Hai mươi tám văn một đấu

Chương 1: Hai mươi tám văn một đấu

Phủ Thạch Lâm, thôn Hà Khẩu, gạo tẻ, tháng Tám năm Cảnh Long thứ mười một: hai mươi tám văn một đấu.

Ngọc Khê chép con số ấy vào cuốn sổ nhỏ bìa giấy dó, rồi mới quay lại viết tiếp lá thư cho cô cung nữ đang ngồi chờ trước mặt.

– Rồi, nói tiếp đi. Mẹ em bảo gạo lên hai mươi tám văn, rồi sao nữa?

– Dạ, mẹ em bảo... – Cô cung nữ tên Xuân Đào, mười chín tuổi, người Thạch Lâm, vặn vạt áo. – Mẹ em bảo em gửi tiền về sớm, đừng đợi Tết. Em viết là con gửi về một lạng, mẹ đừng bán con trâu.

Ngọc Khê viết. Nét chữ của nàng tròn và đều, chữ của người học bằng cách chép lại sách cũ trong Tàng thư các chứ không có thầy dạy. Viết xong, nàng đọc lại cho Xuân Đào nghe, sửa một chữ, rồi gấp thư, đề ngoài phong bì tên thôn.

Điện Lạc Mai nằm ở góc tây bắc hoàng cung, sát tường Ngự hoa viên, có ba gốc mai già không bao giờ ra hoa đúng Tết. Ở đó có Cửu công chúa Hoàn Ngọc Khê mười bảy tuổi, một cung nữ tên Thu Lộ, và bà vú Hòe đã bảy mươi, mắt kém. Mẹ Ngọc Khê từng là cung nữ giặt áo ở Hoán y cục, được Hoàng thượng để mắt tới đúng một lần, sinh nàng xong thì mất. Hoàng thượng có mười một người con. Nàng thứ chín, và có những năm ngài không nhớ ra nàng ở điện nào.

Ba năm nay, Ngọc Khê có một việc mà không ai trong cung coi là việc: viết thư nhà hộ cung nữ. Cung nữ phần nhiều không biết chữ, muốn gửi thư về phải nhờ thái giám viết, mỗi lá mất mười văn. Ngọc Khê viết không lấy tiền. Tiếng đồn đi, mỗi tháng có ba bốn chục cô tìm đến điện Lạc Mai, ngồi trên bậc thềm chờ đến lượt.

Thư từ quê gửi vào, cũng là nàng đọc cho họ nghe.

Và trong mỗi lá thư, dù là thư hỏi thăm hay thư xin tiền, người ở quê đều nhắc đến một thứ: giá gạo. Ngọc Khê bắt đầu chép lại từ năm đầu tiên, không vì lý do gì, chỉ vì nàng thích những con số đứng yên trên giấy. Rồi nàng thấy chúng không đứng yên.

Đến tháng Tám năm nay, cuốn sổ bìa giấy dó đã có hơn bốn trăm dòng, của mười hai phủ. Mười một phủ, giá gạo lên xuống theo mùa, nhích một hai văn. Riêng phủ Thạch Lâm, từ mười hai văn một đấu hồi tháng Ba đã lên hai mươi tám, có thôn ba mươi lăm.

Cùng tháng ấy, Thu Lộ đi lấy than về kể chuyện nghe được ở Nội vụ phủ: trên triều, Tổng đốc vận lương phủ Thạch Lâm Khâu Trọng Sơn dâng tấu báo được mùa lớn, xin nộp thêm hai vạn thạch vào kho Thái Thương. Hoàng thượng khen trước bá quan, ban cho một đôi như ý.

Khâu Trọng Sơn là cha của Khâu quý phi. Khâu quý phi là mẹ của Thất công chúa Hoàn Bảo Hoa, người được Hoàng thượng thương nhất trong các con gái.

Ngọc Khê ngồi nhìn cuốn sổ đến khi ngọn đèn cạn dầu.

– Công chúa ơi, – Thu Lộ ngáp, – còn hai tháng nữa là Thánh thọ tiết. Các điện đều đã sắm lễ rồi. Thất công chúa đặt một bức bình phong ngọc bích ở phủ Nam Dương, nghe nói ba ngàn lạng. Mình dâng gì đây?

– Dâng cái này. – Ngọc Khê đặt tay lên cuốn sổ.

Thu Lộ tưởng nàng đùa.

— Hết chương 1 —