Cúi xuống

Chương 1: Cúi xuống

– Ngồi xuống. – Bố nói, rồi vỗ hai cái lên mặt ghế da đã sờn.

Hiến ngồi xuống. Cái ghế cắt tóc cũ kêu cót két dưới người anh, cái tiếng anh nghe từ năm sáu tuổi, khi bố còn phải kê thêm hai cái gối cho anh ngồi lên mới tới tầm gương. Bây giờ anh ba mươi mốt tuổi, cao hơn bố một cái đầu, ngồi lọt thỏm trong ghế, đầu gối chạm vào cái bệ gỗ dưới gương.

Trên cái ghế băng dài kê sát tường, ông Phán bán chè chén đầu chợ vẫn ngồi đấy, dù đã cắt xong từ lâu, tay cầm chén chè, chân gác lên thành ghế. Ông là khách của bố ba mươi năm nay, cắt xong không bao giờ về ngay.

– Thằng Hiến về lấy vợ đấy à? – Ông Phán nói to, như muốn cả phố nghe. – Lấy vợ Sài Gòn. Giỏi. Bố mày dạo này cũng khác hẳn đi đấy, mày biết không?

– Khác thế nào hả ông?

– Tối Chủ nhật nào cũng đóng tiệm sớm. – Ông Phán nháy mắt. – Tám giờ là kéo cửa. Hôm nọ ông sang gõ cửa đòi cắt cái gáy, đèn trong vẫn sáng mà không mở. Ông áp tai vào cửa nghe, thấy bố mày nói chuyện trong ấy, nói lâu lắm, có lúc còn cười. Ông bảo bà nhà ông, lão Vững có bà nào rồi.

– Ông Phán. – Bố nói, không quay lại.

– Thì tôi nói đùa. – Ông Phán cười khà khà, đặt chén xuống, đứng dậy vươn vai. – Thôi, về. Mai ông sang ăn cỗ.

Ông đi rồi, bố khép cửa tiệm lại một nửa. Hiến nhìn theo bóng bố trong gương, định hỏi, rồi lại thôi. Bố có ai thì cũng tốt, anh nghĩ. Từ ngày anh xuống Hà Nội học đại học, bố ở một mình. Mà anh không hiểu sao cái ý nghĩ ấy làm anh hơi buồn, như thể bố có một cuộc đời mà anh không được biết.

Bố trùm tấm vải trắng lên người anh, gài cái kẹp sau gáy. Rồi bố cầm cái kéo lên, giơ ra trước mặt, bóp hai cái vào không khí. Tách, tách. Hai tiếng khô gọn. Rồi mới bắt đầu cắt.

Bốn mươi năm bố cắt tóc ở cái tiệm này, một gian nhà ống rộng ba mét cạnh chợ ga Yên Bái, có một cái ghế, một tấm gương lớn tráng thủy đã ố bốn góc, một cái bàn gỗ để kéo, lược, tông đơ, một cái ấm tích chè xanh lúc nào cũng nóng. Bốn mươi năm, bố bóp kéo hai cái vào không khí trước khi cắt cho bất kỳ ai. Khách quen gọi bố là ông Vững tách tách.

– Cúi xuống. – Bố nói.

Hiến cúi xuống.

Mai là đám cưới anh. Nhà gái từ Sài Gòn ra, ở khách sạn trên đường Đinh Tiên Hoàng, tối nay ăn cơm với chú Tám và mấy bác họ bên nội. Bố không đi ăn, bố bảo bố ở nhà cắt tóc cho thằng Hiến. Ai cũng hiểu. Từ ngày mẹ mất, năm Hiến chín tuổi, trước mỗi chuyện lớn trong đời anh, bố đều cắt tóc cho anh. Trước ngày khai giảng lớp một, lớp sáu, lớp mười. Trước ngày thi đại học. Trước ngày anh bay vào Sài Gòn đi làm. Bố cắt, không nói câu nào ngoài cúi xuống, nghiêng sang, ngẩng lên. Cắt xong bố phủi tóc vụn trên cổ anh bằng cái chổi lông gà, rồi nói: xong. Thế thôi.

Kéo của bố lướt qua gáy anh, mát lạnh.

– Bố. – Hiến nói.

Bố không trả lời. Tiếng kéo vẫn đều.

– Mai bố không phát biểu thật à? Anh dẫn chương trình bảo con là có tiết mục đại diện nhà trai.

– Chú Tám nói. – Bố nói.

– Con muốn bố nói.

– Nghiêng sang.

Hiến nghiêng đầu sang trái. Trong gương, anh thấy bố. Sáu mươi tư tuổi, tóc hoa râm cắt ngắn sát như lính, mặc cái áo sơ mi kẻ ô xanh bạc màu bố mặc từ hồi anh còn học cấp ba. Mặt bố không có biểu cảm gì. Chỉ có hai con mắt nhìn chằm chằm vào lọn tóc trên tai anh, như trên đời không còn cái gì quan trọng hơn lọn tóc ấy.

Anh nhớ năm anh đỗ đại học, điểm cao nhất trường, cô giáo chủ nhiệm đạp xe đến tận tiệm báo tin. Bố đang cắt tóc cho một ông khách. Bố nghe xong, gật đầu, nói: ừ. Rồi quay lại cắt tiếp. Tối đó bố nấu thêm một đĩa trứng rán. Chỉ thế.

Anh nhớ năm hai mươi ba tuổi, anh bị tai nạn xe máy trong Sài Gòn, gãy chân. Bố bay vào, ngồi cạnh giường bệnh ba ngày, gọt táo, rót nước, không hỏi han câu nào ngoài đau không, ăn không. Ngày thứ tư bố bay về, bảo tiệm đóng lâu khách bỏ.

Anh nhớ cả cái lần anh gọi điện về báo sắp cưới Hà Vy, người Sài Gòn, làm kiến trúc sư, hơn anh một tuổi. Anh chuẩn bị cả bài để thuyết phục bố. Bố nghe hết, im một lúc lâu, rồi nói: ừ, thế đưa số nó cho bố, bố bàn chuyện cưới xin. Rồi cúp máy.

– Bố có gì muốn nói với con không? – Hiến hỏi. Câu này anh định hỏi từ lúc ngồi xuống ghế. Không, từ lúc lên tàu ở ga Hà Nội. Không, từ năm chín tuổi.

Tiếng kéo dừng lại một giây.

– Cúi xuống. – Bố nói.

Hiến cúi xuống. Anh nhìn mấy lọn tóc đen của mình rơi trên tấm vải trắng, rơi xuống nền gạch hoa đã mòn, lẫn với tóc của bao nhiêu người khác bố cắt hôm nay. Anh nghĩ, mai anh lấy vợ, mà bố anh vẫn chỉ có hai chữ cúi xuống.

Điện thoại trong túi quần rung. Anh luồn tay dưới tấm vải lấy ra. Tin nhắn của Hà Vy.

"Anh hỏi bố chưa? Bố nói gì?"

Anh gõ: "Cúi xuống." Rồi xóa đi. Anh gõ: "Bố vẫn thế." Gửi.

Một lúc lâu không có trả lời. Bố đã chuyển sang cạo gáy, lưỡi dao lam lạnh buốt. Rồi điện thoại lại rung.

"Anh ơi. Em có chuyện giấu anh tám tháng rồi. Tối nay em phải nói, không thì mai em không đứng cạnh bố được."

— Hết chương 1 —