Mười hai phủ

Chương 2: Mười hai phủ

Phủ Nam Dương, trấn Bạch Thủy, gạo tẻ, tháng Chín: mười ba văn một đấu.

Phủ Thạch Lâm, thôn Đồng Lũy, gạo tẻ, tháng Chín: bốn mươi văn một đấu. Có người bán con.

Dòng thứ hai ấy là trong lá thư của một cô cung nữ ở bếp, mẹ cô viết nhờ ông đồ trong làng. Ông đồ thêm câu cuối vì tự ông thấy cần thêm. Cô cung nữ khóc cả buổi trên bậc thềm điện Lạc Mai. Ngọc Khê ngồi cạnh, không biết nói gì, chỉ đưa cô cái khăn.

Đêm ấy, Ngọc Khê trải giấy ra giữa nền điện. Một cuộn giấy Tuyên dài hơn hai trượng mà bà vú Hòe giữ từ hồi mẹ nàng còn sống, chưa ai dám dùng. Nàng kẻ mười hai cột, mỗi cột một phủ. Mỗi dòng một tháng, ghi giá gạo, kèm tên thôn và ngày viết thư. Không ghi tên cung nữ nào. Nàng không muốn ai bị gọi lên hỏi.

Nàng viết suốt mười đêm. Thu Lộ mài mực, vú Hòe ngồi khâu bên cạnh, thỉnh thoảng nói một câu chẳng đâu vào đâu.

– Hồi mẹ công chúa ở Hoán y cục, – vú bảo, – có năm gạo cũng lên như vậy. Cung nữ người phủ Tây Giang ai cũng gửi hết lương về, ăn cháo cả tháng. Không ai biết. Mãi sau mới biết ngoài ấy chết đói cả làng.

Ngọc Khê ngừng bút.

– Vì sao không ai biết, vú?

– Vì người biết thì không được nói, người được nói thì không biết. – Vú Hòe cắn chỉ. – Trong cung toàn thế.

Mười đêm xong, cuộn giấy nằm giữa điện, những con số cột Thạch Lâm dồn lên như một cái dốc. Ngọc Khê đứng nhìn nó, rồi nhận ra một điều làm nàng lạnh người: nếu dâng cuộn này lên trước bá quan, nàng đang chỉ thẳng vào ông ngoại của Thất công chúa. Một công chúa không ai nhớ tên, chỉ vào cha của Quý phi. Người ta sẽ nói nàng ghen tị. Người ta sẽ nói thư cung nữ quê mùa, nghe nhầm, viết bừa. Một lời của Khâu quý phi, nàng sẽ phải dọn từ điện Lạc Mai sang một điện còn xa hơn.

Nàng cuộn giấy lại, cất vào rương.

Ba hôm sau, lúc chiều muộn, có người gõ cửa điện Lạc Mai. Thu Lộ ra mở, rồi lùi lại ba bước, quỳ sụp xuống.

Thất công chúa Hoàn Bảo Hoa đứng ở ngưỡng cửa, một mình, không mang theo cung nữ nào. Nàng mười sáu tuổi, mặc áo gấm màu hồng đào, trên tóc cài cây trâm ngọc mà cả cung đều biết là Hoàng thượng ban hôm nàng đầy tuổi. Nàng nhìn quanh gian điện cũ, nhìn ba gốc mai trơ cành ngoài sân, rồi nhìn Ngọc Khê.

– Chị Chín. – Bảo Hoa nói. – Em nghe nói chị có một cuộn giấy.

Ngọc Khê đứng im. Trong cung không có gì giữ kín được. Có lẽ cô cung nữ ở bếp đã kể với ai đó, ai đó kể với ai đó.

– Chị đừng sợ. – Bảo Hoa nói nhanh. – Em không đến để lấy nó. Vú nuôi của em là người thôn Đồng Lũy. Tháng trước, vú nhận được thư nhà, đọc xong thì ngất. Em gái vú đã bán đứa con út cho một nhà buôn ở trấn bên. Vú không dám nói với ai, chỉ khóc với em. Em đi hỏi mẹ em. Mẹ em tát em.

Nàng nói câu cuối rất bình thường, như kể chuyện ăn sáng. Một vệt đỏ vẫn còn mờ mờ trên má trái.

– Ông ngoại em báo được mùa để được thăng chức. – Bảo Hoa nói tiếp. – Gạo ở kho Thạch Lâm đã thu đủ thuế, lại thu thêm hai vạn thạch để nộp lên kinh, nên ngoài chợ mới không còn gạo. Em không có chứng cứ. Em chỉ là đứa con gái được cưng. Người ta cưng em thì không ai nghe em nói chuyện gạo.

– Còn chị là đứa không ai cưng. – Ngọc Khê nói. – Người ta cũng chẳng nghe.

– Nhưng chị có con số. – Bảo Hoa nói. – Và em có chỗ đứng.

Hai chị em ngồi xuống nền điện, giữa cuộn giấy đã mở ra, đến tận lúc trống canh một. Bảo Hoa chưa từng ngồi trên nền gạch bao giờ, nàng cứ kéo vạt áo gấm lên cho khỏi bẩn, rồi được một lúc thì quên. Ngọc Khê chỉ cho em từng cột, từng thôn. Bảo Hoa dò tay đến dòng Đồng Lũy, đọc lẩm nhẩm, rồi im.

– Em làm thế, mẹ em sẽ không tha cho em. – Ngọc Khê nói.

– Mẹ em tát em rồi. – Bảo Hoa đáp. – Tát lần nữa cũng chỉ đau chừng ấy. Còn đứa con út của em gái vú em, người ta không trả lại nữa đâu.

Trước khi về, Bảo Hoa dặn: thứ tự dâng lễ, Thất công chúa trước Cửu công chúa. Đến lượt em, em sẽ mở đường. Chị chỉ việc bước ra.

Hai hôm trước Thánh thọ tiết, một ma ma của cung Chiêu Dương đến điện Lạc Mai, mang theo một khay lụa và hai hộp bánh hạnh nhân. Bà ta cười rất tươi, bảo Quý phi nương nương nghe nói Cửu công chúa thiếu áo lễ, thương tình gửi sang. Rồi bà ta đi một vòng quanh điện, nhìn ngó từng góc, dừng lâu trước cái rương gỗ.

– Công chúa còn nhỏ, – bà ta nói lúc ra về, – có những thứ không nên giữ trong phòng. Giấy má nhiều, mùa hanh dễ bén lửa lắm.

Đêm ấy Thu Lộ không dám ngủ. Ngọc Khê bảo cô đem cuộn giấy gửi sang chỗ vú nuôi của Bảo Hoa cất giúp, còn trong rương thì để lại một cuộn giấy trắng, cuộn y như cũ. Gần sáng, có tiếng chân người đi qua sân, dừng lại trước cửa sổ một lúc rồi đi. Sáng ra, Ngọc Khê mở rương: cuộn giấy trắng vẫn nằm đó, nhưng dây buộc đã thắt theo kiểu khác.

Lụa của Quý phi, nàng không may áo. Nàng mặc bộ áo cũ.

— Hết chương 2 —