Mũi Hảo Vọng

Chương 2: Mũi Hảo Vọng

Nhật ký riêng của thuyền phó hai Khánh Vân. Ấn Độ Dương, cách đảo Mauritius ba trăm hải lý. Hai mươi hai giờ giờ tàu.

Biển động cấp sáu. Tàu lắc, cái cốc trên bàn trượt qua trượt lại. Anh Thản nhắn mẹ đẻ anh vào được mười ngày. Mẹ không chịu ăn cơm anh nấu, tự nấu riêng. Mẹ đòi đưa anh về quê. Mình gọi, mẹ không nghe máy. Mình nghĩ cả ca trực. Nếu mẹ bắt anh về, mình phải làm sao. Bỏ tàu à? Hợp đồng còn bốn tháng. Mà bỏ tàu thì mình là ai.

Mười ngày đầu, mẹ tôi không nói với bà Chín quá mười câu.

Bà dậy từ bốn giờ sáng, tự đi chợ, tự nấu cơm riêng cho bà trong cái nồi điện nhỏ bà mang theo. Bà không đụng tới nồi canh chua cá đuối tôi nấu, không ăn đĩa mực xào của bà Chín. Bà ăn cơm với lạc rang, với dưa cải muối mang từ quê vào. Ăn xong bà tự rửa bát, tự lau bàn, như khách trọ.

Nhưng bà quan sát. Tôi thấy bà nhìn tôi đưa con Sứa đi học bằng xe đạp, nhìn tôi cõng bà Chín lên lầu vào những hôm đầu gối bà sưng, nhìn tôi ngồi trước máy tính tới mười hai giờ đêm. Bà nhìn cái đồng hồ vuông trên vách mỗi lần đi ngang. Tôi thay tờ giấy nhỏ dưới nó mỗi sáng: Ấn Độ Dương, rồi Mauritius, rồi Durban.

Ngày thứ chín, hai bà thông gia cãi nhau.

Chuyện bắt đầu từ cái chậu đồ. Bà Chín ngồi dưới sân giặt mấy cái áo của bà, vì đầu gối đau không đứng lâu được nên bà ngồi trên cái ghế đẩu thấp. Tôi đi ngang, ngồi xuống giặt tiếp cho bà như mọi lần. Mẹ tôi đứng trên hiên nhìn xuống.

– Chị sui. – Mẹ tôi nói, giọng không to nhưng sắc. – Con trai tôi vào đây làm con rể, không phải vào làm người giúp việc.

Bà Chín dừng tay. Tôi đứng bật dậy.

– Mẹ…

– Mày im. – Mẹ tôi nói. – Tao nói với bà sui.

Bà Chín lau tay vào vạt áo, chậm rãi đứng lên, vịn vào bờ tường.

– Chị nói phải. – Bà nói. – Thằng Thản không phải người giúp việc. Nó là con tui. Con gái tui đi biển, con rể tui ở nhà nuôi con, giặt cho tui cái áo. Ở cái xóm biển này, đàn bà ở nhà giặt áo cho đàn ông đi biển cả trăm năm nay, không ai kêu đàn bà là người giúp việc. Giờ đổi lại, sao chị kêu nó vậy?

– Đàn ông khác. Đàn ông phải có cái nghiệp.

– Nó có nghiệp. – Bà Chín chỉ lên cửa sổ tầng hai. – Nó vẽ tới mười hai giờ đêm. Chị đi ngủ sớm, chị không thấy.

Mẹ tôi đứng im. Rồi bà quay vào nhà, đóng cửa buồng. Tối đó bà không ăn cơm. Bà Chín để một tô cháo trước cửa buồng, gõ ba cái, không nói gì. Sáng ra cái tô sạch trơn, được rửa và úp ngay ngắn trên chạn bát.

Có một lần, tôi đứng trên cầu thang, thấy mẹ tôi đứng một mình trước hai cái đồng hồ, giơ tay lên, như muốn chạm vào cái đồng hồ vuông, rồi rút tay lại.

Ngày thứ mười một, mẹ tôi gọi điện về quê, nói chuyện với cô em gái tôi rất lâu. Tôi nghe được câu cuối.

– Chị đặt vé cho hai mẹ con anh mày ngày hai mươi lăm. Ừ, cả nó. Nó không đi thì tao lôi.

Tôi không cãi. Tôi đi lên lầu, mở máy tính, vẽ tiếp cái bao bì bánh pía còn dở. Tôi vẽ hỏng ba lần.

Ngày thứ mười ba, tàu của Vân vào vùng biển gần mũi Hảo Vọng.

Sáng hôm đó Vân nhắn: biển xấu, dự báo áp thấp đi qua đêm nay, có thể mất liên lạc vài ngày, anh đừng lo. Tôi đọc tin nhắn, rồi đi xuống bếp nấu cháo cho con Sứa như mọi sáng. Tôi không nói với ai.

Tới tối, tin nhắn không tới. Tôi gọi. Máy báo không liên lạc được. Tôi ngồi trước máy tính, mở trang theo dõi tàu biển. Chấm tròn đánh dấu tàu Sông Lam dừng ở một tọa độ phía nam mũi Hảo Vọng, không nhúc nhích từ bảy giờ tối.

Bà Chín đi ra, nhìn mặt tôi là biết. Hai mươi năm trước, chồng bà đi ghe đánh cá xa bờ, một đêm tháng Mười, ghe không về. Bà đã ngồi chờ ở bến Đình ba ngày ba đêm. Bà không hỏi gì. Bà đi lại cái tủ thờ, thắp ba nén nhang cho chồng, rồi ra ngồi trên võng, nhìn cái đồng hồ vuông.

Mười giờ đêm, mẹ tôi từ phòng đi ra. Bà thấy hai người ngồi im trong phòng khách, đèn không bật, chỉ có ánh màn hình máy tính hắt lên mặt tôi.

– Gì thế?

– Tàu của Vân, mẹ. Mất liên lạc từ chiều.

Mẹ tôi đứng sững ở ngạch cửa. Rồi bà đi lại, kéo cái ghế nhựa, ngồi xuống cạnh bà Chín. Bà nhìn cái đồng hồ vuông. Kim chỉ năm giờ chiều, giờ tàu.

– Bên ấy bây giờ mới chiều à?

– Dạ.

– Còn sáng. – Mẹ tôi nói. – Còn sáng thì còn thấy đường.

Ba người ngồi như thế cho tới gần sáng. Không ai nói chuyện. Thỉnh thoảng bà Chín đứng dậy thắp thêm nhang. Thỉnh thoảng mẹ tôi đứng dậy rót nước nóng vào ba cái cốc. Lúc bốn giờ sáng, giờ nhà, mẹ tôi đứng dậy, đi vào bếp. Tôi nghe tiếng dao thớt, tiếng nước sôi. Rồi mùi xôi nếp cái hoa vàng, mùi gà luộc lan ra khắp nhà.

– Mẹ nấu gì vậy mẹ?

Bà không trả lời. Bà làm một mâm nhỏ: đĩa xôi, đĩa gà luộc, chén muối tiêu chanh. Bà bưng mâm đặt lên tủ thờ, cạnh tấm ảnh bố vợ tôi, đứng chắp tay khấn. Tôi không nghe rõ bà khấn gì. Tôi chỉ nghe được một câu, giọng Ý Yên run run.

– Ông ơi, con dâu nhà ông, con dâu nhà tôi, ông phù hộ cho nó.

— Hết chương 2 —