bậc đá, cạnh lọ thuốc màu cam, đang chờ tới tám giờ sáng mai.

— Hết —