Mặt A

Chương 1: Mặt A

Cái máy cát-xét còn chạy. Đó là điều làm Sa sợ trước tiên.

Nó nằm dưới đáy cái rương gỗ ngoại kê ở chân giường, bọc trong một cái khăn rằn, cạnh xấp áo bà ba xếp vuông vức và cái hộp thiếc đựng giấy tờ nhà. Máy hiệu gì Sa không nhớ, chỉ nhớ hồi nhỏ cô gọi nó là "cái máy hát của ngoại", vỏ nhựa đen bạc màu, quai xách bằng kim loại, hai cái loa tròn lưới sắt. Cô cắm điện, bấm thử nút. Cái mô tơ kêu rì rì, hai trục quay chầm chậm. Bên trong đã có sẵn một cuộn băng.

Ngoại mất mười ngày trước, chín mươi mốt tuổi, nằm ngủ trưa trên cái võng ngoài hiên rồi không dậy. Sa là cháu ngoại duy nhất, từ Sài Gòn về lo đám, rồi ở lại dọn căn nhà gỗ bên con rạch Cái Sơn ở Sa Đéc, căn nhà mà cô đã sống từ lúc lọt lòng tới năm mười tuổi, trước khi má đưa lên thành phố. Cô ba mươi tám tuổi, làm kế toán trưởng, chưa chồng. Má cô mất đã sáu năm. Ngoại là người cuối cùng gọi cô bằng cái tên "con Sa Đéc", cái tên trêu từ hồi cô còn đen nhẻm chạy khắp xóm hoa.

Trên mặt cuộn băng có dán một miếng giấy nhỏ đã ố vàng, chữ viết bằng bút bi tím, nét chữ nghiêng nghiêng của ngoại, cái nét chữ cô từng thấy trên mọi lá thư ngoại gửi lên Sài Gòn hồi cô học cấp ba, lá nào cũng kẹp tờ năm chục nghìn và câu "con ăn cho mập". Miếng giấy ghi: "Con Sa – mặt A". Mặt bên kia, miếng giấy chỉ ghi một chữ: "Cô".

Sa lật đi lật lại cuộn băng mấy lần. Chữ "Cô" viết bằng một màu mực khác, xanh, nét run hơn, như ngoại viết lúc đã già lắm.

Cô tua băng về đầu, bấm nút có hình tam giác.

Tiếng rè rè. Tiếng gà mái cục tác. Tiếng một chiếc ghe máy chạy ngang rạch, nhỏ dần. Rồi giọng ngoại, trẻ hơn bây giờ ba mươi năm, vẫn khàn khàn ngọt ngọt như nước dừa xiêm:

"Rồi, con nói đi. Nói vô đây nè. Nói cho cô Sa lớn nghe."

Rồi giọng một đứa con gái nhỏ, lí nhí, ngọng chữ "r":

"Dạ... con là Sa. Con sáu tuổi. Bữa nay là... ngoại ơi bữa nay là bữa mấy?"

"Mười bốn tháng Bảy năm chín mươi bốn."

"Bữa nay là mười bốn tháng Bảy năm chín mươi bốn. Con đi chợ với ngoại mua bánh da lợn. Con gà mái mơ đẻ được ba trứng. Con thả ghe giấy dưới rạch, nó trôi ra sông cái rồi."

Sa ngồi bệt xuống sàn ván, lưng tựa vô thành giường, và bật cười, cái cười run run vì nước mắt đã chực trào. Cô không nhớ có ngày này. Không nhớ cái máy cát-xét từng thu giọng mình. Nhưng nghe giọng con bé, cô thấy lại hết: cái nóng tháng Bảy, mùi bánh da lợn lá dứa, con gà mái mơ hay đẻ ổ trong cái thúng lủng sau bếp.

Băng chạy tiếp. Con bé kể thêm một lúc, chuyện thằng Tèo nhà bên té sông, chuyện ông Tư bán kem cây có cái chuông đồng. Rồi một khoảng lặng. Tiếng rè rè. Tiếng ghe.

Rồi giọng con bé vang lên lại, nhưng khác đi. Không lí nhí nữa. Rõ ràng, từng chữ, như đang đọc thuộc lòng một bài học:

"Cô Sa ơi. Cô ba mươi tám tuổi rồi phải không. Cô đang ngồi dưới đất, dựa lưng vô cái giường của ngoại. Cô mới khóc."

Sa ngồi thẳng dậy. Tay cô buông cái khăn rằn xuống sàn.

"Ngoại đi rồi phải không cô. Ngoại đi buổi trưa, trên cái võng. Con biết mà."

Sa bấm nút dừng. Cái máy kêu cạch. Cô ngồi trong căn phòng nhỏ, nghe tim mình đập trong tai, nghe tiếng ghe ngoài rạch, tiếng con chó nhà ai sủa, tiếng một người đàn bà rao bánh bò thốt nốt lanh lảnh. Bên ngoài cửa sổ, nắng trưa rọi xuống mấy chậu cúc mâm xôi ngoại trồng trên hiên, vàng rực, bình thường tới mức vô lý.

Cô nghĩ: ngoại dặn con bé nói. Ngoại là người thích bày trò. Ngoại có thể đã đoán mình sống tới chín mươi, đoán mình đi lúc trưa trên võng, vì ngoại ngủ trưa trên võng cả đời. Ba mươi tám tuổi thì ngoại tính được. Ngồi dựa giường thì đứa nào nghe băng mà chẳng ngồi vậy.

Cô bấm nút chạy tiếp.

"Cô đừng mở cái tủ thờ nghen cô. Cái ngăn dưới đó. Ngoại dặn con dặn cô. Cô đừng mở. Còn nữa, cô nhớ lật qua mặt B. Mặt B là của cô."

Tiếng con bé cười khúc khích. Tiếng ngoại hỏi: "Con nói gì đó? Ai dạy con nói vậy?" Giọng ngoại hoang mang thật. Không phải giọng người đang bày trò.

"Dạ cô Sa dạy."

"Cô Sa nào?"

"Cô Sa lớn. Cô ngồi ở đầu giường ngoại đó. Ngoại không thấy hả?"

Rồi một tiếng cạch. Mặt A hết.

— Hết chương 1 —