Vết mực chàm

Chương 1: Vết mực chàm

Con cầm lấy chùm chìa này đi, Hạnh. Cầm cả hai tay. Cái to nhất là tủ sổ tịch, cái có buộc sợi chỉ xanh là ngăn kéo đựng mộc đỏ, còn mấy cái bé tí kia là hòm thư nhà của cung nữ, chìa nào hòm nấy, mai mốt con tự học. Ta giữ nó bốn mươi năm, tay mòn cả chỗ cầm, giờ đến lượt con.

Đừng khóc. Ta đi về quê chứ có đi đâu. Ra khỏi cổng Thần Vũ, đi xe nửa tháng là tới Bình Hạ, ở đó có cái nhà tre với ba gốc bưởi của cha ta. Ta về ăn bưởi.

Ngồi xuống đây. Tuyết rơi thế này chưa ai đến đâu. Ta kể cho con nghe một chuyện. Không phải chuyện để con khen ta, mà chuyện để con biết cái chức quản sự sổ tịch này không phải chỉ ngồi chép tên.

Con biết lệ rồi. Cung nữ hai mươi lăm tuổi tròn thì được xuất cung, mỗi năm một đợt, vào tháng Chạp. Đầu tháng Mười, Nội vụ phủ chép danh sách từ sổ tịch của ta gửi sang, ta đối lại từng tên, rồi trình lên Hoàng hậu đóng ấn. Đóng ấn rồi thì không sửa được, ai lỡ thì đợi năm sau. Mà cung nữ đợi thêm một năm, con biết đấy, một năm là cả một đời người ngoài kia.

Năm Thái Ninh thứ mười hai, danh sách có ba mươi mốt người. Ta đối đến tên thứ hai mươi thì dừng lại. Không phải vì có tên lạ, mà vì thiếu một tên ta biết chắc phải có. Lâm Sương Đình, cung nữ Hoán y cục, vào cung năm mười hai tuổi, cùng đợt với ba đứa khác đã có tên trong danh sách. Bốn đứa ấy vào cùng một chuyến xe, ta nhớ, vì hôm ấy mưa đá, cả bốn đứa nép vào nhau dưới mái hiên phòng ta, đứa nào cũng tím tái.

Ta mở sổ tịch. Con xem, đây, trang ghi đợt ấy. Ba đứa kia năm sinh Đinh Hợi. Còn Sương Đình, sổ ghi Mậu Tý. Chậm một năm.

Ta đưa trang sổ ra chỗ sáng. Chữ "Mậu" đè lên một chữ khác. Mực chính trong sổ tịch là mực tùng yên, đen ngả nâu. Còn cái nét đè lên ấy, đưa nghiêng ra cửa sổ thì ánh lên màu xanh, rất nhạt.

Con biết mực gì có ánh xanh không? Mực chàm. Trong cung chỉ có một chỗ dùng mực chàm: Hoán y cục, để đánh dấu số áo. Áo của cung nào, phi tần nào, đều có một con số nhỏ xíu viết bằng mực chàm dưới cổ, giặt trăm lần không phai.

Ta ngồi im cả buổi chiều. Ai lại sửa năm sinh của một cung nữ giặt áo để giữ nó thêm một năm?

— Hết chương 1 —