Chiều hai mươi chín

Chương 1: Chiều hai mươi chín

Hai giờ chiều, bà Ba Nhạn cắt lạt.

Lạt tre phơi từ rằm tháng Chạp, giờ đã dẻo, bà ngồi trên cái chõng tre giữa sân, lấy dao cau chẻ đôi từng sợi. Bên cạnh bà là ba thau nếp ngâm từ tối hôm qua, một rổ lá chuối hột đã lau sạch, một mâm đậu xanh đãi vỏ, và mấy khoanh thịt ba chỉ ướp nước mắm, tiêu hành. Nắng cuối năm ở bãi sông Thu Bồn hanh hao, gió từ bến Giao Thủy thổi lên mùi khói đốt đồng.

Bà cắt riêng ra hai sợi lạt, nhúng vào cái chén phẩm đỏ để sẵn. Hai sợi lạt đỏ.

Thằng Cảnh, con trai cả, đi ngoài ngõ vào, xách theo cái nồi nhôm lớn mượn của nhà ông Chín bên cạnh. Năm nay nó năm mươi tư, tóc bạc nửa đầu, dạy Toán cấp hai đã về hưu non vì cái chân đau. Nó liếc thấy hai sợi lạt đỏ, môi mím lại một cái, không nói gì. Chín năm rồi, năm nào nó cũng thấy hai sợi lạt ấy.

Nhà bà Ba có lệ từ thời ông Ba còn sống: mỗi đứa con có một đòn bánh tét riêng, đánh dấu bằng lạt đỏ. Thằng Cảnh một vòng. Thằng Vững hai vòng. Đến khi có cháu, mỗi đứa cháu thêm một dấu khác, đứa thì lá dứa thắt nơ, đứa thì một sợi chỉ xanh. Ngày mùng Một, đứa nào bóc đòn của đứa nấy. Ông Ba bảo, để mai mốt đi đâu xa, nhớ tới Tết là nhớ tới cái đòn bánh có tên mình.

Chín năm nay, đòn bánh hai vòng lạt đỏ không ai bóc. Mùng Bốn, bà Ba đem cho nhà ông Chín.

– Má. – Thằng Cảnh đặt cái nồi xuống bếp. – Năm nay khỏi gói đòn đó nữa má. Má gói hoài để làm chi.

– Tau gói cho tau ăn. – Bà nói, không ngẩng lên.

Thằng Cảnh lắc đầu, đi vô nhà. Bà Ba nhìn theo lưng nó, rồi nhìn đồng hồ treo trên cột hiên. Hai giờ hai mươi.

Bà đã làm một chuyện mà bà biết là không đúng.

Mười hôm trước, bà nhờ đứa cháu nội là con Lý gọi điện vô Sài Gòn cho thằng Vững. Lần đầu tiên sau mấy năm bà gọi, mà không phải để hỏi khỏe không. Bà nói với thằng Vững: "Anh Hai mi nói Tết ni về đi, ảnh muốn gặp." Anh Hai nó không hề nói câu đó.

Rồi tối hôm kia, bà ngồi xem tivi với thằng Cảnh, nói như nói chuyện thời tiết: "Thằng Vững nó gọi, nó nói Tết ni muốn về thắp nhang cho ba, nó hỏi anh Hai có cho về không." Thằng Vững cũng không hề hỏi câu đó.

Thằng Cảnh lúc ấy im rất lâu, rồi đứng dậy đi ngủ. Bà coi như nó không cấm.

Gần ba giờ, có tiếng xe ôm dừng ngoài ngõ.

Thằng Cảnh đang ở trong nhà lau bàn thờ. Bà Ba đứng dậy, tay còn cầm hai sợi lạt đỏ ướt. Qua hàng rào bông bụt, bà thấy thằng Vững bước xuống, đội cái nón kết, vai đeo cái ba lô, tay xách hai thùng bánh kẹo. Theo sau nó là một người đàn bà mặt tròn, tay dắt một thằng nhỏ chừng bảy tuổi. Và đi sau cùng, cách cả nhà mấy bước, là một đứa con gái tóc dài, mặc áo hoodie xám, kéo cái va li nhỏ, mắt nhìn xuống đất.

Con Tiên. Con riêng của vợ thằng Vững. Chín năm trước nó tám tuổi, giờ nó mười bảy.

Chín năm trước cũng là cái Tết đầu tiên thằng Vững dẫn vợ về ra mắt. Vợ nó là Hồng, góa chồng, có con riêng. Bữa cơm chiều ba mươi năm đó, thằng Cảnh uống mấy ly rượu. Rồi nó nói một câu trước cả họ: "Nhà ni không thiếu chi đàn bà mà mi rước người ta về với con người ta theo." Con Tiên lúc ấy ngồi ở góc chiếu, tay cầm miếng bánh in. Nó nghe hết. Thằng Vững đứng dậy, dắt vợ con đi ngay trong đêm, bắt xe đò chuyến khuya về Sài Gòn. Từ đó tới giờ, nó chỉ về đúng một lần, ngày đưa tang ông Ba, rồi đi ngay sau lễ hạ huyệt.

Thằng Vững đẩy cổng. Bà Ba bước ra.

Cùng lúc ấy, thằng Cảnh ở trong nhà đi ra hiên, tay cầm cái giẻ lau bàn thờ.

Hai anh em đứng nhìn nhau qua cái sân gạch, giữa hai đứa là ba thau nếp, một rổ lá chuối, và bà già tám mươi mốt tuổi đang cầm hai sợi lạt đỏ.

– Anh Hai. – Thằng Vững nói.

Thằng Cảnh nhìn em trai, rồi quay sang nhìn mẹ. Bà Ba thấy nó hiểu ra liền. Thằng Vững thì chưa. Nó còn đang đứng chờ một câu "về rồi hả" như má nó đã hứa.

Thằng Cảnh không nói câu đó. Nó gật đầu một cái, rất nhẹ, rồi quay vô nhà, lau tiếp cái bàn thờ đã sạch.

Bà Ba đi ra cổng, đỡ thùng bánh trên tay con Hồng, xoa đầu thằng Su. Rồi bà đi thêm mấy bước, tới chỗ con Tiên đang đứng cạnh cái va li.

– Tiên hả con. Lớn dữ rồi. Vô nhà, ngoài ni nắng.

– Dạ. Con chào bà.

Con nhỏ chỉ nói được vậy. Nó kéo va li đi vô, bánh xe va li lọc cọc trên gạch, đi vòng thật xa qua cái hiên, chỗ thằng Cảnh vừa đứng.

Ba giờ mười lăm. Bà Ba biết bà còn chưa tới hai mươi bốn tiếng nữa trước mâm cơm chiều ba mươi.

— Hết chương 1 —