Bốn mươi văn một đấu

Chương 3: Bốn mươi văn một đấu

Thánh thọ tiết năm Cảnh Long thứ mười một, điện Thái Hòa đông nghẹt. Theo lệ, hoàng tử dâng lễ trước, rồi đến công chúa, theo thứ tự tuổi. Thất công chúa đứng trước Cửu công chúa hai lượt.

Đến lượt Bảo Hoa, nàng bước ra giữa điện, cúi lạy. Thái giám hô: Thất công chúa dâng bình phong ngọc bích mười hai tấm. Cả điện xôn xao chờ người khiêng vào.

Không có ai khiêng vào.

– Phụ hoàng, – Bảo Hoa nói, giọng trong như chuông, – con đã trả lại bình phong cho thợ. Ba ngàn lạng bạc ấy, con xin dâng làm tiền cứu đói. Lễ của con năm nay, con xin nhường cho chị Chín dâng thay. Vì lễ của chị Chín, con không mua được.

Cả điện im phăng phắc. Khâu quý phi ngồi ở hàng ghế bên phải, chén trà trong tay khựng lại giữa không trung.

Hoàng thượng nhíu mày, nhìn quanh như đang cố nhớ xem chị Chín là đứa nào.

Ngọc Khê bước ra. Nàng mặc bộ áo lễ cũ màu lục đã sờn mép tay, bộ duy nhất nàng có. Thu Lộ và hai cô cung nữ ở bếp khiêng theo cuộn giấy, trải dài trên nền gạch vàng, từ chân bậc rồng ra gần tới cửa điện.

– Phụ hoàng. – Nàng quỳ xuống. – Con không có ngọc, không có vàng. Con chỉ có cái này. Đây là giá gạo nhà của các cung nữ trong cung, ở mười hai phủ, ba năm qua. Con chúc phụ hoàng năm nào cũng được biết giá gạo nhà dân.

Hoàng thượng đứng dậy, bước xuống bậc. Ngài đi dọc cuộn giấy, chậm rãi, đọc từng cột. Mười một cột, ngài đi nhanh. Đến cột Thạch Lâm, ngài dừng lại rất lâu.

– Thư cung nữ là thư quê mùa. – Khâu quý phi lên tiếng, giọng mềm. – Người nhà quê hay nói quá lên để xin tiền con. Bệ hạ đừng bận lòng.

Ngọc Khê đã đợi câu này suốt mười đêm.

– Quý phi nương nương dạy phải. – Nàng nói, không ngẩng lên. – Thư có thể nói quá. Vì thế con ghi đủ tên thôn và ngày tháng. Phụ hoàng không cần tin con. Phụ hoàng chỉ cần chọn một thôn bất kỳ trong cột ấy, sai một vị Ngự sử đi riêng, không báo trước, đến chợ hỏi giá một đấu gạo. Nếu giá không đúng, con xin chịu tội khi quân.

Hoàng thượng nhìn nàng. Lần đầu tiên trong mười bảy năm, ngài nhìn nàng như nhìn một người.

– Thôn Đồng Lũy. – Ngài nói. – Tạ Quan Bình, khanh đi.

Ngay tối hôm ấy, điện Lạc Mai bị khóa ngoài. Lệnh nói là để Cửu công chúa tĩnh dưỡng chờ tin, nhưng ai cũng hiểu đó là cấm túc. Nếu Ngự sử về báo giá gạo không đúng, cánh cửa ấy sẽ không mở ra nữa.

Hai mươi ngày, cơm đưa tới chậm và nguội. Thu Lộ đếm từng ngày bằng những vạch than trên cột. Vú Hòe vẫn ngồi khâu như cũ. Ngọc Khê thì ngồi chép lại cuốn sổ bìa giấy dó, chép thêm một bản nữa, rồi một bản nữa, vì nàng không biết làm gì khác với hai bàn tay.

Ngày thứ mười hai, có tiếng gõ khẽ vào cánh cửa sau. Một gói bánh được đẩy qua khe, trong gói có mảnh giấy nhỏ, nét chữ non: chị Chín ăn đi, em cũng đang bị khóa, nhưng cửa sau của em có người canh dễ tính hơn.

Ngọc Khê ăn hết gói bánh, giữ mảnh giấy kẹp vào sổ.

Hai mươi ngày sau, Ngự sử Tạ Quan Bình về kinh. Ông không đi riêng một mình, mà mang theo một đấu gạo mua ở chợ Đồng Lũy, giá bốn mươi hai văn, cùng sổ kho Thạch Lâm niêm phong. Kho đủ thóc. Chợ không có gạo. Hai vạn thạch xin nộp lên kinh là gom từ nhà dân bằng lệnh thu thuế sớm hai vụ.

Tổng đốc Khâu Trọng Sơn bị bãi chức, giải về kinh. Kho Thạch Lâm mở cửa phát chẩn trong tháng. Ba ngàn lạng của Thất công chúa mua được hai ngàn thạch gạo từ phủ Nam Dương, nơi gạo chỉ mười ba văn một đấu.

Khâu quý phi bị giáng làm Khâu phi, dời khỏi cung Chiêu Dương. Khi bàn đến Thất công chúa, có người trong triều dâng tấu xin chuyển nàng sang cung khác nuôi, để cắt đứt với họ Khâu. Ngọc Khê xin vào gặp Hoàng thượng lần thứ hai trong đời.

– Không có em con thì cuộn giấy của con không được trải ra. – Nàng nói. – Em con chọn đứng về phía dân Thạch Lâm, dù đó là nhà ông ngoại mình. Phụ hoàng phạt em con, thì sau này không ai trong cung dám chọn như vậy nữa.

Hoàng thượng không chuyển Bảo Hoa đi đâu.

Ngài hỏi Ngọc Khê muốn được thưởng gì. Nàng không xin dời điện, không xin bổng lộc. Nàng xin cho thư nhà của cung nữ được gửi theo ngựa trạm của triều đình, mỗi tháng một chuyến, không mất tiền. Và xin được giữ việc viết thư hộ, có thêm hai nữ sử biết chữ giúp.

Từ năm ấy, mỗi tháng, một bó thư dày cộp đi ra từ điện Lạc Mai. Ngọc Khê vẫn chép giá gạo vào sổ. Cuối năm, nàng cuộn giấy lại, dâng lên trong Thánh thọ tiết, và Hoàng thượng năm nào cũng bước xuống bậc đọc hết mười hai cột trước khi nhận lễ của ai khác.

Ba gốc mai ở điện Lạc Mai, năm sau có một gốc ra hoa đúng Tết. Vú Hòe bảo vì năm nay sân đông người, có hơi người nên mai ấm. Bảo Hoa thì bảo vì nàng sai người sang bón cho một gánh phân. Ngọc Khê không cãi ai cả.

— Hết —