Mảnh kính rơi ra ngoài

Chương 1: Mảnh kính rơi ra ngoài

Tôi nhận ra đôi bông tai đó khi cô dâu cúi xuống rót trà mời họ đàng trai.

Hai con cá lóc bằng vàng, mỗi con dài chừng một lóng tay, thân uốn cong như đang quẫy nước, miệng ngậm một hột xoàn nhỏ. Ánh nắng trưa lọt qua tấm bạt sọc xanh đỏ của rạp cưới, rơi lên đôi bông tai, làm hai hột xoàn loé lên như hai giọt nước.

Tôi để ly nước ngọt xuống bàn. Bà bạn già ngồi bên cạnh hỏi tôi sao vậy. Tôi nói không sao, trời nóng quá.

Ba mươi bốn năm trước, tôi đã vẽ đôi bông tai ấy lên một tờ giấy học trò, theo lời tả của một người đàn bà vừa khóc vừa kể.

Tôi là Quách Thị Mến, sáu mươi hai tuổi, thiếu tá công an về hưu. Tôi làm điều tra ba mươi lăm năm, phần lớn ở An Giang, phần lớn là những vụ trộm cắp, lừa đảo, cầm đồ, hụi họ, những thứ người ta không làm phim. Hôm đó tôi đi đám cưới con trai của một người bạn cũ, ngồi bên họ đàng trai, ở một nhà hàng tiệc cưới bên bờ sông Hậu, phía Châu Đốc.

Cô dâu là cháu nội ông Hứa Tài. Tôi chỉ để ý điều đó khi đọc lại tấm thiệp mời in chữ vàng, bên nhà gái ghi: ông bà Hứa Văn Đạt. Lúc nhận thiệp, tôi đã nghĩ trùng tên. Tôi đã sai.

Tháng Tám năm 1992, tôi hai mươi tám tuổi, mới về đội điều tra được hai năm. Tiệm vàng Hưng Thạnh của ông Hứa Tài nằm ngay đầu chợ Châu Đốc, mặt tiền hai cửa kéo, tủ kính sáng choang. Người ở làng bè trên sông Hậu nuôi cá basa cá lóc, bán cá được đồng nào thì mua vàng, mà nhà bè thì không có chỗ cất. Họ gửi ông Tài. Ông Tài làm giấy biên nhận có đóng dấu tiệm, ai cần thì tới lấy. Cả làng bè tin ông như tin ngân hàng, mà hồi đó họ còn tin ông hơn ngân hàng.

Sáng ngày mười một tháng Tám, ông Tài trình báo: đêm qua có cướp. Cửa kính bên hông bị đập vỡ, tủ trưng bày trống, két sắt bị cạy. Mất toàn bộ vàng của tiệm, và bốn mươi bảy lượng vàng bà con gửi giữ.

Tôi là người đầu tiên của đội tới hiện trường. Ông Tài ngồi trên ghế đẩu trước tiệm, mặt trắng bệch, run tay đốt điếu thuốc không cháy. Ông khóc. Ông nói ông mất trắng. Ông nói ông sẽ bán nhà để đền cho bà con.

Ông không bán nhà.

Tôi đi một vòng quanh tiệm. Cửa kính bên hông là loại kính dày năm li, bị đập một lỗ lớn đủ cho người chui. Tôi ngồi xổm xuống. Những mảnh kính vỡ nằm rải rác trên vỉa hè bên ngoài, nhiều, to, văng xa tới mép đường. Còn ở phía trong, trên nền gạch hoa của tiệm, chỉ có vài mảnh vụn nhỏ.

Kính bị đập từ ngoài vào thì mảnh vỡ rơi vào trong. Kính bị đập từ trong ra thì mảnh vỡ rơi ra ngoài. Đó là bài học đầu tiên ông thầy tôi dạy ở trường.

Tôi báo với anh đội trưởng. Anh đội trưởng nghe, gật đầu, rồi hỏi lại ông Tài. Ông Tài nói, chắc tụi nó vô bằng cửa sau, cạy ổ khoá, rồi lúc chạy ra thì đập kính bên hông cho nhanh. Ổ khoá cửa sau đúng là có vết cạy. Lời giải thích nghe được. Chúng tôi không có nhân chứng, không có dấu vân tay rõ ràng, không có ai thấy gì. Vụ án treo ở đó, rồi chìm.

Còn bốn mươi bảy lượng vàng của làng bè thì chìm luôn.

Chiều hôm đó, tin tiệm Hưng Thạnh bị cướp chạy khắp làng bè nhanh hơn nước ròng. Tới bốn giờ, trước cửa tiệm đã có gần trăm người. Đàn ông đi chân đất, quần xắn tới gối, còn tanh mùi cá. Đàn bà bồng con, tay cầm những tờ biên nhận đã nhàu vì cất trong túi áo. Họ không la ó. Họ chỉ đứng đó, chen nhau, chìa những tờ giấy ra phía trước, như thể chỉ cần ông Tài nhìn thấy là vàng sẽ trở về.

Ông Tài bước ra bậc thềm, chắp tay vái bà con. Ông khóc. Ông nói ông cũng mất trắng như mọi người, nhưng ông là người có trách nhiệm, ông sẽ lo, bà con cho ông thời gian. Có người đứng phía sau nói vọng lên: ông Tài làm ăn đàng hoàng mà, đâu phải lỗi ổng. Nhiều người gật đầu. Đám đông tan dần lúc trời chạng vạng, từng tốp lặng lẽ xuống ghe về bè.

Tôi đứng ở góc chợ, nhìn vào trong tiệm. Bà vợ ông Tài đang cầm chổi quét chỗ mảnh kính vụn ít ỏi trên nền gạch hoa. Bà quét rất chậm, rất kỹ, rồi dừng lại, ngẩng lên nhìn ra vỉa hè, nơi những mảnh kính lớn vẫn nằm rải rác chờ công an chụp ảnh xong. Bà nhìn tôi. Tôi nhớ ánh mắt ấy, vì nó không giống ánh mắt của người vừa bị cướp. Nó giống ánh mắt của người đang đợi bị gọi tên.

Nhưng không ai gọi.

Người đầu tiên tới đồn hỏi tin tức là bà Sáu Ghe, chủ một cái bè cá lóc ở xóm Cồn Tiên. Bà gửi ông Tài năm lượng vàng, toàn bộ những gì bà có sau mười năm nuôi cá, và một đôi bông tai. Bà khóc mà kể, không phải về năm lượng vàng, mà về đôi bông tai.

– Ổng làm cho tui đó cô. Ổng là thợ bạc. Năm cưới tui, ổng đánh cho tui đôi bông hai con cá lóc ngậm hột xoàn, ổng nói cá lóc là con cá nuôi nhà mình. Ổng mất rồi. Tui sợ đeo đi bè rớt xuống sông, nên tui gửi ông Tài.

Tôi vẽ đôi bông tai lên tờ giấy kẻ ô theo lời bà tả, kẹp vào hồ sơ, để nếu có ai đem bán thì nhận ra. Không ai đem bán. Ba mươi bốn năm, không ai đem bán.

Bây giờ nó đang đung đưa trên tai cô dâu cháu nội ông Tài, cách tôi ba cái bàn tiệc.

— Hết chương 1 —