Chương 1: Xấp tranh trong bếp

Chương 1: Chương 1: Xấp tranh trong bếp

Lửa trong bếp củi đang cháy. Ông Thạc nhìn ngọn lửa, nhìn xấp giấy trên tay mình, và nhận ra mình đang đứng đúng ở cái tối ấy.

Tối thứ Sáu, tháng Năm năm 1994. Gian bếp nhỏ lợp tôn ở khu tập thể giáo viên trường cấp ba, Pleiku. Ngoài trời mưa đầu mùa, mưa xuống đất đỏ bazan bốc lên cái mùi ngai ngái như mùi sắt gỉ. Trong tay ông là mười bảy tờ giấy vẽ màu nước. Đồi chè, Biển Hồ lúc sương sớm, một bà cụ người Jrai địu cháu, cái chợ phiên, gương mặt của chính vợ ông đang ngủ gục bên máy khâu. Ông vừa lôi chúng ra từ dưới gầm giường thằng Khôi.

Thằng Khôi mười sáu tuổi đứng ở cửa bếp, mặt tái nhợt.

Ở cuộc đời trước, đêm đó ông đã ném cả mười bảy tờ vào lửa. Ông nói: tao là giáo viên Toán, tao không nuôi con đi vẽ vời làm nghề ăn mày. Thằng Khôi không khóc, không cãi. Nó đứng nhìn tranh cháy, rồi đi ra ngoài trời mưa. Năm sau nó thi Sư phạm Toán theo ý ông, trượt. Năm sau nữa nó vào Sài Gòn làm kế toán cho một công ty may. Nó không bao giờ vẽ lại. Nó cũng không bao giờ cãi ông câu nào, và không bao giờ về nhà ăn Tết quá ba ngày.

Ba mươi hai năm sau, nằm trong bệnh viện tỉnh, ông bảy mươi tám tuổi, tay run như cầy sấy vì bệnh, không cầm nổi cái thìa. Thằng Khôi bốn mươi tám tuổi ngồi bên giường bóp tay cho ông. Ông hỏi nó, giọng thều thào, rằng con có giận ba không. Nó cười, nói:

– Con không giận ba. Con chỉ không còn biết vẽ nữa.

Đó là câu cuối cùng ông nghe được trong đời ấy.

Bây giờ ông bốn mươi sáu tuổi, đứng trước bếp lửa. Tóc ông còn đen. Lưng ông còn thẳng. Nhưng đôi bàn tay đang cầm xấp tranh thì run. Run bần bật, run y như hôm ở bệnh viện, đến mức mấy tờ giấy kêu sột soạt.

Ông nhìn đôi tay mình rất lâu. Ông hiểu. Cái gì đó, ai đó, đã cho ông quay về. Nhưng không cho ông quay về trọn vẹn. Đôi tay của ông già bảy mươi tám tuổi vẫn đi theo ông.

– Ba. – Thằng Khôi lên tiếng, giọng nhỏ. – Ba đốt đi. Con không vẽ nữa.

Ông Thạc quay lại nhìn con. Nó đứng thẳng, hai tay nắm chặt, cằm hếch lên, cái dáng của đứa trẻ đã chuẩn bị sẵn để chịu đòn. Ông thấy trong cái dáng đó ba mươi hai năm sau: một người đàn ông bốn mươi tám tuổi ngồi bóp tay cho bố, cười hiền, nói một câu nhẹ như không mà nặng như đá.

Ông đặt xấp tranh lên bàn, cách xa bếp lửa. Tay ông run, mấy tờ trên cùng trượt xuống đất. Ông cúi xuống nhặt. Không nhặt được. Ngón tay ông không chịu khép lại.

Thằng Khôi bước tới, cúi xuống nhặt giùm ông.

– Ba bị sao vậy ba?

– Ba không sao. – Ông nói. – Con cất tranh đi. Cất vô chỗ nào khô, đừng để dưới gầm giường, ẩm.

Thằng Khôi đứng sững, tay ôm xấp tranh, không hiểu.

— Hết chương 1 —