Ba điều dặn

Chương 1: Ba điều dặn

Cậu ngồi xuống đi. Cái ghế nhựa đó gãy một chân, cậu kê viên gạch bên dưới là ngồi được. Trà còn nóng, tui mới châm. Đêm nay tui trực với cậu ca cuối, sáng mai tui về Bình Định ẵm cháu. Mười chín năm rồi, chú em. Mười chín năm tui ngồi cái chòi này.

Cậu đừng nhìn ra ngoài vội. Ngồi đây uống trà đã. Gió mùa khô trên đồi này thổi qua mấy hàng thông nghe như có người huýt sáo, đêm đầu ai cũng giật mình, mấy đêm sau là quen. Đất đỏ, cậu thấy rồi đó, mưa thì lún tới mắt cá, nắng thì bụi bám vô quần áo giặt cả tuần không ra. Ở đây có hơn bảy ngàn ngôi mộ, chia năm lô, từ A tới E. Lô A gần cổng, toàn mộ cũ, mộ người Pleiku gốc. Lô E trên đỉnh đồi, mới mở mấy năm nay. Cậu đi vòng hai lần một đêm, mười một giờ với ba giờ sáng. Còn lại thì ngồi đây, nghe radio, coi chừng mấy đứa nhỏ say xỉn leo rào vô chơi, coi chừng mấy người hái trộm hoa trên mộ đem ra chợ bán lại. Dễ lắm, không có gì đâu.

Tui dặn cậu ba điều. Hai điều đầu thì ai làm bảo vệ ở đây cũng biết. Điều thứ ba thì chỉ có tui biết.

Điều thứ nhất: con Lu. Con chó vện nằm dưới gầm bàn đó. Nó mười một tuổi, răng rụng gần hết, nhưng mũi nó còn thính hơn mũi cậu với tui cộng lại. Nó sủa thì cậu cầm đèn đi coi. Nó sủa là có người. Thằng say, con mèo hoang, hay người nhà ai buồn quá lên đây ngồi khóc lúc nửa đêm, đều là người với vật sống. Con Lu không sủa ma đâu, cậu đừng sợ. Ở đây mười chín năm, tui chưa thấy con Lu sủa cái gì mà rọi đèn ra không thấy.

Điều thứ hai: đêm rằm với mùng một, người ta lên thắp nhang khuya lắm. Người Bắc vô lập nghiệp, người Huế, người Quảng, mỗi nơi một lệ. Có nhà đúng giao thừa mới lên. Cậu đừng đuổi. Cậu cứ mở cổng phụ, dặn họ tắt nhang trước khi về, mùa khô này cỏ tranh bén lửa là cháy nguyên đồi.

Có năm giao thừa, mười hai giờ kém mười lăm, một nhà sáu người khiêng lên đây nguyên một mâm cơm. Gà luộc, xôi gấc, dĩa dưa hành, chai rượu đế. Bà cụ đi đầu chống gậy, mấy đứa cháu đi sau xách đèn lồng giấy. Họ trải chiếu ngay giữa lối đi lô B, bày mâm ra trước mộ ông cụ, rồi cả nhà ngồi xếp bằng ăn với ông. Tui đứng ngoài hàng rào coi chừng nhang. Bà cụ thấy tui, kêu tui vô, bẻ cho tui cái đùi gà, rót cho tui một chung rượu. Bà nói ông nhà bà sống không có Tết nào ăn cơm với con cháu cho tròn, toàn đi xa, giờ nằm đây thì phải ăn cho đủ. Tui ngồi ăn với họ, ngay giữa nghĩa địa, pháo hoa dưới thành phố nổ lụp bụp đằng xa.

Cậu thấy chưa. Người sống lên đây ban đêm nhiều hơn người ta tưởng. Phần lớn những thứ cậu sợ ở chỗ này, rọi đèn vô là ra một người đang buồn.

Điều thứ ba.

Cậu nhìn ra cửa sổ đi. Phía tay phải, chỗ dốc xuống, qua hàng thông thứ ba. Đó là lô C. Bây giờ mười hai giờ kém, chưa có gì đâu. Nhưng từ khoảng hai giờ, có đêm hai giờ mười, có đêm hai giờ rưỡi, cậu sẽ thấy một đốm đỏ. Nhỏ thôi, bằng đầu ngón tay út, cháy đỏ lên rồi mờ đi, rồi đỏ lên. Đốm thuốc lá. Có người ngồi ở đó hút thuốc.

Cậu nghe tui dặn: đừng rọi đèn.

Cậu cũng đừng đi tới. Cậu cứ ngồi trong chòi. Chừng hai mươi phút, đốm thuốc tắt. Một lúc sau cậu sẽ nghe tiếng xe tải lớn nổ máy ở dưới chân đồi, phía đường Trường Chinh. Rồi hết. Sáng ra cậu đi vòng, ghé ngôi mộ thứ mười bốn hàng thứ sáu lô C, cậu sẽ thấy một mẩu thuốc rê vấn giấy quyến đặt ngang trên bệ mộ, đầu tro còn nguyên chưa rớt. Cậu đừng quét. Để đó.

Cậu đừng nhìn tui như vậy. Tui biết cậu đang nghĩ gì. Năm đầu tiên tui cũng nghĩ y như cậu. Để tui kể.

— Hết chương 1 —