Vuông tôm bỏ trống

Chương 3: Vuông tôm bỏ trống

Xe khách bỏ Tường xuống ngã ba Năm Căn lúc gần năm giờ chiều ngày hai mươi bảy Tết. Gió chướng thổi, nắng còn vàng trên mặt sông, chợ Tết bán dưa hấu, bông vạn thọ chất cao bên đường. Ở đây hai mươi chín độ. Cậu cởi cái áo phao xanh đen, nhét vào ba lô, đi xe ôm vào xóm.

Nhà khoá cửa. Ổ khoá cũ, chìa vẫn giấu dưới chậu bông trang như hồi cậu còn đi học. Tường mở cửa, để ba lô xuống, rồi ra sau nhà.

Vuông tôm ba công của nhà cậu khô trơ đáy. Bùn nứt từng ô như mai rùa. Cỏ lác mọc lên lởm chởm. Cái cống bằng ván thông ra kênh bị bỏ mặc, một bên ván mục đổ nghiêng. Cái chòi canh vuông, nơi ba cậu ngồi hút thuốc mỗi đêm trước khi ông mất, giờ chỉ còn cái khung, lá dừa nước trên mái rách tả tơi.

Dì Bảy hàng xóm thấy có người, chạy qua, tay còn cầm cái muỗng canh.

– Trời đất, Tường! Mày về hồi nào? Má mày biết hông?

– Dạ chưa. Dì, vuông nhà con sao vậy?

Dì Bảy nhìn cậu, rồi nhìn xuống cái vuông, rồi thở ra.

– Tôm chết hồi tháng Tám. Đốm trắng. Ba ngày là trắng bụng nổi hết. Cả xóm này chết chứ đâu riêng nhà mày. Má mày dặn đừng có nói với mày, sợ mày ngoài đó lo bỏ học.

– Vậy má con giờ làm gì?

– Lột tôm cho vựa chú Tư ngoài thị trấn. Ca đêm. Mười giờ tối vô, sáng mới về ngủ. Chiều nay chắc nó đi chợ mua đồ cúng rồi ghé vựa luôn.

Tường đứng ở bờ vuông rất lâu. Cậu nhớ tới tiếng nước xối, tiếng người gọi "Ba ký hai!", tiếng máy nén khí của kho lạnh. Đám giỗ bên dì Bảy. Đi chợ. Má quên hôm nay Chủ nhật.

Mười giờ đêm, cậu mượn xe đạp của dì Bảy chạy ra vựa chú Tư. Vựa là một cái nhà xưởng lợp tôn bên bờ sông, đèn huỳnh quang sáng trắng. Bên trong có chừng hai chục người đàn bà ngồi trên ghế nhựa thấp, xếp thành hai dãy dọc theo mấy cái bàn inox dài. Ai cũng mang ủng, đeo tạp dề nhựa, đội nón vải, ngón tay quấn băng keo. Tôm đổ ra bàn thành đống, đá xay trắng xóa, tiếng tay bẻ đầu tôm lách tách như mưa rơi trên tôn. Thỉnh thoảng một người đứng dậy bưng rổ tôm đã lột lên cân, và cái người ngồi ở bàn cân gọi to số ký.

Má ngồi ở đầu dãy thứ hai, lưng hơi còng, nón kéo sụp xuống. Tường nhận ra má nhờ cái áo bà ba màu nâu đã bạc ở vai. Cậu không bước vào. Cậu đứng ngoài cửa, cạnh mấy cái thùng xốp chồng cao, nhìn má lột tôm. Tay má nhanh lắm. Bẻ đầu, tuốt vỏ, rút chỉ lưng, thả vô rổ. Bẻ đầu, tuốt vỏ, rút chỉ lưng.

Rồi cậu thấy trên vách tôn ngay chỗ má ngồi có dán một tờ giấy học trò, chép tay bằng bút bi, nét chữ to vụng của má. Cậu đến gần hơn một chút để đọc. Mỗi dòng một ngày, từ đầu tháng Mười một.

"13/11. Hà Nội 12 độ. Nó nói 20."

"27/11. Hà Nội 9 độ. Mưa. Nó ho."

"15/1. Hà Nội 8 độ. Áo tới chưa?"

Một chị ngồi bên cạnh má ngẩng lên thấy cậu, huých má một cái. Má quay ra. Má nhìn cậu, nhìn cái ba lô, nhìn cái áo phao xanh đen cậu đang mặc vì gió đêm ngoài sông lạnh. Má không đứng dậy liền. Tay má vẫn còn cầm một con tôm đang lột dở.

– Ủa… ngoài đó Tết làm thêm mà?

– Dạ. Con nói dối.

Má gật đầu, chậm, như người ta gật khi nghe một chuyện mình đã biết từ lâu. Má chỉ tờ giấy trên vách.

– Thằng Thạch con chú Tư, đêm nào nó cũng coi trên điện thoại cho má. Má hỏi Hà Nội bao nhiêu độ, nó đọc, má chép. Con nói hai mươi. Má biết con nói láo từ bữa đó.

– Sao má không nói?

– Thì con cũng biết má nói láo mà. Con có nói đâu.

Tường không trả lời. Cậu đâu có biết. Cậu chỉ nghe tiếng ồn sau lưng má mà không chịu hỏi cho tới cùng. Má đặt con tôm vào rổ, đứng lên, chùi tay vào tạp dề, rồi đưa tay kéo khóa áo phao cho cậu lên tới cằm, như hồi cậu sáu tuổi đi học mẫu giáo.

– Áo này má mua ở chợ đồ cũ ngoài thị trấn đó. Chín chục. Thằng con chú Tư làm gì có đi Đài Loan.

Một chị ở bàn bên cười to, mấy người khác cũng cười. Má đỏ mặt quay đi, la cậu đứng đó làm chi, vô kiếm cái ghế ngồi đi, đừng đứng choán lối. Tường kéo một cái ghế nhựa lại ngồi cạnh má. Người ở bàn cân ném cho cậu một đôi bao tay. Cậu bẻ đầu con tôm đầu tiên, đầu tôm cứng hơn cậu tưởng, gai đâm vào ngón tay nhói một cái. Má liếc qua, cầm tay cậu chỉ: bóp ở đây, chỗ khớp, rồi vặn, đừng giật.

Đêm đó hai má con lột được bốn mươi mốt ký. Bốn giờ sáng, trên đường về, má ngồi sau xe đạp, cậu đạp. Gió sông thổi lạnh. Má nói ra Giêng má tính mượn tiền cải tạo lại vuông, nuôi cua thay tôm, dì Bảy nói cua dễ hơn. Tường nói con còn hai triệu tám, ý quên, còn một triệu chín, vì con mua vé xe rồi, má cầm đỡ. Má nói thôi để con đóng tiền nhà. Hai má con cãi nhau dọc con lộ đất, chẳng ai chịu ai, tới tận cửa nhà.

Tám giờ tối Chủ nhật, mười hai tháng Hai. Tường đã ra lại Hà Nội.

– Alo, má hả?

– Ừ. Ngoài đó sao con?

– Mười một độ má. Mưa phùn. Con lạnh, mà có áo rồi.

– Ờ. Dưới này hai mươi tám. Đêm qua má lột được ba chục ký. Bữa nay má nghỉ, ở nhà dọn cái cống.

– Ván mục rồi má đừng có đứng lên đó nghen.

– Biết rồi. Ăn cơm chưa?

– Con ăn mì. Hai gói. Có trứng.

Đầu dây bên kia má cười, cái cười khàn khàn vì thức đêm nhiều. Phía sau tiếng má lần này không có tiếng người gọi số ký, chỉ có tiếng ếch nhái kêu ngoài vuông, tiếng gió lùa qua tàu lá dừa nước, đều đều như ngày cậu còn nhỏ.

— Hết —