Bà Sáo dặn rồi

Chương 2: Bà Sáo dặn rồi

Còn mười ngày nữa là giỗ. Món đầu tiên ông Hợi quyết học là gà luộc. Ông nghĩ gà luộc là dễ nhất. Cho gà vào nồi, đổ nước, đun sôi. Ông đã ăn gà luộc của bà Sáo cả đời, da vàng ruộm, căng bóng, không nứt một vết, thịt chín tới mà xương vẫn còn hồng nhẹ.

Ông luộc thử một con. Da nứt toác như ruộng hạn. Thịt đùi thì chín nhừ, thịt ức thì khô như bã mía. Ông ngồi nhìn con gà một lúc, rồi xách nó sang nhà bà Gái Cả.

Bà Gái Cả bảy mươi tư tuổi, bán gà ở chợ làng từ thời con gái, bạn thân của bà Sáo. Bà đang ngồi nhặt rau trước hiên. Bà nhìn con gà nứt da, rồi nhìn ông.

– Ông luộc nước sôi à?

– Thì luộc gà chả luộc nước sôi thì luộc nước gì.

Bà Gái Cả thở dài, đặt rổ rau xuống. Rồi bà nói một câu làm ông Hợi đứng sững.

– Bà Sáo dặn tôi rồi.

– Dặn gì?

– Dặn là thể nào ông cũng mang con gà nứt da sang đây. – Bà Gái nhìn ông, mắt hơi đỏ. – Bà ấy bảo, khi nào ông Hợi nhà tôi sang hỏi, chị dạy ông ấy luộc gà. Nước lạnh, gà vào từ nước lạnh. Sôi lăn tăn thì hạ lửa, đậy vung, mười lăm phút, tắt bếp, ngâm thêm mười lăm phút. Vớt ra thả ngay vào chậu nước đá. Bà ấy dặn tôi nói đúng như thế.

– Bà ấy dặn chị lúc nào?

– Tháng Mười năm ngoái. Bà ấy chống gậy sang đây, ngồi đúng chỗ ông đang đứng.

Ông Hợi đứng im. Tháng Mười năm ngoái. Mười chín ngày bà về nhà, chống gậy đi sang hàng xóm. Ông tưởng bà đi chơi.

– Bà ấy còn dặn thêm. – Bà Gái Cả nói. – Bà ấy bảo, ông Hợi không sang hỏi thì thôi, chị đừng sang dạy. Ông ấy sĩ diện lắm, chị sang dạy là ông ấy không học đâu. Phải để ông ấy tự mang con gà hỏng sang.

Ông Hợi về nhà, luộc lại con gà thứ hai, đúng như lời bà Gái dặn. Da gà vàng, không nứt. Ông chặt ra, hơi lệch, nhưng gà thì ngon. Ông ngồi ăn một mình ở cái bàn trong bếp, ăn hết nửa con, rồi ngồi im rất lâu.

Tối đó, cái Thảo gọi điện về hỏi bố đã nấu được món gì chưa. Ông bảo được gà luộc rồi. Thảo cười, nói bố giỏi, nhưng giọng nó vẫn như giọng người hỏi thăm bệnh nhân.

Còn tám ngày, ông Hợi bắt đầu đi khắp làng. Ông không nói với ai là ông đang làm gì. Ông chỉ mang theo cái món ông vừa làm hỏng.

Ông mang một đĩa nem rán vỡ nát sang nhà chị Toan bán bún đầu xóm. Chị Toan cầm một cái nem lên, nhìn cái vỏ bánh đa nem nát bét, rồi nói:

– Bà Sáo dặn rồi, chú ạ. Phải nhúng bánh đa nem vào nước bia pha đường, cuốn chặt tay, rán hai lần. Lần đầu lửa nhỏ, để nguội, lần hai mới lửa to.

Cái nem ấy là mẻ thứ hai. Mẻ thứ nhất ông rán lúc trưa, mỡ bắn tung tóe, khói bốc mù mịt ra tận ngõ. Thằng cu nhà bên trèo lên bờ tường, nhìn vào, rồi chạy về hét toáng: "Bà ơi, nhà ông Hợi cháy!" Bà nó chạy sang với cái xô nước, thấy ông đứng giữa bếp, tay cầm đôi đũa cả, mặt lấm lem, trước một chảo nem đen thui. Bà đặt xô xuống, không nói gì, chỉ mở hết cửa sổ ra rồi về.

Ông mang một nồi xôi gấc sống hạt sang nhà cô Bính hàng xôi. Cô Bính ngửi nồi xôi, lắc đầu, rồi nói:

– Bác gái dặn cháu rồi bác ạ. Gạo nếp phải ngâm qua đêm. Gấc phải trộn với chút rượu trắng cho lên màu. Đồ hai lần, lần đầu chưa trộn đường mỡ.

Ông mang một bát canh măng đắng nghét sang nhà bà Cả Lư. Bà Cả Lư chín mươi tuổi, mắt kém, tai nghễnh ngãng. Bà nếm một thìa, nhổ ra, rồi nói rất to:

– Con Sáo bảo rồi! Măng phải luộc ba nước! Ba nước! Ông luộc mấy nước?

– Một nước, cụ ạ.

– Một nước! – Bà Cả Lư cười khanh khách. – Con Sáo nó bảo đúng. Nó bảo ông Hợi thể nào cũng luộc một nước.

Ông mang một khoanh giò thủ bở rệu sang nhà ông Phó Bản, người duy nhất trong làng biết làm giò thủ. Ông Phó Bản không nói "bà Sáo dặn rồi". Ông chỉ cầm khoanh giò lên, bóp bóp, rồi bảo:

– Bà ấy sang đây hôm mồng ba tháng Chín âm năm ngoái. Tôi nhớ vì hôm ấy nhà tôi giỗ bố. Bà ấy ngồi ở cái ghế kia, hỏi tôi có biết làm giò thủ không. Tôi bảo biết. Bà ấy bảo: thế thì anh dạy ông Hợi nhà tôi hộ. Tôi hỏi sao chị không tự dạy. Bà ấy bảo: tôi không còn kịp đâu anh. Mà ông ấy cũng chẳng học tôi. Ông ấy học người ngoài thì học được.

Ông Hợi ngồi xuống cái ghế ấy. Ông không nói gì. Ông Phó Bản rót cho ông một chén rượu.

Đến cuối ngày thứ tám trước giỗ, ông Hợi đã đi qua sáu nhà. Sáu nhà, sáu món. Gà luộc, nem rán, xôi gấc, canh măng, giò thủ, miến xào lòng gà. Người nào cũng nói một câu: bà Sáo dặn rồi. Người nào cũng kể một ngày trong tháng Mười năm ngoái, một buổi chiều, bà chống gậy sang, ngồi xuống, nói cách làm một món, nói thêm một câu "khi nào ông ấy sang hỏi thì hẵng dạy".

Tối hôm ấy, ông Hợi ngồi trong bếp, đếm lại trên đầu ngón tay. Mười chín ngày bà về nhà. Sáu buổi chiều bà đi sang hàng xóm. Ông nhớ ra, cả sáu buổi ông đều ở nhà. Ông còn hỏi bà đi đâu đấy, bà bảo đi chơi. Ông còn bảo, ốm thì nằm đấy, đi chơi làm gì cho mệt. Bà cười, không cãi.

Ông lấy cái muôi gỗ của bà xuống, cầm trong tay, xoay xoay. Sợi dây gai quấn quanh cán đã sờn, có chỗ đã bung ra. Ông ngồi quấn lại.

Một cái giỗ đầu có tám món chính. Ông mới có sáu.

Ông nghĩ mãi không ra bà đã để món thứ bảy và thứ tám ở nhà ai.

— Hết chương 2 —