Cuộn băng thứ một trăm bốn mươi hai

Chương 1: Cuộn băng thứ một trăm bốn mươi hai

Giọng con gái trong cuộn băng gọi đúng tên con tàu tôi từng đi, và tôi làm rơi cái tua vít xuống sàn.

– … gửi tới anh L., thuyền viên tàu Hải Hưng Mười Tám, đang trên đường chạy từ Hải Phòng vô Vũng Tàu. Em là Thanh, sinh viên năm ba sư phạm. Anh dặn nếu em chờ anh thì gửi một bài lên chương trình tối nay. Em xin gửi tặng anh một làn điệu hò khoan Lệ Thủy. Em chờ anh.

Rồi tiếng người dẫn chương trình, giọng anh Phong hồi còn trẻ, ấm và hơi khàn: "Cảm ơn bạn Thanh. Mời anh L. cùng quý vị thính giả lắng nghe…" Rồi tiếng hò, giọng một nghệ nhân già, vang trong cái phòng lưu trữ ngột ngạt đầy bụi.

Tôi ngồi im như thế cho tới khi cuộn băng chạy hết, tới khi đầu băng quay tạch tạch trên trục. Ngoài cửa sổ, sông Nhật Lệ chiều tháng Mười xanh đục, mấy chiếc thuyền nan đang thả lưới gần chân cầu.

Tôi tên Lân, ba mươi bốn tuổi, kỹ thuật viên của đài phát thanh ở Đồng Hới được tám năm. Từ ngày sáp nhập tỉnh, cơ quan chuẩn bị dọn kho lưu trữ, và tôi được giao số hóa toàn bộ băng từ cũ trước khi chuyển. Hai nghìn ba trăm cuộn, xếp trong những cái kệ sắt sơn xanh, có cuộn từ những năm tám mươi. Mỗi ngày tôi ngồi trong căn phòng có điều hòa chạy ì ạch, lau đầu từ, căng băng, cho chạy, ghi lại thành tệp số. Phần lớn là tin tức nông nghiệp, ca nhạc theo yêu cầu, giờ phát thanh cho đồng bào dân tộc. Tôi nghe mà không nghe, như thợ may nghe tiếng máy may.

Cuộn thứ một trăm bốn mươi hai có cái nhãn giấy dán trên hộp, chữ viết tay bằng bút bi xanh: "Nhắn gửi yêu thương – thứ Bảy 24/10/2015". Bên dưới, có thêm hai chữ cái viết bằng bút đỏ, gạch chân hai lần: "KPS".

Tôi chưa kịp hiểu KPS là gì. Tôi chỉ biết mình vừa nghe được thứ mà mười năm trước tôi đã thức suốt một đêm để chờ, và không nghe được.

Trên bàn làm việc của tôi có một cái radio bán dẫn hai băng tần màu bạc, vỏ nhựa nứt một đường dán băng keo đen, ăng-ten gãy mất một khúc. Nó là của ba tôi, ba đi biển, ba mất thì tôi mang nó theo lên tàu. Giờ nó không còn bắt được đài nào, tôi để nó đó làm cái chặn giấy. Đồng nghiệp hay hỏi sao không vứt đi. Tôi bảo để làm kỷ niệm. Tôi không nói kỷ niệm gì.

Tôi tắt máy băng, đặt hai bàn tay lên mặt bàn, nhìn cái radio nứt.

Mười năm trước, tháng Mười năm 2015, tôi hai mươi bốn tuổi, thuyền viên hạng ba trên một con tàu chở hàng rời. Thanh hai mốt tuổi, học sư phạm tiểu học ở Đồng Hới, nhà ở bên bờ kia sông, xã Bảo Ninh. Chúng tôi quen nhau ở một đám cưới, yêu nhau được bảy tháng, rồi tôi phải lên tàu chuyến dài.

Đám cưới ấy ở Lệ Thủy, nhà một người bạn cùng tàu. Tiệc tàn, mấy bà cụ trong họ kéo nhau ra sân hò khoan, và có một cô gái mặc áo sơ mi trắng đứng giữa mấy bà cụ, hò đối đáp với cả một nhóm thanh niên làng bên. Giọng cô không to, nhưng tròn, ngân lên cuối câu như nước sông vỗ mạn đò. Bọn thanh niên đối không lại, cười ồ, đẩy tôi ra. Tôi không biết hò. Tôi đứng đó đỏ mặt, gãi đầu, nói một câu không vần không điệu gì: "Thôi em hò tiếp đi, anh nghe là được rồi." Cả sân cười. Cô cũng cười.

Sau đó tôi biết cô tên Thanh, bà ngoại cô ở Lệ Thủy, bà dạy cô hò từ hồi cô còn chưa biết chữ. Bảy tháng yêu nhau, những tối tôi ở bờ, chúng tôi ngồi ở chân cầu Nhật Lệ, cô hò khe khẽ cho tôi nghe, tôi bật cái radio của ba lên dò đài, hai thứ tiếng chen lẫn vào nhau. Cô bảo cái radio của tôi là cái hộp lạc giọng, lúc nào cũng rè. Tôi bảo nó chỉ rè khi đứng gần cô, vì nó ghen.

Câu đó ngớ ngẩn, nhưng hồi đó cô cười cả buổi. Đêm trước ngày đi, ngồi ở chân cầu Nhật Lệ, tôi bày ra cái trò mà giờ nghĩ lại thấy vừa ngây ngô vừa liều.

– Tàu anh chạy ngang biển nhà mình tối thứ Bảy cuối tháng. – Tôi nói, chỉ ra phía cửa biển tối om. – Ven bờ vẫn bắt được sóng FM của đài tỉnh. Nếu em chờ anh, em gửi một bài lên chương trình nhắn gửi tối thứ Bảy đó. Anh sẽ mở radio của ba. Nghe được thì anh biết. Rồi cuối năm anh về, ba mươi mốt tháng Mười Hai, anh ra chân cầu này đợi em.

– Còn nếu anh không nghe được? – Thanh hỏi.

– Thì là em không gửi. – Tôi nói, cười, như thể đó là chuyện đùa.

Thanh không cười. Cô nhìn tôi lâu lắm, rồi bảo:

– Anh tính cái gì cũng chỉ tính một đường.

Tôi nhớ câu đó tới giờ. Và tôi ngồi trong phòng lưu trữ, tay sờ lên hai chữ KPS bằng bút đỏ, hiểu ra rằng cô nói đúng.

— Hết chương 1 —