Câu thoại không có trong kịch bản

Chương 1: Câu thoại không có trong kịch bản

– Anh về bến Bình Đông làm chi giờ này, ghe chiều đi hết rồi...

Lý Kim Hên dừng lại giữa câu. Đèn sân khấu rọi thẳng vào mặt, mồ hôi rịn trên trán. Cô nhìn xuống hàng ghế đầu, nơi Tô Ngân Hà ngồi ôm tập kịch bản, cây bút chì kẹp giữa hai ngón tay.

– Câu tiếp theo là gì Hà ơi?

Ngân Hà chưa kịp lật trang thì từ cánh gà bên trái, chỗ tối nhất của sân khấu, có tiếng người nhắc. Giọng đàn bà, khẽ, đều, nói vừa đủ cho người đứng trên sân khấu nghe, kiểu nhắc tuồng của những gánh hát ngày xưa:

– ...mà đèn bến vẫn còn thắp, là còn chờ.

Kim Hên quay đầu nhìn vào cánh gà. Rồi cô nhìn ra hàng ghế, mắt dò hỏi. Ngân Hà lật kịch bản, dò tới dòng. Câu tiếp theo trong kịch bản đánh máy là: "Ghe chiều đi hết rồi, anh còn đứng đó chi." Không có chữ "đèn bến" nào.

– Ai nhắc vậy? – Ngân Hà hỏi to, giọng vọng khắp hội trường.

Không ai trả lời. Phan Gia Huy, bạn diễn của Kim Hên, đứng ở cánh gà bên phải, chỗ đối diện, lắc đầu. Thằng Bửu lo âm thanh ngồi trên ca bin phía sau khán phòng, giơ hai tay lên trời qua lớp kính. Cánh gà bên trái tối om, chỉ có mấy cái thang gỗ dựa tường, một chồng ghế xếp, và tấm màn nhung đỏ đã bạc thành màu gạch cũ.

Câu lạc bộ kịch của trường có mười chín thành viên, tập ba buổi tối một tuần trong hội trường cũ, một toà nhà mái vòm ở khu Chợ Lớn mà trước năm bảy lăm là rạp hát cải lương. Ghế gỗ trong khán phòng đã thay hai lần, nhưng sân khấu vẫn là sân khấu cũ, ván gỗ dầu kêu cót két, có một cái hộc nhỏ khoét ở mép trước, sát chân đèn, mà chú Tư Rô bảo vệ nói hồi xưa là chỗ ông nhắc tuồng ngồi. Cái hộc giờ đóng ván bít lại, trên đặt một chậu cây kiểng đã chết khô.

Vở diễn câu lạc bộ đang dựng là "Ngọn đèn ở bến Bình Đông". Vở do người sáng lập câu lạc bộ, cô Kha Ngọc Diễm, viết năm 1994, khi cô còn là giảng viên trẻ khoa Ngữ văn. Vở đã tập ba tháng, dán áp phích khắp trường, định diễn đúng đêm hai mươi tháng Mười một năm ấy. Hai ngày trước đêm diễn, hội trường chập điện, cháy một góc hậu đài. Không ai bị thương, nhưng phông màn, phục trang, đạo cụ cháy sạch. Đêm diễn bị huỷ. Câu lạc bộ tan rã một thời gian. Vở kịch không bao giờ được diễn.

Đầu tháng Chín, lúc dọn kho phòng Đoàn, Ngân Hà tìm thấy một thùng các-tông ám khói, trong đó có một bản kịch bản đánh máy, giấy pơ-luya mỏng, chữ mực đã nhạt. Kịch bản có ba màn. Màn ba còn thiếu trang cuối. Cảnh kết thúc lơ lửng ở câu thoại của nhân vật Lan, cô gái bán đèn dầu ở bến Bình Đông, đứng trên bến chờ người yêu đi ghe xuống miền Tây không thấy về: "Đèn còn dầu thì em còn..."

Ngân Hà là chủ nhiệm câu lạc bộ, sinh viên năm ba khoa Văn. Cô quyết định dựng lại vở, nhân dịp câu lạc bộ kỷ niệm ngày thành lập. Cô tự viết thêm cái kết. Cả câu lạc bộ đã đọc, ai cũng khen. Chỉ có cô biết cái kết đó không đúng. Cô không biết tại sao cô biết.

Buổi tập tối thứ Ba, sau câu nhắc trong cánh gà, Ngân Hà cho cả đội nghỉ sớm. Cô đi một vòng quanh hậu đài với cái đèn pin. Không có ai. Không có loa nào. Không có cái điện thoại nào bị bỏ quên. Chỉ có mùi bụi, mùi ván gỗ, và một thứ mùi rất mờ mà cô mất một lúc mới nhận ra: mùi dầu hôi, như mùi ngọn đèn dầu vừa thổi tắt.

Cô rọi đèn pin vào góc trong cùng của cánh gà bên trái, sau chồng ghế xếp. Ở đó có một cái ghế đẩu gỗ thấp, loại ghế người ta ngồi bán hàng ngoài chợ. Mặt ghế phủ bụi dày một lớp xám, trừ đúng một chỗ ở giữa, sạch, tròn, như có ai vừa ngồi lên rồi đứng dậy. Dưới chân ghế là một cái đèn dầu bằng thiếc cũ, loại đèn hột vịt, bầu thuỷ tinh đã ám khói đen. Cô cúi xuống, đưa ngón tay chạm vào bầu đèn.

Còn ấm.

Ngân Hà đứng thẳng dậy, lùi lại một bước, rồi một bước nữa, cho tới khi lưng chạm vào tấm màn nhung. Cô không chạy. Cô chỉ nói, khẽ thôi, câu đầu tiên mà cô nghĩ ra được:

– Dạ, con xin phép.

Rồi cô tắt đèn pin, đi ra cửa hông, nơi chú Tư Rô đang ngồi chờ khoá cửa. Sáng hôm sau, lúc cả đội tới tập, cái đèn dầu không còn dưới chân ghế. Cô không hỏi ai.

— Hết chương 1 —