Gác xép

Chương 2: Gác xép

Tôi nhớ được đêm ấy theo từng mảnh, như những mảnh kính vỡ, cầm lên mảnh nào cũng cứa tay.

Năm ấy tôi bảy tuổi, học lớp hai trường Hàng Buồm. Bố mẹ tôi đã không ở chung từ trước Tết năm trước. Mẹ đi Đà Nẵng, bố nói mẹ đi theo người khác, mẹ bỏ bố con mình. Tôi ở với bố trong căn nhà ống Hàng Bạc, căn nhà ông nội để lại, tầng trệt cho thuê làm cửa hàng bạc, bố con tôi ở trên.

Tôi nhớ chiều hôm ấy bố về sớm. Bố không mua bánh mì như mọi khi. Bố dắt tay tôi lên gác xép.

Gác xép là cái gác thấp tè trên cùng, sát mái ngói, phải leo một cái thang gỗ dựng đứng mới lên được, chui qua một cánh cửa nhỏ như cửa chuồng chim. Người lớn đứng trong đó phải cúi gập lưng. Trên đó bố để đồ cũ: cái quạt tai voi hỏng, mấy bao tải đựng sách, cái chõ đồ xôi của bà nội. Có một ô cửa sổ bé bằng hai bàn tay, nhìn ra một vạt mái ngói và cái nóc đình Kim Ngân.

Bố trải cho tôi một tấm chăn, để một chai nước, một gói bánh quy, một cái bô. Rồi bố quỳ xuống trước mặt tôi, nắm hai vai tôi, và nói câu mà tôi đã mang theo suốt hai mươi lăm năm:

– Mẫn nghe bố. Tối nay có ma đến nhà mình. Ma nó biết giả giọng người nhà. Nó sẽ giả giọng mẹ, gọi con. Dù ai gọi, con cũng không được lên tiếng. Con lên tiếng là nó bắt con đi mất, không bao giờ về nữa. Con hiểu không?

Tôi gật đầu. Tôi không khóc. Tôi nhớ là tôi không khóc, vì bố đang khóc.

Bố đóng cánh cửa nhỏ lại. Tôi nghe tiếng then cài bên ngoài.

Trời tối dần. Ô cửa sổ bé xíu chuyển từ xám sang tím rồi đen. Tiếng búa gõ bạc ở các nhà bên cạnh thưa dần rồi tắt. Phố Hàng Bạc chìm vào im lặng, chỉ còn tiếng xe máy thỉnh thoảng chạy qua, tiếng ai gọi nhau đâu đó.

Tôi ôm cổ tay mình. Trên cổ tay tôi có cái vòng bạc mẹ cho năm tôi sáu tuổi, mẹ tự tay đánh, có một quả lục lạc bạc nhỏ xíu, cử động là kêu leng keng. Mẹ nói đeo cái này, con đi đâu mẹ cũng nghe thấy.

Mười một giờ, có người gõ cửa.

Cộc cộc. Nghỉ. Cộc.

Rồi giọng mẹ. Giọng mẹ thật, giọng tôi đã nghe mỗi tối trước khi ngủ suốt sáu năm, giọng tôi khóc đòi suốt một năm qua.

– Mẫn ơi. Con chuột nhắt của mẹ ơi.

Chỉ mẹ gọi tôi như thế. Con chuột nhắt của mẹ. Vì tôi bé, vì tôi hay chui vào gầm giường, vì tôi thích ăn hạt dưa.

Tôi muốn hét lên. Tôi muốn đập cửa. Nhưng bố đã nói ma biết giả giọng người nhà. Ma biết cả tên con chuột nhắt.

Tôi lấy tay bịt miệng. Rồi tôi nghe cái lục lạc bạc trên cổ tay mình kêu leng keng, vì tay tôi run. Tiếng kêu nhỏ xíu, nhưng trong cái gác xép im lặng ấy, nó to như tiếng chuông.

Ma sẽ nghe thấy.

Tôi nắm chặt cái lục lạc trong lòng bàn tay. Nó vẫn kêu. Tôi bóp. Tôi bóp mạnh đến mức cạnh bạc cứa vào da, cho tới khi quả lục lạc móp lại, bẹp dí, không kêu được nữa. Rồi tôi tháo cái vòng ra, nhét nó vào một khe hở giữa hai tấm ván sàn, đẩy sâu vào, thật sâu, để ma không nghe thấy, không tìm thấy.

Dưới nhà, tiếng gõ cửa kéo dài suốt đêm. Có lúc tiếng gõ dồn dập. Có lúc có nhiều giọng, giọng đàn ông lạ, nói gì đó tôi không hiểu, rồi giọng bố, to, quát. Có lúc tiếng mẹ khóc, gào lên. Rồi lại chỉ có tiếng gõ đều đều. Cộc cộc. Nghỉ. Cộc. Và tiếng gọi, khàn dần, nhỏ dần.

– Mẫn ơi. Mẹ đây. Mẹ đây mà.

Tôi nằm úp mặt xuống tấm chăn, hai tay bịt tai, cho tới khi ô cửa sổ bé xíu chuyển từ đen sang xám.

Sáng hôm sau, bố mở cửa gác. Bố bế tôi xuống, cho tôi ăn bát phở. Bố nói ma đi rồi, con giỏi lắm. Bố hỏi cái vòng bạc đâu. Tôi nói con làm mất. Bố không hỏi nữa.

Rồi bố dắt tôi ra ga Hàng Cỏ, mua vé tàu chợ về Nam Định. Ông bà nội đón tôi ở ga, bà nội ôm tôi khóc, không nói vì sao. Tôi ở quê nội đến hết năm học, học nhờ ở trường làng, chơi với lũ trẻ chăn trâu ngoài bãi sông. Không ai nhắc tới mẹ. Có một lần, một buổi chiều, có người đàn bà đứng ở đầu ngõ nhà ông bà nội gọi tên tôi. Bà nội lôi tôi vào buồng, đóng cửa, bảo con ma ở Hà Nội nó lần về tận đây rồi, nằm im. Tôi nằm im. Tôi đã quá giỏi việc nằm im.

Mùa hè năm đó tôi về lại Hà Nội. Bố mua cho tôi một cái vòng bạc mới, to hơn, đẹp hơn, không có lục lạc. Bố nói với tôi rằng mẹ đã đi hẳn vào trong Nam với người kia, mẹ không cần bố con mình nữa. Tôi tin. Tôi tin suốt hai mươi lăm năm. Cái vòng bạc mới, tôi đeo được ba năm thì chật, cất vào hộp, rồi quên mất nó ở đâu.

Tôi chưa bao giờ trèo lên lại cái gác xép ấy. Bố cũng khoá nó lại từ sau đêm đó.

— Hết chương 2 —