Gần sáng

Chương 3: Gần sáng

Hai bà mẹ quỳ trên nền gạch, nhặt từng hạt gỗ mun.

Bà Thoảng nhặt chậm, cẩn thận, mỗi hạt nhặt lên bà lau vào vạt áo rồi mới đặt vào lòng bàn tay mẹ tôi. Mẹ tôi đếm. Tôi nghe mẹ đếm thầm, môi mấp máy. Năm mươi. Năm mươi lăm. Năm mươi tám.

– Thiếu một hạt. – Mẹ tôi nói.

Hai bà nhìn quanh. Tôi bò xuống gầm ghế, soi đèn điện thoại. Không có. Bà Thoảng đứng dậy, đi dọc hành lang, cúi nhìn từng khe gạch. Bà đi tới chân cầu thang, cúi xuống, rồi quay lại, chìa ra một hạt gỗ đen nhỏ, dính một vệt bụi.

– Đây chị. – Bà nói, giọng Huế khẽ như gió. – Chuỗi hạt thì phải đủ. Thiếu một hạt, mình lần tới đó là hụt chân.

Mẹ tôi cầm hạt gỗ. Tay mẹ run. Mẹ nói "cảm ơn chị", lần đầu tiên trong một năm mẹ gọi bà Thoảng là "chị" mà không kèm chữ "bà thông gia".

Không có dây để xâu lại. Bà Thoảng mở cái túi xách, lấy ra một cuộn chỉ đỏ, loại chỉ khâu áo, bà luôn mang theo vì tà áo dài hay sút chỉ. Hai bà ngồi xuống ghế, sát cạnh nhau. Bà Thoảng cầm kim, mẹ tôi đưa hạt. Từng hạt, từng hạt. Mắt mẹ tôi kém, không xâu được kim. Mắt bà Thoảng tốt hơn. Hai người làm một việc mà không ai cần nói gì.

Bác sĩ trực mở cửa ra lúc gần một giờ sáng. Mệ tỉnh rồi. Mệ bị hạ đường huyết, lại mệt vì đi đường xa, cộng thêm huyết áp cao. Không nguy hiểm, nhưng phải ăn. Phải ăn ngay, và ăn đều.

Xinh đi ra, mắt đỏ hoe. Cô nói với mẹ cô, rồi nói với mẹ tôi, giọng ngập ngừng như đang phải nói một điều có lỗi:

– Mệ không chịu ăn đồ căng tin bệnh viện. Mệ nói ngày rằm, mệ sợ nồi người ta nấu đồ mặn. Trưa nay ở nhà bác… – cô nhìn mẹ tôi, cúi đầu – mệ cũng vì vậy mà không ăn. Mệ thấy bếp nhà bác có nồi nấu thịt, mệ sợ… con xin lỗi bác.

Bà Thoảng nhắm mắt lại. Bà biết điều đó từ trưa. Bà không nói, vì không biết nói thế nào với một bà thông gia đã cặm cụi nấu cả buổi.

Mẹ tôi đứng dậy. Mẹ cầm cái tràng hạt mới xâu xong, dây đỏ thay cho dây đen, cho vào túi áo.

– Huy, chở mẹ về nhà.

Tôi chở mẹ về trong đêm, mười lăm phút, gió đồng thổi lạnh buốt. Về tới nhà, mẹ đi thẳng xuống bếp, mở cái tủ dưới chạn, lôi ra một cái thùng các tông. Trong thùng là bộ ba cái nồi nhôm mới, cái chảo mới, bộ dao thớt mới, rổ rá, đũa muỗng, vẫn còn nguyên nhãn giấy dán.

– Mẹ mua cho mệ. – Mẹ nói, không nhìn tôi. – Mẹ đọc trên mạng, người ăn chay kỹ thì không dùng chung nồi với đồ mặn. Mẹ mua về, định trưa nay nấu bằng bộ này. Rồi sáng nay bận quá, mẹ quên, lấy nồi cũ ra nấu. Mẹ quên, Huy ạ.

Tôi đứng nhìn mẹ. Mẹ tôi sáu mươi tuổi, đạo gốc, cả đời chưa bước vào chùa quá ba lần. Mẹ đã ngồi đọc trên mạng về cách nấu cho người ăn chay, một mình, không nói với ai, chỉ vì sợ người ta biết mẹ không biết.

Mẹ xé nhãn giấy, rửa nồi, bắc lên bếp. Mẹ nấu một nồi cháo trắng với nấm hương và gừng, nêm muối, không hành, không tỏi, không nước mắm. Mẹ múc ra cái cặp lồng mới, cũng còn nguyên tem. Ba giờ sáng tôi chở mẹ quay lại bệnh viện.

Mệ đang nằm nghiêng, tay cầm chuỗi bồ đề của con dâu. Bà Thoảng đã đưa cho mệ. Mẹ tôi đi tới, đặt cái cặp lồng lên tủ đầu giường, mở nắp. Hơi cháo bốc lên thơm mùi nấm và gừng.

– Thưa mệ. – Mẹ tôi nói. Mẹ tôi gọi "mệ" theo kiểu Huế, lần đầu tiên, phát âm còn lơ lớ. – Nồi mới, bếp mới, con mua cho mệ từ tuần trước. Chưa ai nấu gì trong đó. Mệ ăn cho con vui.

Mệ nhìn mẹ tôi một lúc lâu. Rồi mệ chống tay ngồi dậy, chắp tay vái mẹ tôi một cái, nhỏ thôi, run run. Mẹ tôi luống cuống, không biết đáp lại thế nào, cuối cùng làm dấu thánh giá, rồi cũng chắp tay vái lại.

Mệ ăn hết nửa cặp lồng cháo.

Bà Thoảng ngồi ở góc phòng, nhìn cảnh đó, tay không có chuỗi hạt, nên bà nắm hai bàn tay vào nhau, ngón cái miết lên ngón trỏ, như vẫn đang lần.

Gần sáng, mệ ngủ. Hai bà mẹ ra ngồi ngoài hành lang, lần này ngồi sát nhau. Mẹ tôi lần cái tràng hạt dây đỏ, môi đọc kinh Kính Mừng. Bà Thoảng mượn lại chuỗi bồ đề từ tay mệ, môi niệm Phật. Tôi ngồi ở ghế đối diện, nghe hai thứ tiếng rất khẽ hòa vào nhau: tiếng hạt gỗ mun lăn trên dây chỉ đỏ, tiếng hạt bồ đề lách cách. Lần này, cả hai đều chậm.

Tôi hỏi mẹ đang cầu gì. Mẹ nói cầu cho mệ khỏe để mai đi dự lễ. Tôi hỏi bà Thoảng đang nguyện gì. Bà nói nguyện cho mệ khỏe để mai đi dự lễ.

Hai bà quay sang nhìn nhau, rồi cùng bật cười, khẽ thôi, vì trong phòng có người đang ngủ.

Mười giờ sáng hôm ấy, nhà thờ đá Phát Diệm, tôi đứng trước bàn thờ chờ cô dâu. Chuông đổ. Xinh bước vào trong chiếc áo dài trắng, tay khoác tay chú cô. Ở hàng ghế đầu bên nhà gái, mệ ngồi xe lăn, đắp chăn mỏng, tay cầm chuỗi bồ đề. Ngồi bên trái mệ là bà Thoảng. Ngồi bên phải mệ, không phải bên nhà trai, là mẹ tôi. Mẹ đã đổi chỗ từ sáng sớm, nói với họ hàng nhà mình rằng mệ cần người ngồi cạnh đỡ nếu mệt.

Lúc cha xứ hỏi hai chúng tôi có thuận ý lấy nhau không, tôi liếc xuống hàng ghế đầu. Ba người đàn bà ngồi cạnh nhau, ba bàn tay đặt trên đùi, một bàn tay lần chuỗi bồ đề, một bàn tay lần tràng hạt dây đỏ, và một bàn tay nắm lấy cả hai.

Tôi nói "Có". Xinh nói "Dạ có", bằng giọng Huế, và cả nhà thờ cười rộ lên.

— Hết —