Người tự giữ mình lại

Chương 2: Người tự giữ mình lại

Lúc đầu ta nghĩ đến Chu Bảo, thái giám quản sự Hoán y cục. Người ta đồn lão nhận đồ ngự dụng hỏng của các cung, cái khăn rách mép, cái gối sờn chỉ, đem ra ngoài bán cho hiệu đồ cũ. Đồ của cung, dù hỏng, cũng có người trả bạc. Lão lén giấu trong những bọc đồ giặt chuyển ra ngoại cục. Nếu Sương Đình biết chuyện đó, có khi lão muốn giữ nó lại, để còn đè đầu.

Ta không có chứng cứ. Ta cũng không đến Hoán y cục hỏi thẳng. Hỏi thẳng là người ta đậy nắp hết.

Ta chỉ đi ngang Hoán y cục một buổi sáng, vờ như đi xem chỗ phơi áo bông cho mùa đông. Con chưa xuống đó bao giờ phải không? Nó nằm sát tường Bắc, có ba cái giếng lớn, sáu chục cái chậu gỗ, hơi nước bốc lên trắng cả sân. Mùa đông, cung nữ giặt áo phải ngâm tay trong nước giếng từ giờ Mão tới giờ Thân. Đứa nào làm ở đó năm năm, khớp tay sưng như đốt tre.

Lão Chu Bảo ngồi trong gian sưởi, chân gác lên lò than, đang cân mấy bọc đồ hỏng. Lão thấy ta thì đứng bật dậy, cười nhăn cả mặt, mời ta uống trà, hỏi ma ma cần gì cứ sai người xuống. Ta hỏi lão về đợt áo bông, lão trả lời trơn tru. Ta hỏi tên mấy đứa sắp xuất cung của cục, lão đọc một hơi đủ năm tên, không thiếu tên nào, kể cả tên Sương Đình. Lão còn bảo: con bé ấy giỏi, nó đi rồi cục này khó tìm người pha chàm.

Con thấy không, Hạnh? Kẻ muốn giữ ai lại thì không bao giờ tự đọc tên người ấy ra trong danh sách ra đi. Lão Chu Bảo có thể tham, có thể gian, nhưng chuyện này lão không biết. Ta về phòng, gạch tên lão khỏi tờ giấy ta tự ghi trong đầu. Còn lại một người có mực chàm, có việc phải lên phòng ta, và có lý do.

Ta làm như mọi năm. Ta sai người báo cho ba mươi mốt đứa có tên đến phòng ta điểm chỉ vào giấy nhận ân thưởng. Rồi ta sai riêng một đứa xuống Hoán y cục bảo Lâm Sương Đình mang sổ số áo của cung Trường Ninh lên cho ta đối, viện cớ cung ấy kêu mất áo.

Nó đến lúc chập tối. Hai mươi lăm tuổi, người dong dỏng, hai bàn tay đỏ ửng vì ngâm nước lạnh quanh năm, móng tay xanh xám màu chàm. Nó đặt cuốn sổ số áo lên bàn, cúi đầu đứng đợi.

Ta không hỏi gì về áo cả. Ta lật sổ tịch ra, đặt ngón tay lên chữ "Mậu".

– Con có biết chữ này không?

Nó nhìn trang sổ. Ta nhìn tay nó. Con nhớ lấy điều này, Hạnh: người ta có thể giữ mặt mình không đổi sắc, nhưng ít ai giữ được hai bàn tay. Hai ngón cái của nó bấu vào nhau, trắng bệch.

– Dạ, con không biết chữ. – Nó nói.

– Không biết chữ mà đánh số áo cả mười năm?

Nó im. Rồi nó quỳ xuống, dập đầu một cái rất mạnh xuống nền gạch.

– Là con sửa. Ma ma đánh con, phạt con, xin đừng gạch tên con khỏi Hoán y cục.

Con nghe có lạ không? Ta đã nghĩ đến đủ thứ kẻ gian, lão Chu Bảo, ma ma nào nhận tiền, phi tần nào ghét nó. Hóa ra người giữ nó lại là chính nó.

Nó kể. Cha nó là Lâm Bá Thông, ở phố Đông Dương ngoài kinh thành, nghiện xóc đĩa. Năm nó mười hai, cha nó đã bán nó cho người ta làm con nuôi để trừ nợ, may nhờ có đợt tuyển cung nữ, mẹ nó chạy chọt cho nó có tên, thành ra nó vào cung chứ không vào nhà người ta. Mẹ nó mất ba năm trước. Mùa thu này, một bà mối tên Ngô thị nhờ người lính gác cổng chuyển thư vào, báo rằng cha nó đã nhận của một ông chủ hiệu cầm đồ ở phố Hàng Muối ba mươi lạng tiền đặt, hứa gả nó làm vợ lẽ thứ tư khi nó xuất cung. Ông chủ hiệu năm ấy sáu mươi mốt tuổi.

– Con ra khỏi cổng là cha con với bà mối đứng đợi ở đó. – Nó nói. – Con không có chỗ nào để đi. Ở trong này con còn được giặt áo, có cơm ăn, tháng có lương. Con nghĩ ở thêm năm nào hay năm ấy, may ra cha con chết đi, hay ông kia chết đi.

Nó nói câu cuối mà không có chút nào độc ác, chỉ mệt.

Mực chàm là nó lấy ở cục. Chìa tủ sổ tịch thì nó không có, nhưng đầu tháng Chín ta bị cảm, nằm ba ngày, sai đứa hầu đi gọi người Hoán y cục mang áo lên phơi trong phòng. Nó lên, thấy tủ không khóa vì đứa hầu lúc ấy đang lấy sổ ra cho ta xem. Nó chỉ có thời gian sửa một nét.

Con hỏi ta có giận không? Có. Nó sửa sổ tịch, tội ấy theo lệ là phạt hai mươi trượng, đuổi khỏi cục. Mà sổ tịch là mạng của ta. Bốn mươi năm ta giữ nó không sai một chữ, giờ có một chữ sai mà người khác nhìn vào sẽ bảo ta già lẫn.

Nhưng ta nhìn hai bàn tay đỏ ửng ấy, và ta nghĩ đến năm ta hai mươi lăm tuổi. Năm ấy ta cũng có tên trong danh sách. Ta không ra, vì ngoài kia không còn ai. Ta ở lại thêm bốn mươi năm. Ta không muốn con bé này ở lại vì sợ.

– Đứng dậy đi. – Ta nói. – Tên con sẽ có trong danh sách. Con ra cổng Thần Vũ đúng ngày như mọi người.

Nó ngước lên, mặt cắt không còn hột máu.

– Ma ma...

– Ra thì ra. – Ta nói. – Còn ai đứng đợi ở cổng, để ta lo.

— Hết chương 2 —