Nước lên một gang

Chương 1: Nước lên một gang

Ông nội Hoằng dạy anh mật hiệu ấy năm anh lên sáu, bằng cái muôi gõ vào thành mâm nhôm.

Cạch, cạch. Nghỉ. Cạch.

– Gõ hai, nghỉ, gõ một. – Ông nói. – Là người làng mình. Nhớ chưa?

Ông bắt anh gõ lại chục lần, tới khi anh gõ đúng nhịp mà không cần đếm. Rồi ông kể chuyện năm bảy hai, máy bay ném bom dọc đường sắt và quốc lộ, cả làng dưới chân núi sơ tán vào hang Gõ. Hang sâu, nhiều ngách, tối như mực. Người ở ngách này muốn biết người ngách kia có phải người làng mình không thì gõ đá. Gõ hai, nghỉ, gõ một. Ai không gõ trả đúng thì đừng lại gần.

– Sao lại đừng lại gần hả ông?

Ông nội nhìn anh rất lâu, rồi chỉ nói:

– Trong hang, ai gọi tên thì đừng dạ. Ai gõ đá thì gõ trả.

Hai mươi sáu năm sau, Hoằng đứng trong lòng hang Gõ, đèn đội đầu soi xuống mặt nước đang dâng, và câu nói ấy là thứ duy nhất anh còn nhớ rõ.

Anh làm hướng dẫn viên khám phá hang động được bảy năm. Hang Gõ không nằm trong tuyến du lịch nào, chỉ những đoàn nhỏ thích mạo hiểm mới thuê anh dẫn vào. Sáng nay đoàn có ba người: anh Vĩ và chị Ngát, hai vợ chồng làm kiến trúc ở Sài Gòn, và Mẫn, một cậu sinh viên địa chất ở Hà Nội đi một mình để chụp ảnh nhũ đá. Dự báo hôm qua nói trời âm u, không mưa. Ở cửa hang có một cái am nhỏ xây gạch, mái lợp ngói ống đã vỡ mấy viên, trong am một bát hương bằng sành. Người làng lập từ sau năm bảy hai. Lần nào vào hang, Hoằng cũng thắp ba nén hương ở đó. Sáng nay anh cũng thắp. Mẫn đứng sau, giơ máy ảnh lên chụp, cười:

– Anh cúng thổ địa hả anh?

– Cúng người làng. – Hoằng nói. – Em cất máy đi một lát.

Mẫn cất máy, hơi ngượng. Chị Ngát lấy trong ba lô ra một gói kẹo, đặt lên bệ am, chắp tay vái theo. Anh Vĩ đứng ngoài, nhìn đồng hồ.

Họ vào hang lúc chín giờ, theo con suối ngầm chảy qua cửa hang, men theo bờ đá đi sâu gần một cây số. Hang Gõ đẹp theo kiểu khiến người ta im lặng. Những cột nhũ đá to bằng cả vòng tay, những ruộng bậc thang đá vôi nhỏ xíu đọng nước trong vắt, những vòm trần lấp lánh như rắc bột bạc khi đèn quét qua. Mẫn chụp không ngơi tay. Tới một gian hang rộng, cậu đứng giữa, khum tay lên miệng, gọi to:

– A lô!

Hang trả lại ba lần. A lô, a lô, a lô, nhỏ dần, xa dần, chạy vào những ngách tối. Mẫn cười thích thú. Rồi, rất lâu sau tiếng vọng thứ ba, từ tít sâu trong một ngách, vang lên một tiếng thứ tư. Cũng là "a lô". Nhưng không phải giọng Mẫn. Giọng khàn, chậm, như người già học nói theo.

Mẫn ngừng cười. Hoằng bảo:

– Hang nhiều ngách, tiếng vọng đi vòng. Mình đi tiếp.

Anh không nói với ai rằng bảy năm dẫn khách vào hang Gõ, anh chưa từng nghe tiếng vọng thứ tư.

Mười một giờ, Hoằng nghe tiếng ầm ầm vọng từ phía cửa hang. Không phải sấm. Tiếng nước.

Anh dẫn cả đoàn quay ra. Đi được ba trăm mét, con suối ngầm đã đục ngầu, chảy xiết, nước lên quá mắt cá. Đi thêm một trăm mét, nước tới đầu gối. Ở khúc hẹp, nơi trần hang hạ thấp xuống chỉ còn ngang đầu người, nước đã chạm trần. Cửa ra bị bịt kín.

Mưa rừng ở đầu nguồn. Mấy năm nay Hoằng đã nghe các cụ trong làng kể, nhưng anh chưa gặp bao giờ.

– Không sao. – Anh nói, giọng đều, như đọc bài thuyết minh. – Nước suối ngầm lên nhanh thì rút cũng nhanh. Mình lùi lên chỗ cao, chờ.

Anh dẫn họ lùi sâu vào trong, tới một gian hang rộng mà dân làng gọi là gian Chợ, vì hồi sơ tán người ta họp chợ ở đó. Trần cao vút, nhũ đá rủ xuống như những tấm rèm. Có một bậc đá cao hơn mặt suối chừng ba mét, phẳng, đủ cho bốn người ngồi. Anh đánh dấu mực nước bằng một viên đá phấn trên vách: một vạch, lúc mười một giờ rưỡi.

Họ ngồi trên bậc đá, tắt bớt đèn đội đầu để tiết kiệm pin, chỉ để một ngọn của Hoằng. Chị Ngát run, anh Vĩ ôm vợ. Mẫn bật máy ảnh lên xem lại ảnh cho đỡ sợ.

Mười hai giờ rưỡi, nước lên thêm một gang so với vạch phấn.

Một giờ, Hoằng nghe thấy tiếng gọi.

– Ngát ơi!

Giọng đàn ông, trầm, vọng ra từ một ngách hang tối om bên phải, ngách mà Hoằng biết là cụt sau ba chục mét. Chị Ngát giật bắn người, quay sang chồng. Anh Vĩ đang ngồi ngay cạnh chị, miệng ngậm chặt.

– Ngát ơi, ra đây em. – Giọng gọi lại. – Anh tìm được đường ra rồi.

Đó là giọng anh Vĩ. Giống từng hơi thở, từng chỗ ngắt, cái giọng Sài Gòn hơi khàn của người hút thuốc.

Anh Vĩ thật đang ngồi đó, mặt trắng bệch dưới ánh đèn.

— Hết chương 1 —