Bài thứ nhất đến bài thứ năm

Chương 1: Bài thứ nhất đến bài thứ năm

Bảy giờ bốn mươi, khi Như Quế bước lên cái sân khấu cao hai tấc lót gỗ thông, phòng trà Lá Thông đông như đêm giao thừa. Sáu mươi ghế, người ta đứng thêm dọc tường, đứng cả ngoài hành lang chỗ treo áo khoác. Mùi cà phê, mùi áo len ướt sương, mùi khoai lang nướng ai đó mang lén vào trong túi giấy. Trên mỗi bàn, bà chủ Kim Loan đặt một cái lọ thủy tinh nhỏ cắm ba nhánh hoa dã quỳ, như mọi đêm, chỉ khác là đêm nay bà không ghi giá nước lên tấm bảng đen ở cửa. Đêm cuối, ai uống gì cũng được, bà mời.

Quế nhìn xuống. Chị biết gần hết mặt người ở đây. Ông giáo về hưu ngồi bàn số hai, đêm thứ Sáu nào cũng gọi một ly trà gừng. Cặp vợ chồng trồng hoa ở Thái Phiên, kỷ niệm ngày cưới nào cũng đến. Ba cô sinh viên năm nào cũng thay một lứa, nhưng lúc nào cũng ngồi bàn số chín sát cửa sổ. Chín năm.

Bên trái sân khấu, sau cây đàn piano đứng màu nâu sẫm đã tróc sơn ở góc, ông Trọng Viễn ngồi chờ chị. Áo sơ mi trắng, gile len xám, tóc muối tiêu chải ngược. Ông không nhìn chị, ông nhìn phím đàn. Chín năm ông vẫn vậy.

Quế gật đầu. Ông Viễn dạo nhạc.

Bài thứ nhất là "Chiều xuống đồi Cù". Một bài nhẹ để làm ấm giọng, làm ấm phòng. Quế hát, giọng chị hơi khàn vì sương, nhưng khàn kiểu ấy người Đà Lạt lại thích. Hết bài, ông giáo bàn số hai vỗ tay trước tiên, như mọi đêm.

Chị nhớ lần đầu tiên đứng trên cái sân khấu này, chín năm trước. Chị ba mươi lăm, vừa ly hôn, ôm đứa con gái mười tuổi từ Sài Gòn lên Đà Lạt ở nhờ nhà dì. Chị hát đám cưới, hát quán cà phê, hát bất cứ chỗ nào trả tiền. Bà Kim Loan cho chị hát thử một bài. Người đệm đàn hôm đó là ông Viễn. Hát xong, bà Kim Loan quay sang hỏi ông thấy sao. Ông Viễn đứng dậy, mở miệng, rồi đóng lại. Rồi ông nói, chậm, từng chữ một, chữ thứ hai bị kẹt lại ở đầu lưỡi một lúc lâu:

– Giữ… giữ cô ấy lại.

Đó là lần đầu tiên chị biết ông nói lắp. Về sau chị biết thêm rằng ông nói lắp từ bé, rằng hồi nhỏ ở Phan Rang ông bị bạn bè gọi là "thằng tắc kè" vì cứ nói là kêu tặc tặc trong cổ, rằng ông bỏ học năm lớp chín để đi theo một ông thầy dạy đàn ở nhà thờ, rằng ông đánh đàn ba mươi năm và chưa từng nói với khán giả một câu nào. Chị cũng biết rằng khi ông chơi đàn, ông không kẹt một nốt nào.

Bài thứ hai, thứ ba, thứ tư trôi qua. "Mưa trên đồi cỏ hồng", "Chuyến xe chiều Trại Mát", "Tháng Chạp phố núi". Toàn những bài cũ của những nhạc sĩ không ai nhớ tên ngoài mấy người đã già, chỉ còn trong mấy cuốn tập chép tay mà bà Kim Loan cất trong tủ. Quế hát, ông Viễn đệm. Giữa bài thứ tư, đèn chập chờn một nhịp vì điện yếu, ông không dừng tay, chị không dừng giọng. Có người ở bàn số năm khẽ nói: "Chín năm rồi, hai người không cần nhìn nhau."

Bài thứ năm, Quế mời con gái chị lên hát cùng. Con bé giờ mười chín, học năm nhất sư phạm âm nhạc ở Sài Gòn, bắt xe đêm lên kịp chiều nay. Hai mẹ con hát "Ru con ngày gió", bài chị vẫn ru nó ngủ trong căn phòng trọ mười mét vuông nhà dì năm nào. Con bé hát lệch tông một chỗ, ông Viễn chuyển hợp âm theo nó ngay, êm như kéo một tấm chăn. Hết bài, con bé ôm mẹ, nói nhỏ vào tai: "Mẹ, chú Viễn nhìn mẹ kìa." Quế quay lại. Ông Viễn đang nhìn phím đàn.

Giải lao. Bà Kim Loan bước lên, cầm micro, nói mấy câu cảm ơn mà bà đã viết ra giấy cả tuần nay vẫn đọc vấp. Phòng trà mở từ năm chín tám. Đất này con trai bà ở Mỹ về bán, người ta sẽ xây khách sạn. Bà già rồi, không giữ nổi. Ai còn thương thì cứ nhớ. Nói tới đó bà khóc, khán giả vỗ tay để bà có cớ quay đi lau nước mắt.

Quế ra hành lang hít không khí. Sương đã xuống đặc, đèn đường dốc Nhà Làng vàng nhòe như lòng đỏ trứng. Chị nghe tiếng chân sau lưng. Ông Viễn đứng đó, tay cầm hai ly trà gừng.

Ông đưa chị một ly. Ông mở miệng. Lần này ông không nói gì, chỉ chỉ tay vào trong, về phía cây đàn, rồi chỉ vào tờ chương trình kẹp ở tay chị. Ngón tay ông dừng ở dòng cuối cùng: "Bài cho người hát cuối – khuyết danh."

Rồi ông đi vào trước.

— Hết chương 1 —