Ba lần đi trả cau

Chương 2: Ba lần đi trả cau

Theo lệ làng, cau đã đặt lên bàn thờ thì không được bưng xuống. Muốn trả lại thì phải có bà mối đứng ra, phải có lễ tạ, phải nói khéo cho hai họ khỏi mất mặt. Chuyện nhầm cau, hai nhà Từ và Phí bàn với nhau qua người nhắn tin, rồi thống nhất một điều: chưa ai được nói ra ngoài, đợi bà Thiềm sang xin lỗi rồi tính.

Nhưng bà Thiềm lại đi vắng. Bà đi ăn cưới đứa cháu gái ở tận xứ Bến Đá, cách ba ngày đường, nửa tháng nữa mới về.

Kén không chờ được nửa tháng. Ngày thứ ba, nàng bọc buồng cau trong cái khăn vuông, xách sang làng Thượng, định tìm nhà họ Phí trả tận tay, nói một câu cho dứt khoát. Đến cổng, người ra mở là một anh chàng cao gầy, áo vải nâu xắn tay, hai bàn tay dính đầy đất.

– Anh là cậu Tú?

– Dạ, tôi là Tú.

Anh nhìn nàng lâu hơn mức cần thiết, như đang cố nhớ ra một điều gì, rồi chớp mắt, thôi.

– Tôi là Kén. – Nàng chìa buồng cau ra. – Nhà anh dạm nhầm. Tôi trả.

Tú nhìn buồng cau, rồi nhìn nàng, rồi lúng túng lau tay vào vạt áo.

– Theo lệ thì phải có bà mối...

– Bà mối đi ăn cưới. Tôi không chờ được.

– Nhưng cô cầm cau bỏ xuống từ bàn thờ thì mẹ cô có biết không?

Kén khựng lại. Mẹ nàng không biết. Mẹ nàng mà biết thì nàng ăn roi mây. Nàng đứng ở cổng, tay ôm buồng cau, không đưa ra cũng không thu về được. Tú thấy thế, mở rộng cổng.

– Cô vào uống nước đã. Đi từ làng Đông sang đây mất nửa canh giờ, nắng thế này.

Kén vào. Nàng định uống một bát nước rồi về. Nhưng vườn nhà họ Phí thì nàng chưa thấy cái vườn nào như thế. Cây bưởi ghép trên gốc bưởi chua, cây cam ghép trên gốc chanh, có cả một cây mà một cành ra quả bưởi đào, một cành ra quả bưởi trắng. Góc vườn có mấy gốc dâu, lá to bằng bàn tay, xanh bóng.

– Dâu này anh ghép à?

– Dâu tằm thường lá nhỏ. Tôi ghép lên gốc dâu rừng, lá to gấp rưỡi. Mà tôi không nuôi tằm, nên chẳng biết lá này tằm có ăn không.

Kén ngắt một lá, bẻ cuống, xem nhựa, ngửi.

– Tằm tuổi ba thì ăn được. Tuổi một thì lá này dày quá, phải thái nhỏ.

Hai người nói chuyện lá dâu đến lúc mặt trời đứng bóng. Kén về, quên mất buồng cau trên cái chõng tre ở hiên nhà họ Phí. Đi đến đầu làng mới nhớ ra. Nàng đứng ở bờ ruộng một lúc, rồi quyết định là đã đi xa thế này rồi, mai quay lại lấy cũng được.

Hôm sau, Tú xách buồng cau sang trả nàng ở làng Đông. Anh đi tắt qua đồng, mang theo năm cành dâu ghép quấn rơm ẩm, bảo là để thử cho tằm nhà nàng ăn. Mẹ nàng ra cổng, thấy cậu rể tương lai xách cau với cành dâu thì mừng quá, kéo vào ăn cơm. Bữa cơm ấy, mẹ Kén gắp cho Tú bốn lần. Hỏi anh ăn được cá kho không, anh dạ. Hỏi anh ăn được cà muối không, anh dạ. Hỏi anh ghép cây bán có ra tiền không, anh kể một mạch nửa khắc, kể cả giá một cây bưởi giống ở chợ huyện. Kén ngồi đối diện, gắp cà muối nhai rau ráu cho khỏi phải nói câu nào. Mẹ nàng gật gù, quay sang bảo cha nàng rằng cậu này chậm nói mà chắc, khác hẳn cái dáng dẻo mồm người ta đồn.

Buồng cau, đến lúc Tú về, lại nằm lên bàn thờ nhà họ Từ. Lần này chính tay Tú đặt lên, vì mẹ Kén đứng ngay bên cạnh, tay chỉ vào cái đĩa bày cau, bảo cậu đặt cho ngay ngắn.

Lần thứ ba, hai người hẹn nhau ở quán nước ngã ba đầu đình, giữa hai làng, để bàn cho ra cách trả cau mà không ai phải ăn roi. Bàn đến lúc quán dọn hàng thì chưa ra cách nào. Chỉ biết là Tú đã kể hết cho Kén chuyện anh đi thi trượt hai lần, chuyện anh muốn trồng một vườn cây giống bán khắp bốn làng. Còn Kén đã kể cho Tú chuyện nàng muốn mở một xưởng ươm tơ, không bán kén cho lái buôn dưới xuôi với giá rẻ như cho nữa.

Đến lúc đứng dậy về, Kén mới nhớ ra:

– Thế còn cô Hồng làng Đoài? Nhà anh dạm cô ấy mà. Cô ấy đẹp có tiếng.

Tú gãi đầu.

– Tôi chưa gặp cô ấy bao giờ. Cha tôi chọn. Cha bảo nhà buôn vải giàu, sau này đỡ cho tôi đi thi.

– Còn cậu Tú làng Hạ – Kén nói. – Tôi cũng chưa gặp. Mẹ tôi chọn. Mẹ bảo nhà buôn vải giàu, sau này đỡ cho tôi bán kén.

Hai người nhìn nhau. Rồi cùng phá lên cười, cười đến mức bà hàng nước phải ngó ra.

Trên đường về, Kén nghĩ mãi một chuyện: cô Hồng xinh đẹp làng Đoài và cậu Tú dẻo miệng làng Hạ cũng đang nhận nhầm cau của nhau. Sao không thấy bên ấy có động tĩnh gì?

— Hết chương 2 —