Cái hộp thiếc

Chương 1: Cái hộp thiếc

Má gọi tui bằng tên chị Cam, lần thứ ba trong buổi sáng.

– Cam, con lấy giùm má cái thau.

Tui đưa cái thau. Má cầm, nhìn tui, rồi sửa:

– Quýt. Má lộn.

Má không lộn. Má bảy mươi tuổi mà mắt còn tinh hơn tui, ngồi sạp mắm ở chợ Mỹ Tho bốn chục năm, nhìn một con khô cá sặc là biết nó phơi mấy nắng. Má gọi lộn vì sáng nay tui mặc cái áo màu xanh rêu, màu chị Cam hay mặc. Tui mặc vì nó là cái áo duy nhất ủi rồi.

Tụi tui sinh đôi cùng trứng. Người ngoài nhìn không phân biệt được. Hồi nhỏ, má phân biệt bằng cách cắt tóc chị Cam ngang vai, còn tui cắt ngắn ngang tai. Lớn lên, người ta phân biệt bằng cách khác: đứa nào mặc blouse trắng đứng sau quầy thuốc là Cam, đứa nào tay đầy thuốc nhuộm, đứng sau cái ghế cắt tóc là Quýt.

Tên khai sinh của tụi tui là Trà My và Trà Giang. Không ai gọi. Ba tụi tui đặt tên ở nhà là Cam với Quýt, vì hồi đó nhà trồng một vườn cam quýt ở Cái Bè, ba nói hai đứa đẻ ra tròn như hai trái. Ba mất năm tụi tui mười hai tuổi. Từ đó má nuôi hai đứa bằng cái sạp mắm.

Và bằng cái thước so.

Năm tụi tui chín tuổi, thi học kỳ. Chị Cam được tám điểm toán, tui được năm. Má cầm hai cái bài kiểm tra, để cạnh nhau trên cái bàn ăn, chỉ vô.

– Cùng một bụng đẻ ra, cùng một nồi cơm, sao mày năm, nó tám?

Tui không trả lời được. Tui nghĩ hoài không ra. Cùng một bụng, cùng một nồi cơm thì sao tui năm, chị tám. Tui nghĩ chắc tại tui dở.

Năm mười tám tuổi, chị Cam đậu dược Cần Thơ. Tui rớt đại học, đi học nghề làm tóc ở chợ Mỹ Tho. Má nói với bạn hàng: con Cam đậu dược, con Quýt thì đi học uốn tóc. Bà nói chữ "đi học uốn tóc" như người ta nói "đi bán vé số".

Năm hai mươi tám tuổi, chị Cam lấy anh Khiết, kỹ sư cầu đường. Tui lấy anh Lũ, thợ sơn. Năm ba mươi hai, tui ly dị. Má nói: tại mày không biết giữ, con Cam nó biết giữ.

Tui không cãi. Ba mươi tám năm, tui học được là cãi với má chỉ làm má so tiếp.

Có một lần duy nhất tụi tui thử phá cái thước của má. Năm mười ba tuổi, nghỉ hè, chị Cam lén cắt tóc ngắn ngang tai cho giống tui, tui mặc cái áo sơ mi trắng của chị. Hai đứa đổi chỗ trọn một ngày. Tui ngồi học bài trong góc nhà như chị vẫn ngồi, chị ra sạp mắm phụ má như tui vẫn ra. Tụi tui chờ má phát hiện. Má không phát hiện. Tối đó má khen tui, tưởng là khen chị Cam, vì làm hết bài tập hè. Má rầy chị Cam, tưởng là rầy tui, vì làm đổ nửa hũ mắm tép. Hai đứa nằm trên giường cười tới chảy nước mắt. Sáng hôm sau đổi lại, má cũng không hay. Tụi tui không bao giờ kể cho má nghe. Lúc đó tụi tui nghĩ má không để ý. Giờ nghĩ lại, tui không chắc.

Sáng nay tui về nhà sớm để phụ má dọn dẹp cho tiệc mừng thọ bảy mươi. Nhà má ở trong hẻm gần cầu Quay, nhà cấp bốn, sau lưng là con rạch nhỏ đổ ra sông Tiền. Tui lau bàn thờ, quét nhà, lau cái tủ thờ bằng gỗ, và trong ngăn kéo dưới cùng, sau mấy cây nhang và một xấp tiền vàng mã, tui thấy một cái hộp thiếc.

Hộp bánh pía, nắp in hình con lân đỏ, rỉ sét ở bốn góc. Tui chưa thấy nó bao giờ.

Tui mở nắp. Bên trong có hai chiếc vòng tay nhựa nhỏ xíu, cỡ cổ tay đứa con nít mới đẻ, màu hồng đã ngả vàng. Mỗi chiếc có một mảnh giấy nhỏ ép trong lớp nhựa trong, chữ viết tay bằng mực tím đã nhòe gần hết.

Tui chưa kịp nhìn kỹ thì má đã đứng sau lưng.

– Đưa đây.

Má giật cái hộp, nhanh tới mức tui không kịp phản ứng. Má đóng nắp, ôm vô ngực, đi thẳng vô buồng, đóng cửa lại.

Tui đứng giữa nhà, tay còn cầm cái giẻ lau. Ba mươi tám năm sống với má, tui chưa từng thấy má giấu cái gì. Má không giấu tiền, không giấu bệnh, không giấu chuyện ai nói xấu ai ngoài chợ. Má nói hết. Nói tới mức đôi khi tui ước má giấu bớt.

Một lát sau, má đi ra, mặt bình thường, như chưa có chuyện gì.

– Lau xong chưa? Đi chợ với má. Con Cam nó đặt bánh kem rồi, mày đi lấy giùm nó.

– Má, cái hộp đó là gì?

– Đồ cũ.

– Vòng tay ai vậy má?

Má nhìn tui. Cái nhìn lạ lắm. Không phải cái nhìn má dùng để so, cũng không phải cái nhìn má dùng để rầy. Nó giống cái nhìn của người đang đứng trước một cái cân, không biết nên đặt quả cân nào lên.

– Tối nay má nói, – má nói. – Tối nay đủ hai đứa, má nói một lần.

— Hết chương 1 —