Chiếc nhẫn dưới lớp rêu

Chương 3: Chiếc nhẫn dưới lớp rêu

Mười bốn tháng Mười.

Sáu giờ sáng, mạ còn ngủ, mình ra sau bình phong, lấy lại cái điện thoại cũ. Mình ngồi ở bậc thềm, đeo tai nghe, mở bản ghi âm.

Mười một giờ lẻ hai phút. Tiếng dép. Rồi giọng mạ, nhỏ, run:

– Mạ ơi, con xin mạ. Con có làm chi mô.

Rồi giọng già:

– Mi không làm chi. Bốn năm không làm ra được đứa con. Mi về nhà ni mi ăn mi ngủ.

Mình nghe hết hai mươi phút. Không có ai khác. Không có bước chân nào khác, không có hơi thở nào khác. Chỉ có một người, đổi giọng qua lại, lúc là cô dâu mười chín tuổi run rẩy xin xỏ, lúc là bà mẹ chồng hút thuốc lá cuốn, khàn đặc, độc địa. Đổi giọng nhanh và trơn tru như người đã tập hàng nghìn lần. Có lẽ đã tập thật, bốn mươi mấy năm.

Và ở phút thứ mười bốn, giọng già nói câu về mình. Về chén nước gừng đổ vô chậu kiểng. Về cái hộ chiếu. Rồi nó nói:

– Con dâu nhà ni thì phải biết điên. Biết điên rồi mới biết sợ.

Mình tắt máy. Ngoài kiệt, o Thiệp đang kéo xe chè ra, bánh xe lạch cạch trên đường đá.

Mình xắn tay áo, nhúng tay xuống bể cạn.

Nước trong bể lạnh buốt, đen, đáy phủ một lớp rêu dày như nhung. Mình lần tay theo thành bể. Ngón tay chạm vào một vật cứng, rồi một vật nữa. Mình móc lên từng thứ, đặt lên bậc gạch.

Chùm chìa khoá dự phòng của mình, cái mình tưởng để quên ở Sài Gòn. Hộ chiếu của mình, bọc trong một cái túi ni lông buộc chặt, khô ráo. Cái lược sừng đêm qua. Rồi những thứ khác, những thứ không phải của mình.

Một cây trâm bạc đầu hình bông sen, đen kịt vì lâu ngày. Một chiếc guốc mộc nhỏ, quai nhung đã mủn. Một cái lược bí bằng đồi mồi. Một xấp ảnh đen trắng bọc giấy dầu, ảnh một cô gái tóc kẹp, mặc áo dài màu nhạt, đứng ở chính cái sân này, trước chính bức bình phong này, mắt mở to và môi mím lại như đang cố không khóc. Và một chiếc nhẫn vàng trơn, mỏng, mặt trong khắc hai chữ cái lồng vào nhau.

Mình ngồi đó, giữa mấy thứ đồ ướt sũng bày trên bậc thềm, trong mưa bụi, và hiểu ra cái bể cạn sau bình phong đã là chỗ giấu đồ của nhà này suốt bốn mươi mấy năm. Có người đã giấu đồ của mạ dưới đó, từ hồi mạ mười chín tuổi. Có người đã nói với cả kiệt rằng mạ hay quên. Và rồi người đó chết, nhưng chỗ giấu thì vẫn còn, cái giọng thì vẫn còn, và đêm đêm nó đi ra từ chính cổ họng mạ, chờ một cô dâu mới.

– Răng con ngồi ngoài mưa rứa?

Mạ đứng ở cửa giữa, đã búi tóc gọn, đã thay áo bà ba. Mặt mạ hiền như mọi buổi sáng. Mạ nhìn mấy thứ trên bậc thềm. Mình thấy mạ khựng lại. Mình thấy mạ nhìn cây trâm bông sen, nhìn chiếc guốc mộc, nhìn tấm ảnh. Mặt mạ không đổi, nhưng tay mạ bám vào khung cửa.

– Cái trâm ni. – Mạ nói, rất khẽ. – Mạ tìm hắn hai năm trời. Bà nội nói mạ đánh rơi ngoài chợ.

– Con tìm thấy dưới bể cạn.

Mạ đi xuống bậc thềm. Mạ cầm chiếc nhẫn lên, xoay xoay, nhìn hai chữ khắc ở mặt trong. Mạ đeo thử vào ngón áp út. Nhẫn chật, không qua được đốt tay già. Mạ để nó nằm ở đó, giữa đốt ngón tay, như một cái gì dang dở.

– Cái ni ba thằng Lộc đeo cho mạ ngày cưới. – Mạ nói. – Mất năm thứ hai. Bà nội nói mạ tháo ra bán lấy tiền gửi về ngoại. Ba thằng Lộc tin. Ba năm ông không nói với mạ một câu tử tế.

Mạ không hỏi vì sao mấy thứ đó lại nằm dưới bể cạn. Mạ không hỏi vì sao hộ chiếu của mình cũng ở đó. Mình nhìn mạ, và mình biết là mạ không biết. Thật sự không biết. Người đi ra sau bình phong lúc mười một giờ đêm không phải người đang đứng trước mặt mình.

Mình không cho mạ nghe bản ghi âm. Mình đã nghĩ rất lâu, và quyết định là không.

Mười tám tháng Mười.

Lộc về. Mình kể cho Lộc nghe tất cả, cho Lộc nghe bản ghi âm, cho Lộc xem mấy thứ đồ vớt dưới bể cạn mình đã lau khô, xếp trong cái hộp bánh thiếc. Lộc nghe đến đoạn giọng già nói "con dâu nhà ni thì phải biết điên" thì gỡ tai nghe ra, ra hiên ngồi một mình, hút điếu thuốc đầu tiên sau ba năm bỏ.

Hôm sau, Lộc đưa mạ đi khám ở bệnh viện trung ương. Bác sĩ khoa thần kinh hỏi rất lâu, rồi nói về chứng mộng du ở người lớn tuổi, về những chấn thương cũ có thể sống dậy khi trong nhà xuất hiện một hoàn cảnh giống hệt ngày xưa. Một cô dâu mới. Một người con trai đi xa. Một căn nhà im lặng. Bác sĩ kê thuốc, dặn khoá cửa ngoài ban đêm, dặn đừng đánh thức người đang mộng du.

Lộc xin nghỉ công trình một tháng. Lộc định lấp cái bể cạn. Mình bảo đừng.

Tối hôm đi khám về, lúc Lộc ra ngoài mua thuốc, mạ gọi mình vào gian giữa. Mạ ngồi trên giường tre, hai bàn tay đặt trên đầu gối, như học trò ngồi chờ cô giáo trả bài.

– Uyên nì. – Mạ nói. – Ban đêm mạ có nói chi bậy với con không?

Mình nhìn mạ. Mình nghĩ tới hai mươi phút ghi âm trong cái điện thoại cũ, tới câu "biết điên rồi mới biết sợ".

– Dạ không. Mạ chỉ nói mớ thôi, con nghe không rõ.

Mạ gật đầu, nhìn xuống bàn tay mình.

– Hồi trước bà nội cũng nói mạ nói mớ. – Mạ nói. – Bà nói mạ nói toàn chuyện bậy, mà mạ không nhớ được câu mô. Mạ sợ cả đời là mạ nói bậy thiệt.

Ba mươi tháng Mười.

Mười một giờ đêm nay, cửa giữa lại mở. Lâu rồi mới lại có. Tiếng dép lẹp xẹp qua sân.

Mình không trùm chăn. Mình đứng dậy, bưng chén nước gừng đã pha sẵn để ủ trong cái giỏ bông, đi ra sau bình phong.

Mạ đứng đó, trước bể cạn, mắt mở, tay buông. Giọng già đang nói dở một câu gì đó về đứa con dâu không biết điều. Mình không đánh thức mạ. Mình chỉ đứng cạnh, đủ gần để mạ nghe thấy hơi thở mình, rồi đặt chén nước gừng vào tay mạ, khum mấy ngón tay già lại quanh thành chén ấm.

Giọng già ngừng giữa chừng.

Mạ đứng im rất lâu, tay cầm chén nước gừng, trong mưa bụi. Rồi bằng giọng của chính mạ, giọng của một cô gái mười chín tuổi, mạ nói một câu mà mình nghĩ mạ đã chờ để nói suốt bốn mươi bảy năm:

– Dạ. Con cảm ơn mạ.

Mình dìu mạ vào nhà. Chiếc nhẫn vàng mỏng vẫn nằm lưng chừng đốt ngón tay mạ, không lên, không xuống. Sáng mai mình sẽ mang nó ra tiệm vàng đầu cầu Gia Hội, nhờ nới rộng ra một chút.

— Hết —