Cuốn sổ dưới gầm giường

Chương 1: Cuốn sổ dưới gầm giường

Tờ giấy kẹp trong cuốn giáo trình Cơ học đất, cuốn sách dày cộm bìa xanh đã bạc, nằm dưới gầm giường tầng của căn phòng trọ ở ngõ nhỏ đường Lê Duẩn, Vinh. Hằng lôi nó ra lúc đang quét bụi, hắt hơi ba cái liền, rồi đứng im.

– Nghĩa. Của thằng Quý.

Nghĩa đang buộc dây thùng sách trên bàn, quay lại. Tờ giấy kẻ ô xé ra từ vở, gấp làm tư, chữ bút bi xanh nghiêng nghiêng, chữ của Quý thì Nghĩa nhận ra từ xa ba mét. Dòng đầu viết hoa: NHỮNG THỨ TAO CÒN NỢ VINH. Bên dưới là sáu dòng đánh số.

Một. Trả cuốn Cơ học đất cho thư viện. Quá hạn.

Hai. Trả chị Hoa bún bò bốn lăm nghìn.

Ba. Trả xe đạp chú Thìn.

Bốn. Trả cô Lan cái ô.

Năm. Xin lỗi thằng Toản phòng bên vụ cái quạt.

Sáu. Mặc áo cử nhân chụp một tấm ở hồ Goong.

Không ai nói gì một lúc. Ngoài cửa sổ, chiều tháng Sáu Vinh nóng hầm hập, gió Lào thổi rát mặt, mái tôn nhà bên kêu lách tách như có ai rang ngô. Ba ngày nữa là lễ tốt nghiệp. Năm ngày nữa Nghĩa vào Bình Dương làm kỹ sư công trường, Hằng ra Hà Nội học thạc sĩ. Hợp đồng thuê phòng hết vào cuối tuần.

Căn phòng này ba đứa ở chung từ năm hai. Nghĩa với Quý học cùng lớp Kỹ thuật xây dựng, Hằng học Sư phạm Văn, là em họ xa của Quý, lên Vinh ở nhờ một tháng rồi ở luôn ba năm, kê cái giường xếp ngăn bằng tấm rèm hoa. Quý là đứa nấu ăn. Quý nấu canh cua rau đay, rang cá cơm với lạc, kho cá bống với tiêu, nấu món gì cũng mặn hơn người ta một chút vì "người Hương Khê ăn mặn mới có sức". Hằng chê lần nào cũng chê, mà lần nào cũng ăn hết.

Tháng Mười hai năm ba, bố Quý bị cây gỗ đè ở xưởng gỗ dưới xã, gãy hai đốt sống lưng. Quý về chăm bố một tuần, rồi gọi điện ra nói tao bảo lưu. Rồi bảo lưu thành nghỉ hẳn. Quý ở nhà, đi phụ hồ, rồi làm thợ hồ chính, rồi nhận thầu nhỏ, xây nhà cho người trong xã. Bố Quý giờ đi được, nhưng không bê được gì nặng hơn cái chén.

Ba đứa vẫn nhắn tin cho nhau, nhưng thưa dần. Quý gửi ảnh mấy cái móng nhà đổ bê tông, hỏi Nghĩa tỷ lệ cấp phối. Hằng gửi ảnh đề thi, Quý thả một cái biểu tượng mặt cười. Tháng trước Nghĩa gọi điện mời Quý ra dự lễ tốt nghiệp. Quý nói tháng Sáu nhà người ta đang đổ mái, không bỏ được, mà bỏ được thì ra cũng chẳng có áo mà mặc. Rồi Quý cười, nói tụi bây chụp ảnh gửi tao xem.

Nghĩa cầm tờ giấy lên, đọc lại.

– Tối nay đi – Nghĩa nói. – Mai thu dọn tiếp.

– Đi đâu?

– Đi trả.

Món thứ nhất: cuốn Cơ học đất.

Thư viện trường còn mở tới tám giờ tối mùa thi. Cô thủ thư ngồi ở quầy mượn trả là cô Nhung, đeo kính lão, mặc áo len mỏng dù trời ba mươi tám độ vì máy lạnh thư viện chạy mạnh. Nghĩa đặt cuốn sách lên quầy, nói em trả giùm bạn, quá hạn lâu rồi, bao nhiêu tiền phạt em đóng.

Cô Nhung lật bìa sau tìm nhãn mã vạch, không thấy, bèn hỏi tên người mượn rồi gõ vào máy tính. Rồi cô nhìn lên, lạ lẫm.

– Cuốn này trả rồi mà em. Hồ sơ ghi trả hồi tháng Tám năm ngoái, đóng phạt đủ, một trăm hai mươi nghìn.

– Dạ, không thể nào cô. Sách đây mà.

Cô Nhung lật lại trang đầu, chỉ cho Nghĩa xem con dấu. Cuốn sách trên quầy không có dấu thư viện. Nó là một cuốn mới mua ở hiệu sách cũ, bìa đã bạc vì nắng.

– Cậu ấy trả cuốn của thư viện rồi. Cuốn này chắc cậu ấy mua riêng để học tiếp. – Cô Nhung cười. – Cậu ấy nhờ cô kiểm tra xem còn nợ gì không. Cô nhớ vì ít ai bỏ học rồi còn quay lại đóng phạt.

Hằng nhìn Nghĩa. Nghĩa nhìn cuốn sách. Lật ra trang bìa trong, có chữ Quý: "Mua lại ở hiệu sách Bến Thủy, ba mươi nghìn. Học xong trả Nghĩa."

— Hết chương 1 —