Ba tuần

Chương 2: Ba tuần

Tôi ngủ được. Lần đầu tiên sau mấy tháng, tôi ngủ một mạch từ mười hai giờ đến sáu giờ. Điểm thi thử lần ba, Toán lên lại. Tôi vui, khoe với cả nhà. Ông vỗ vai tôi, nói "giỏi". Bà mua cho tôi bát bún ốc ở đầu ngõ, loại bún ốc nguội chấm, thứ tôi thích nhất.

Tôi không để ý gì cả. Bây giờ nghĩ lại, mọi thứ đã bày ra trước mắt tôi từ lâu.

Ông ho nhiều hơn. Buổi tối ăn cơm, ông ho đến mức phải đặt bát xuống. Bà bảo tại trời trở rét, rồi nhìn ông một cái rất lâu. Một tối bà ngồi ngâm chân cho ông bằng chậu nước gừng, lẩm bẩm: "Chăn đắp đủ mà sao sáng nào chân cũng lạnh như đá thế này." Ông bảo người già máu không lên tới chân. Bà không hỏi nữa. Cái áo bông quân đội của ông, treo ở móc sau cửa, sáng nào cũng có hơi sương ẩm ở hai vai. Tôi thấy, nhưng tôi nghĩ là tại phơi.

Phải đến ba tuần sau.

Đêm ấy tôi ăn phải cái gì đó, đau bụng, bốn giờ sáng phải dậy đi vệ sinh. Nhà vệ sinh của nhà tôi không ở trong nhà. Nó ở cuối hành lang, cái khu vệ sinh chung bố tôi với mấy nhà cùng tầng góp tiền xây lại thành từng ô riêng có khóa. Muốn đi phải ra khỏi cửa.

Tôi mò ra cửa. Then cửa không cài.

Nhà tôi tối nào bố cũng cài then, cẩn thận lắm. Tôi đứng sững một giây, nghĩ đến trộm. Rồi tôi nhìn sang giường ông bà. Bà nằm co, đắp chăn bông. Bên cạnh bà trống trơn.

Tôi đẩy cửa ra hành lang.

Hành lang tầng bốn dài, tối, chỉ có một bóng đèn vàng ở chiếu nghỉ cầu thang, chao ánh sáng lên những cái chậu cây, mấy chiếc xe đạp dựng sát tường, cái bể nước chung đậy nắp tôn. Gió tháng Một lùa qua mấy ô thoáng, lạnh buốt. Và ngay chỗ chiếu nghỉ, dưới bóng đèn vàng, ông tôi ngồi trên cái ghế nhựa đỏ thấp.

Ông mặc cái áo bông quân đội cũ, đội mũ len, quàng cái khăn bà đan. Cái đài đặt trên bậu cửa sổ cầu thang, ông nghiêng đầu, áp tai sát vào cái loa. Tôi đứng cách ông mười mét mà không nghe thấy gì. Ông vặn nhỏ đến mức chỉ có ông nghe được.

Tôi đứng đó rất lâu. Ông không biết tôi đứng đó.

Tôi nhớ lại cái câu tôi đã nói. "Ông có phải thi đâu." Và tôi hiểu ra. Suốt ba tuần qua, sáng nào cũng vậy, bốn giờ, ông khẽ khàng dậy, mở then cửa, bê cái ghế nhựa và cái đài ra đây. Ông ngồi trong gió lạnh một tiếng rưỡi, rồi năm rưỡi khẽ khàng quay vào, trước khi bất kỳ ai thức dậy. Ông tám mươi tuổi. Ông bị viêm phế quản mãn tính, mùa đông nào cũng ho.

Đúng lúc đó, ông ho.

Một tràng dài, khục khặc, ông cúi gập người xuống, lấy tay bịt miệng cho khỏi to. Ho xong, ông ngồi thẳng lại, kéo cái khăn lên che cổ, rồi lại nghiêng tai vào cái đài.

Tôi đi ngược vào nhà. Không đi vệ sinh nữa. Tôi nằm xuống tấm phản, mắt mở thao láo nhìn lên trần, nơi có vết nước thấm hình bản đồ châu Phi mà tôi nhìn từ hồi bé. Năm rưỡi, tôi nghe tiếng then cửa kéo nhẹ, tiếng dép lê, tiếng lò xo giường. Ông nằm xuống, khẽ ho thêm một tiếng, rồi im.

Sáng ra, ông vẫn hỏi tôi hôm nay học mấy tiết.

Tôi không trả lời được. Tôi đưa tay nhận tờ mười nghìn, rồi đi xuống cầu thang, đi qua đúng cái chiếu nghỉ ấy, nhìn cái bậu cửa sổ, nơi còn một vệt bụi hình chữ nhật đúng bằng cái đài.

Cả ngày hôm ấy tôi không học được chữ nào. Giờ ra chơi, thằng Khoa bàn bên rủ xuống căng tin, tôi lắc đầu, ngồi nhìn ra sân trường, trong đầu chỉ có tiếng ho khục khặc dưới bóng đèn vàng. Tôi nghĩ đến việc nói thẳng với ông. Rồi tôi nghĩ ông sẽ bảo ông ra ngoài vì ông thích, ông ngồi trong nhà bí, và ông sẽ vẫn ra. Ông tôi là người như thế.

Tối đó, tôi không đi ngủ lúc mười hai giờ. Tôi đặt báo thức điện thoại lúc ba giờ năm mươi, để chế độ rung, nhét dưới gối.

Ba giờ năm mươi, điện thoại rung. Tôi dậy, cầm theo cuốn đề thi Toán và cái đèn kẹp, đi ra hành lang trước.

Lúc bốn giờ, cửa nhà khẽ mở. Ông bê cái ghế nhựa đỏ và cái đài đi ra. Ông nhìn thấy tôi ngồi trên bậc cầu thang, ngay chỗ chiếu nghỉ, đèn kẹp kẹp vào thanh lan can, sách mở trên đầu gối. Ông dừng lại. Hai ông cháu nhìn nhau dưới cái bóng đèn vàng.

– Cháu làm gì ở đây? – Ông hỏi, giọng khàn.

– Cháu học. – Tôi nói. – Trong nhà tối, bà ngủ. Ngoài này có đèn.

Ông đứng im. Rồi ông đặt cái ghế nhựa xuống cạnh tôi, ngồi xuống, đặt cái đài lên bậu cửa sổ. Ông không bật.

– Ông bật đi ông. – Tôi nói.

– Cháu học.

– Ông bật đi. Cháu học được.

Ông nhìn tôi một lúc lâu. Rồi ông vặn cái núm. Tiếng nhạc hiệu vang lên, nhỏ xíu. Ông vặn to thêm một nấc. Rồi một nấc nữa.

— Hết chương 2 —