Sau cánh gà

Chương 3: Sau cánh gà

Đầu tháng Năm, tôi lên văn phòng xin thầy hiệu phó cho tôi đàn sống ở buổi thi lớp năm hai. Thầy hiệu phó trẻ, lịch sự, rót trà mời tôi, rồi nói quy định là quy định, các lớp phải thi cùng một điều kiện, có đàn sống cho lớp này mà không cho lớp kia thì phụ huynh người ta nói. Thầy hỏi sao tự nhiên chú muốn vậy. Tôi không trả lời được, vì tôi đã hứa với con nhỏ.

Tôi về, ngồi trước hình bà tới khuya. Rồi tôi nhớ tới cái sân khấu hội trường. Bà ơi, cái sân khấu đó cũng lót sàn gỗ. Gỗ cũ, lót trên khung sắt, hở gầm. Hồi trước mỗi lần tổng duyệt văn nghệ ngày Nhà giáo, tôi ngồi đàn ở góc cánh gà bên trái, mỗi lần tôi gõ gót là cái sàn sân khấu nó dội lên nghe bùm bụp.

Tôi không cần cây đàn. Tôi chỉ cần cái gót.

Từ bữa đó, tối nào tôi cũng mở bài nhạc thi của lớp năm hai. Tôi xin cô văn thư chép giùm vô cái máy nghe nhạc nhỏ của thằng cháu nội để lại, cắm tai nghe, ngồi trên gác, gõ gót xuống sàn ván. Cái gác nhà mình bà biết rồi đó, ván mục, gõ mạnh là bụi trên trần rớt xuống. Bà Tư hàng xóm qua gõ cửa hỏi ông Khởi đóng cái gì mà đóng hoài vậy. Tôi nói tôi tập đàn. Bả nhìn tôi như nhìn người mất trí, vì nhà mình có cây đàn nào đâu. Tôi tập tới khi nhắm mắt cũng biết câu nào nhạc ngân, câu nào nhạc dồn, câu nào cái đàn dây vô trễ nửa phách.

Buổi thi lớp năm hai là mười giờ sáng. Chín giờ rưỡi tôi mang đôi giày đế gỗ, đi vòng ra cửa sau hội trường, vô cánh gà bên trái. Tôi tính tìm một chỗ khuất, ngồi bệt xuống sàn, sát mép sân khấu. Tôi đã nghe cái băng nhạc bài thi của lớp năm hai cả trăm lần, thuộc từng nhịp như thuộc tên bà. Nhạc phát tới đâu, tôi gõ gót tới đó, trong bóng tối, không ai thấy.

Vô tới cánh gà thì tôi đứng sựng lại.

Ở đúng góc trái, sát mép sân khấu, trong bóng tối sau tấm màn nhung đỏ, đã có sẵn một cái ghế đẩu gỗ. Trên ghế có một tờ giấy gấp tư, ghi bằng bút lông, nét chữ đứng như cây thước:

"Ông Khởi. Gót chân."

Bà à, tôi đứng nhìn tờ giấy đó lâu lắm.

Tôi ngồi xuống cái ghế đẩu. Mười giờ, đèn sân khấu bật. Nhạc nổi lên từ dàn loa. Mười bảy đứa nhỏ bước ra trong ánh đèn vàng, con Ri đứng hàng hai, thứ ba từ trái qua. Tôi gõ gót. Cái sàn sân khấu dội lên bùm bụp dưới đế gỗ, nhẹ thôi, vừa đủ, mà tôi biết, ở chỗ hàng hai thứ ba từ trái qua, có một bàn chân trần đang nghe.

Bài thi dài sáu phút. Tới phút thứ ba có một đoạn nhạc ngưng, cả lớp đứng yên trên đầu ngón chân bốn nhịp, rồi vào đoạn nhanh. Đoạn đó trong băng hơi kéo dài, người thu âm họ ngân thêm một chút. Tôi biết. Tôi đã nghe cả trăm lần. Vậy mà tới đó cái gót tôi cứ muốn gõ xuống, gõ theo thói quen của tay đàn, gõ theo cái nhịp trong đầu chứ không theo cái nhịp trong loa. Tôi phải lấy hai tay đè lên đầu gối mình. Một. Hai. Ba. Bốn. Thêm một chút. Rồi tiếng đàn dây trong loa vút lên, và tôi gõ, đúng lúc. Ngoài kia, sau tấm màn, mười bảy cái bóng cùng bật lên một lượt.

Sáu phút đó tôi không dám thở mạnh. Tôi không thấy con nhỏ múa ra sao, tôi chỉ thấy cái bóng của nó lướt qua lướt lại trên tấm màn. Tôi chỉ biết gõ, gõ, gõ, như hồi ở phòng trà đường Tự Do, như hồi bà ngồi dưới ra dấu biểu tôi bớt lại. Lần này không có ai biểu tôi bớt lại.

Nhạc tắt. Tiếng vỗ tay ở dưới. Tôi ngồi im trên cái ghế đẩu, hai chân run như vừa đi bộ từ nhà vô trường.

Lúc tụi nhỏ rút vô cánh gà, con Ri chạy ngang chỗ tôi, nó khựng lại, nhìn tôi, nhìn xuống đôi giày, rồi nó ôm chầm lấy tôi một cái, mồ hôi ướt hết vai áo tôi, rồi chạy theo tụi bạn. Con nhỏ không nói gì hết. Nó không cần nói.

Cô Trúc vô sau cùng. Cô đứng trước mặt tôi, lưng thẳng như cây thước.

– Cô biết hồi nào? – tôi hỏi.

– Từ hồi thi tuyển, ông Khởi. Hồ sơ sức khoẻ của nó có ghi. Nó tưởng nó giấu được, mà giấy khám bệnh viện thì nó đâu có sửa được. – Cô ngừng một chút. – Hồi tháng Mười, tôi để ý nó chỉ múa đúng khi ông gõ. Tôi tính đi xin cho ông gõ, mà xin thì phải nói lý do, nói lý do thì cả trường biết, nó mắc cỡ, nó bỏ học. Tôi nghĩ hoài không ra cách.

– Rồi sao cô nhắc tôi hoài?

Cô Trúc cười, lần đầu tiên tôi thấy cô cười trong mười mấy năm.

– Ông Khởi. Mười mấy năm, tôi nhắc ông một lần thì ông gõ mạnh thêm một lần. Ông lì nhất trường này. Tôi mà không nhắc, có khi ông nể tôi mà bớt.

Bà ơi, tôi ngồi trên cái ghế đẩu, cười tới chảy nước mắt. Nửa năm trời tôi tưởng tôi đang lén lút qua mặt cô. Hoá ra cô đứng giữa phòng tập, cầm cây gậy tre, điều khiển cái gót chân của tôi như điều khiển một con rối.

Con Ri đậu, lên năm ba. Cô Trúc lên văn phòng nói chuyện với ban giám hiệu, có cả má con nhỏ từ Cần Giờ lên. Tôi không biết họ nói gì. Tôi chỉ biết từ năm học sau, phòng tập năm ba có thêm một cái loa siêu trầm đặt sát sàn gỗ, cô Trúc tự bỏ tiền ra mua, nói là để tụi nhỏ cảm nhạc cho rõ. Con Ri không còn phải giấu cái máy trợ thính dưới mớ tóc nữa.

Nhưng nó vẫn xin cô cho tôi đàn ở lớp nó. Nó nói cái loa rung đều quá, không có hồn bằng cái gót của ông.

Tuần trước, cái gót giày bên trái mòn tới lớp gỗ cuối cùng. Ông thợ đầu hẻm cầm lên coi, lắc đầu, biểu tôi mua đôi mới đi, đôi đế cao su êm chân, đi không có tiếng. Tôi nói không. Tôi biểu ổng đóng lại cái đế gỗ, dày hơn lần trước.

Bà à, mai tôi đi lấy giày.

— Hết —