Món thứ tám

Chương 3: Món thứ tám

Cái Nhung và cái Thảo về trước giỗ ba ngày, chồng con ở lại Hà Nội, định bụng về để chữa cháy. Hai đứa bước vào bếp và đứng sững.

Bếp nhà bà Sáo chưa bao giờ đông như thế. Bà Gái Cả đang ngồi vặt lông gà. Chị Toan đang cuốn nem bên cái mâm đồng. Cô Bính đang ngâm gạo nếp. Ông Phó Bản ngoài sân đang luộc tai mũi lợn trong cái nồi to. Bà Cả Lư ngồi trên cái ghế đẩu ở góc bếp, không làm gì, chỉ chỉ tay quát: "Ba nước! Măng phải ba nước!"

Còn ông Hợi đứng giữa bếp, đeo tạp dề hoa của mẹ chúng nó, tay cầm cái muôi gỗ cán quấn dây gai, đang nêm nồi nước dùng.

– Bố ơi… – Nhung nói.

– Hủy nhà hàng chưa?

– Con hủy rồi. Từ tuần trước. Cái Thảo bảo hủy.

Ông Hợi gật đầu, nếm nồi nước dùng, chép miệng, cho thêm một nhúm muối.

Tối đó, sau khi hàng xóm về hết, ông ngồi với hai con gái ngoài hiên, kể chuyện sáu nhà, sáu món, sáu câu "bà Sáo dặn rồi". Cái Thảo nghe xong thì khóc. Cái Nhung không khóc, nó ngồi nhìn ra cái ao trước nhà, tay vặn vặn cái nhẫn.

– Thế còn hai món nữa? – Nhung hỏi. – Mẹ để ở nhà ai?

– Bố không biết. Bố hỏi khắp làng rồi.

Nhung im lặng. Rồi nó đứng dậy, đi vào buồng, lục trong ngăn kéo tủ quần áo của mẹ. Nó lục khá lâu. Lúc trở ra, nó cầm một cái phong bì giấy xi măng, dán kín.

– Mẹ đưa con cái này. – Nhung nói. – Hôm mẹ mất được hai ngày, con dọn đồ thì thấy trong túi áo mẹ, ngoài ghi "đưa con Nhung, giỗ đầu mới được mở". Con cất đi, quên mất.

Ông Hợi nhìn cái phong bì. Ông không cầm.

– Mày mở đi.

Nhung bóc ra. Bên trong là một tờ giấy học trò gập đôi, chữ bà Sáo to, nghiêng, nét run run của người viết lúc đã yếu. Nó đọc to:

– "Nhung ơi. Món thứ bảy là canh bóng. Mẹ dạy con từ năm con mười hai tuổi, con nhớ không? Con nấu. Bố mày không học được món ấy đâu, đừng bắt bố."

Nó dừng lại. Mắt nó đỏ lên. Nó đọc tiếp:

– "Món thứ tám, mẹ không dặn ai. Bố mày biết làm."

Cái Thảo quay sang nhìn bố. Ông Hợi ngồi im. Ông không hiểu.

Rồi ông hiểu.

Sáng hôm sau, trước khi hàng xóm sang, ông Hợi đứng bếp rán trứng. Cái Thảo dậy đi ngang qua, thấy bố đập ba quả trứng vào bát, đánh lên, đổ vào chảo mỡ, rồi đứng canh như canh trộm.

– Bố rán trứng làm gì? Mâm cỗ đâu có trứng rán.

– Tao tập.

Lần thứ nhất, trứng vàng đều, không cháy chỗ nào. Ông nhìn đĩa trứng, nhíu mày, đổ vào bát cơm cho con chó. Lần thứ hai, ông cho nhiều mỡ hơn, lửa to hơn, trứng cháy đen cả đĩa, cả lòng đỏ cũng khét. Con chó ngửi, bỏ đi. Cái Thảo đứng xem, rồi bật cười, rồi lấy tay che miệng. Nó hiểu rồi. Nó lặng lẽ đi ra chợ mua thêm một chục trứng.

Sáng mười bốn tháng Chín âm lịch, mười mâm cỗ bày kín hai gian nhà ngói và cái sân gạch. Họ hàng về đông đủ. Mâm nào cũng có gà luộc da vàng ruộm, nem rán giòn rụm, xôi gấc đỏ au, canh măng không đắng, giò thủ thái lát vân vân hoa, miến xào lòng gà, và bát canh bóng của cái Nhung, trong vắt, có mấy lát cà rốt tỉa hình bông hoa, đúng kiểu bà Sáo.

Trên mâm cúng đặt trước ban thờ, cạnh tấm ảnh bà Sáo cười hiền, còn có thêm một đĩa. Một đĩa trứng rán. Ba quả. Cháy đen một vòng quanh cạnh. Giữa vẫn lòng đào.

Ông chú họ đứng thắp hương, nhìn cái đĩa trứng, nhíu mày.

– Ai bày cái đĩa trứng cháy lên mâm cúng thế này?

– Tôi. – Ông Hợi nói.

Ông chú họ quay sang. Cả gian nhà im lặng. Rồi bà Gái Cả bật cười đầu tiên. Rồi chị Toan, rồi cô Bính, rồi ông Phó Bản. Bà Cả Lư không nghe rõ chuyện gì, nhưng thấy người ta cười thì cũng cười theo, to nhất.

– Ông Hợi nhà tôi giỏi nhất món trứng rán cháy cạnh. – Bà Gái Cả nói, nhại giọng bà Sáo, giống đến mức cái Thảo phải quay đi chỗ khác. – Cả làng không ai rán cháy đều được như thế.

Ông chú họ nhìn đĩa trứng thêm một lúc, rồi chắp tay vái, xong đứng sang một bên, giọng dịu hẳn đi:

– Chị Sáo kể chuyện đĩa trứng này với cả họ suốt bốn mươi năm. Tôi cứ tưởng chị ấy bịa.

Ông Hợi đứng trước ban thờ, cầm ba nén hương, nhìn tấm ảnh vợ. Bốn mươi hai năm. Mười hai cái giỗ một năm. Không biết bao nhiêu mâm cỗ. Bà dặn sáu nhà, mười chín ngày, sáu buổi chiều chống gậy. Còn món cuối cùng, bà để dành cho ông.

Ông cắm hương. Ông nói khẽ, chỉ đủ cho bà nghe:

– Lần này tôi rán ba lần mới được cháy đều thế đấy. Hai lần trước nó không cháy.

Tối đó, khi khách khứa về hết, mâm bát đã rửa xong, ông Hợi ngồi một mình trong bếp. Đĩa trứng rán hạ từ ban thờ xuống, đã nguội. Ông cầm đũa, ăn. Cháy cạnh, đắng một chút, mỡ nhiều quá, giữa vẫn lòng đào.

Ông ăn hết. Ăn xong ông nói, với cái bếp trống:

– Ngon nhất đời.

Rồi ông đứng dậy, rửa cái đĩa, treo cái muôi gỗ lên chỗ cũ trên vách, cạnh cái tạp dề hoa.

— Hết —