Ruột thừa

Chương 2: Ruột thừa

Năm hai ngàn sáu mươi ba, tôi tám tuổi, được ba má gửi về cồn ở với bà nội cả mùa hè.

Đó là mùa hè đầu tiên tôi biết lội. Cô Út dạy tôi. Cô cột hai trái dừa khô vào nhau bằng sợi dây chuối, cho tôi ôm, rồi kéo tôi ra mé sông trước nhà, chỗ nước sâu tới ngực cô. Nước trưa ấm như nước tắm. Bông lục bình trôi ngang, tím ngắt. Cô Út mặc áo thun ba lỗ với quần đùi, tóc cột cao, cười lớn mỗi lần tôi uống nước.

Lúc lên bờ, cô vắt áo, và tôi thấy cái sẹo. Nó nằm ngay dưới lưng quần, cong cong, dài bằng gang tay tôi, màu hồng nhạt hơn da chỗ khác, có những chấm nhỏ hai bên như đường may bao gạo.

– Cô Út, cái gì đây?

Cô kéo lưng quần lên che lại.

– Mổ ruột thừa. Hồi cô mười sáu.

– Mổ ruột thừa đau không cô?

– Đau. – Cô nói. – Mà hết rồi.

Tôi tin. Ruột thừa nằm ở bụng dưới bên phải, cái đó tám tuổi tôi cũng biết, vì thằng Tí con nhà bên cũng mới mổ ruột thừa, nó khoe sẹo khắp xóm. Sẹo thằng Tí nhỏ xíu. Tôi nghĩ người lớn thì sẹo lớn. Tôi không nghĩ thêm.

Còn có một chuyện nữa của mùa hè đó mà tôi cũng không nghĩ thêm. Sáng nào đúng tám giờ, cái đồng hồ đeo tay của cô Út cũng kêu tít tít. Cô đang làm gì cũng bỏ đó, vào nhà rót ly nước, uống hai viên thuốc màu cam trong cái lọ nhựa trắng để trên đầu tủ lạnh. Có bữa đang chống xuồng đi hái dừa, đồng hồ kêu, cô quay xuồng về. Tôi hỏi thuốc gì, cô nói thuốc bổ. Bà nội nghe, không nói gì.

Bây giờ tôi đứng trong buồng, nhìn thân thể bà nội, và hai mảnh ký ức đó khớp vào nhau như hai nửa cái hũ bị bể.

Thuốc màu cam, ngày hai viên, đúng giờ, không bao giờ được trễ. Ở khoa ghép tạng chúng tôi gọi đó là thuốc chống thải ghép. Người nhận tạng uống suốt đời. Bỏ một tuần là cơ thể bắt đầu đánh quả thận lạ.

Nhưng cô Út với bà nội cùng một bộ gen. Với hai người giống hệt nhau, thải ghép rất ít, thuốc chỉ cần liều nhẹ. Vậy mà cô vẫn uống. Có thể bác sĩ cẩn thận. Có thể cô sợ. Có thể. Tôi không biết. Điều tôi biết chắc là: người uống thuốc là cô Út, người có cái lưỡi liềm là cô Út. Người có ba vết sẹo tròn ở hông trái là bà.

Bà nội tôi đã cho cô Út một quả thận. Không phải ngược lại.

Tôi lau xong cho bà, thay cho bà bộ bà ba lụa màu tím than mà bà đã dặn sẵn từ năm ngoái, chải tóc, búi gọn, cài cây trâm đồi mồi. Tôi đắp lại tấm khăn trắng. Rồi tôi ngồi xuống cạnh bà một lúc, không biết làm gì với hai bàn tay mình.

Tôi mở cái hộc tủ đầu giường. Thuốc của bà để trong một cái hộp nhựa chia ngăn theo thứ trong tuần. Tôi đọc từng vỉ. Thuốc huyết áp. Thuốc mỡ máu. Một vỉ canxi. Không có viên màu cam nào. Hai mươi mốt năm, nếu bà là người nhận thận, cái hộp này phải có thuốc chống thải ghép.

Tôi ra ngoài. Nắng đã lên cao. Dưới sân, người ta đang dựng rạp, tiếng búa đóng cọc lộp cộp. Ban nhạc kèn trống từ bên kia sông qua, mấy ông mặc áo trắng ngồi chồm hổm hút thuốc dưới gốc dừa. Ông Hai Tốt đứng giữa sân chỉ chỗ đặt bàn.

– Chú Hai, – tôi hỏi, – hồi đó bà nội con mổ ở đâu chú?

– Trên bệnh viện Tân Thạnh ngoài thành phố chớ đâu. – Ông nói, không nghĩ ngợi. – Năm năm mươi tám, năm hạn mặn dữ nhất. Bà con nằm viện gần hai tháng. Về tới nhà còn đi không nổi, phải có người dìu. Con Út thì mười sáu, về tới nhà có một tuần là chạy nhảy ầm ầm. Con nít mà, lành mau. Tội nghiệp con nhỏ.

Hạn mặn năm năm mươi tám. Tôi ba tuổi, không nhớ gì. Trong nhà người ta kể đó là năm nước sông mặn tới tận cồn, giếng khoan nào cũng nhiễm, dừa rụng trái non, nhiều người già trên cồn phải chở đi lọc máu. Người ta nói bà nội tôi bị suy thận năm đó. Ai cũng nói vậy.

Người già sau khi cho thận, nằm viện lâu, đi không nổi. Người trẻ nhận thận, nếu khớp hoàn toàn, có khi một tuần đã đi lại được. Ông Hai Tốt đã thấy tận mắt, và đọc ngược tất cả.

– Chú Hai, ai nói với chú là cô Út cho bà thận?

Ông Hai Tốt nhìn tôi, nhíu mày.

– Ai nói? Thì cả cồn biết. Bà con nói chớ ai. Bữa bà về, bà ngồi ngoài hiên nói với tụi tao, con Út cứu tui. Bà nói vậy chớ ai.

Con Út cứu tui.

Tôi đi ra sau vườn, đứng dưới mấy gốc dừa già nhà nội. Chỗ này hồi nhỏ tôi hay ngồi lột dừa khô với cô Út. Cô lột giỏi lắm, cái cây xà beng cắm dưới đất, cô ịn trái dừa xuống, giật một cái là tróc nguyên mảnh vỏ.

Tôi gọi cho ba. Ba đang ở ngay trong nhà, cách tôi ba chục thước, nhưng tôi không muốn nhìn mặt ba khi hỏi.

– Ba ơi. Năm năm mươi tám, ai cho ai trái thận?

Đầu dây im lặng. Tôi nghe được tiếng kèn trống bên kia vườn bắt đầu thổi thử.

– Con tắm cho bà rồi hả. – Ba nói.

– Dạ.

– Ba biết thế nào con cũng thấy. – Ba thở ra. – Bà dặn ba đừng nói. Bà dặn cả nhà. Hai mươi mốt năm, ba không nói.

– Tại sao ba?

– Con hỏi cô Út đi. – Ba nói. – Ba không đủ tư cách kể chuyện đó. Hồi đó ba hai mươi tám tuổi, ba nghĩ như cả cồn nghĩ. Ba nghĩ con Út sinh ra để làm phụ tùng. Lúc bác sĩ nói cô Út suy thận, ba đã nói một câu mà tới giờ ba còn muốn cắt lưỡi mình. Ba nói, ủa, phụ tùng mà cũng hư.

Tôi đứng im dưới gốc dừa.

– Bà nghe câu đó. – Ba nói. – Bà tát ba một cái. Ba lớn chừng đó mà bà tát. Rồi bà đi lên bệnh viện ký giấy hiến.

Tối đó, sau khi khách viếng về hết, tôi đi tìm cô Út. Cô không có trong nhà. Ba nói cô ra bến.

— Hết chương 2 —