Cổng Thần Vũ

Chương 3: Cổng Thần Vũ

Mười ngày trước hôm đóng ấn, ta làm ba việc.

Việc thứ nhất, ta viết tờ trình xin sửa sổ tịch, ghi rõ chữ "Mậu" do sơ suất khi chép lại sổ cũ bị ẩm mốc năm Thái Ninh thứ năm, đối chiếu với sổ tuyển tú của Nội vụ phủ thì đúng là Đinh Hợi. Sổ cũ năm ấy bị ẩm mốc thật, cả cung ai cũng biết, ta chỉ không nói là trang này không nằm trong số bị mốc. Tờ trình ta ký tên, đóng mộc của ta. Sai thì sai ở ta.

Hạnh, con nhìn ta làm gì? Ta không dạy con nói dối. Ta dạy con khi nào phải đứng ra nhận một chữ sai, để cái sai lớn hơn không xảy ra.

Việc thứ hai, ta đến Thượng y cục, gặp bà Kha quản sự xưởng nhuộm ngoại cục ở phố Tây Môn. Xưởng ấy là xưởng của triều đình, chuyên nhuộm vải cho các cung, năm nào cũng thiếu thợ biết pha chàm. Ta nói với bà ấy ta có một đứa mười năm pha chàm đánh số áo trong Hoán y cục, chưa từng để phai một con số. Bà Kha mừng lắm, viết ngay tờ thư thuê làm thợ cả, có chỗ ở trong xưởng, lương tháng tám tiền.

Việc thứ ba mới là việc chính. Ta nhờ người lính gác cổng quen, chính người đã chuyển thư bà mối vào, chuyển một lời ra ngoài: cung nữ Lâm Sương Đình xuất cung giờ Thìn ngày hai mươi tháng Chạp, gia đình có ai đến đón thì mang theo giấy tờ.

Ngày hai mươi, tuyết rơi y như hôm nay. Ba mươi mốt đứa đứng thành hàng trong cổng Thần Vũ, đứa nào cũng ôm một tay nải và túi ân thưởng hai lạng bạc. Ta đứng ở bàn đối tên, bên cạnh là hai viên quan nhỏ của Nội vụ phủ và một viên thư lại của phủ Kinh Triệu, theo lệ có mặt để ghi người nhận người đón.

Ngoài cổng, đúng như ta đoán, có một người đàn ông gầy gò, mũi đỏ vì rượu, đứng cạnh một bà mối to béo quàng khăn len xanh. Sau lưng họ là một cái kiệu nhỏ phủ vải đỏ.

Đến lượt Sương Đình, ta gọi tên thật to. Lâm Bá Thông bước lên ngay.

– Thưa các quan, tôi là cha nó, đến đón con về.

– Ông có giấy tờ gì? – Viên thư lại hỏi theo lệ.

Ông ta móc trong ngực áo ra một tờ giấy gấp làm tám. Bà mối Ngô đứng bên cạnh nói thêm vào, giọng ngọt như mạch nha:

– Con bé đã có nơi có chốn rồi các quan ạ. Hôn thư đây, điểm chỉ đầy đủ, nhà trai đã đặt tiền. Hôm nay rước luôn cho kịp ngày lành.

Ta không nói gì. Ta để viên thư lại cầm tờ hôn thư lên đọc. Con biết, Hạnh, có những lúc mình không nên là người mở miệng. Để giấy tờ tự nói.

Viên thư lại đọc đến cuối, chỗ ghi ngày lập hôn thư. Ông ta nhíu mày, quay sang hỏi ta:

– Thưa ma ma, theo sổ thì cung nữ này còn ở trong cung đến hôm nay?

– Thưa phải. Hôm nay mới ra.

– Hôn thư này lập ngày mồng tám tháng Chín.

Ông ta nói đến đấy rồi thôi. Hai viên quan Nội vụ phủ quay sang nhìn nhau. Ai làm việc ở cửa cung cũng thuộc điều này: cung nữ còn ở trong cung là người của cung, không ai ở ngoài được quyền định hôn cho, kể cả cha mẹ. Định hôn cho người đang ở trong cung là phạm lệ cung tịch, nhẹ thì phạt bạc, nặng thì đánh đòn. Lệ ấy có từ đời trước, để không ai đem cung nữ ra làm món hàng đặt trước. Người ngoài ít người biết. Bà mối biết thì đã không đưa ra cái ngày ấy.

Lâm Bá Thông chưa hiểu gì, còn cãi:

– Con tôi, tôi gả, ai cấm được?

– Lệ triều đình cấm. – Viên thư lại nói, giọng đã khác. – Tờ hôn thư này vô hiệu. Ông với bà này theo tôi về phủ Kinh Triệu, trình bày cho rõ ai bảo các người lập giấy này.

Bà mối Ngô quay người định đi, nhưng lính cổng đã đứng chắn từ lúc nào. Người khiêng kiệu đặt kiệu xuống tuyết rồi lủi mất. Ta nghe sau này, ông chủ hiệu cầm đồ ở phố Hàng Muối phải nộp phạt năm mươi lạng, vừa bằng ba mươi lạng tiền đặt cộng thêm hai mươi lạng cho cái tội nóng vội.

Sương Đình đứng như tượng giữa tuyết. Ta đưa cho nó tờ thư của bà Kha, nói nhỏ:

– Đi thẳng ra phố Tây Môn. Xưởng nhuộm ngoại cục là xưởng của triều đình. Người làm cho triều đình, cha mẹ muốn gả bán phải có giấy của quản sự. Bà Kha không ký thì không ai lôi được con đi đâu.

Nó cầm tờ thư, không nói được gì. Rồi nó cởi đôi găng tay vải đang đeo, nhét vào tay ta, quay lưng đi thẳng ra cổng, không ngoái lại. Ta biết nó không dám ngoái lại.

Con hỏi đôi găng ấy đâu? Đây, ta đang đeo. Bảy năm rồi, mạng mấy lần. Mỗi mùa đông nó lại gửi vào một đôi mới, nhuộm chàm, theo đường thư nhà của cung nữ. Ta giữ đôi cũ.

Năm ngoái nó nhắn rằng đã lên làm quản sự xưởng thay bà Kha. Nó không lấy chồng. Nó nhận nuôi hai đứa con gái mồ côi ở phố Tây Môn, dạy chúng pha chàm.

Còn cái tờ trình sửa sổ năm ấy, con mở tủ ra, ngăn thứ ba, nó vẫn nằm đó. Đóng mộc của ta. Mai mốt có ai bới ra mà hỏi, con cứ bảo là Đàm ma ma già lẫn, chép sai một chữ.

Thôi, con cất chìa đi. Tuyết ngớt rồi. Xe về Bình Hạ đợi ở cổng Thần Vũ, ta còn phải đi ngang chỗ bàn đối tên một lần nữa.

— Hết —