Thằng bé gật đầu

Chương 1: Thằng bé gật đầu

Thằng bé gật đầu lần thứ ba thì tôi biết mình sắp bị trói.

– Con thấy con Lụi vào buồng cha con, phải không? – Viên đề lại ngồi xổm trước mặt cậu Mầm, giọng ngọt như mía lùi.

Cậu Mầm gật. Cậu bốn tuổi, áo chẽn xanh, tóc để trái đào, hai tay ôm khư khư con trâu đất sứt một bên sừng.

– Nó cầm cái ấn đồng đi ra, phải không?

Cậu Mầm nhìn tôi. Rồi nhìn viên đề lại. Rồi gật.

Bà Hàn ngồi trên sập gụ, khăn vấn lệch, đưa tay ôm ngực. Ông Hàn đứng chắp tay sau lưng ở cửa buồng, mặt xám như tro bếp. Chiếc ấn đồng của hiệu lụa họ Hàn, đúc hình con nghê ngồi, đuôi xoắn ba vòng, mất từ đêm qua. Không có nó, ông không đóng dấu được tờ khế giao hai trăm tấm lụa cho phủ Doãn. Hạn đóng dấu là trưa ngày kia.

Tôi đứng ở góc sân, hai tay bị một thằng lính lệ giữ chặt sau lưng. Trên người tôi là bộ áo nâu vá vai của con hầu tên Lụi, mười chín tuổi, người ở quê lên, trông cậu Mầm từ lúc cậu còn đỏ hỏn. Còn trong đầu tôi là Tạ Thùy Khanh, hai mươi tám tuổi, giáo viên lớp Chồi của một trường mầm non công lập ở Đà Lạt. Tôi đã ở trong thân xác này tám ngày, từ sau một cơn sốt mà tôi nhớ được đoạn đầu là chiếc xe máy trượt bánh trên con dốc đầy sương.

Tám ngày đủ để tôi học vài điều. Kinh thành này tên là Thăng Bình. Phố này là phố Hàng Tơ, nhà nào cũng treo những cuộn lụa trước hiên phơi gió. Họ Hàn giàu thứ ba trong phố, ông Hàn ít nói, bà Hàn hay lo, và cậu Mầm là con út, sinh muộn, được cả nhà cưng như trứng mỏng. Tám ngày cũng đủ để tôi biết cậu Mầm nói ít, sợ tiếng to, và không lúc nào rời con trâu đất mà cậu gọi là ông Nghé.

Con trâu ấy do bác thợ gốm đầu phố nặn cho cậu hồi Tết, to bằng nắm tay, nung chưa tới lửa nên màu đất còn hồng hồng. Cậu cho nó ăn cơm, cho nó uống nước, đêm đắp cho nó một góc chăn. Ba hôm trước, cái Tý nhà bên giằng con trâu ném xuống sân, sứt mất một bên sừng, rồi bảo không thèm chơi với đứa ôm trâu sứt. Cậu Mầm ngồi khóc ở bậc thềm suốt buổi trưa. Tôi bế cậu lên, chỉ vào con trâu, nói câu mà tôi vẫn nói với lũ trẻ lớp Chồi mỗi khi có đứa bị bạn bỏ rơi:

– Mầm nhìn ông Nghé kìa. Ông Nghé cũng một mình đấy. Ông Nghé chẳng có bạn nào, mà ông Nghé có khóc đâu.

Cậu nín khóc, nhìn con trâu rất lâu, rồi nói ông Nghé buồn. Tôi tưởng thế là xong chuyện. Ở trường, sau giờ ngủ trưa lũ trẻ quên hết.

Và tám ngày là quá đủ để tôi biết một điều mà ở trường chúng tôi học từ năm thứ hai: trẻ bốn tuổi trả lời câu hỏi của người lớn không phải bằng những gì nó thấy, mà bằng những gì nó đoán người lớn muốn nghe.

– Thưa thầy, – tôi nói, – cậu Mầm còn nhỏ, thầy hỏi vậy thì cậu gật thôi ạ.

Viên đề lại họ Bạch đứng dậy, phủi vạt áo. Lão chừng bốn mươi, mặt tròn, mắt nhỏ, không có vẻ gì độc ác. Lão chỉ có vẻ của một người đã xử hàng trăm vụ mất cắp nhà giàu và biết rằng chín phần mười là do đứa ở.

– Đêm qua ai vào buồng ông Hàn?

– Con có vào, thưa thầy. – Tôi nói. – Cậu Mầm khóc đòi cha, con bế cậu vào. Rồi con bế cậu ra.

– Có ai thấy cái ấn sau lúc đó không?

Không ai thấy. Ông Hàn cất ấn trong cái hộp gỗ trắc trên án thư, đêm qua ông ra sau nhà kho kiểm hàng, sáng ra hộp rỗng. Chị Gấm, vú già của nhà, nói rằng chị thấy tôi bế cậu Mầm đi ra, tay cậu nắm một thứ gì đó. Chị nói thật, tôi biết. Chị không ghét tôi. Chị chỉ thấy cái mà chị thấy.

Bạch đề lại không hỏi thêm. Lão bảo lính lệ trói tôi lại, đưa xuống nhà ngang, sáng ngày kia nếu ấn chưa tìm ra thì giải lên nha môn.

Tôi bị đẩy vào căn buồng chứa củi sau bếp, cửa cài then ngoài. Qua khe vách, tôi nghe tiếng cậu Mầm khóc, tiếng bà Hàn dỗ, rồi tiếng bà nói với ông Hàn rằng con Lụi trông thằng bé từ nhỏ, không ngờ nó như vậy.

Tôi ngồi xuống đống củi, hai cổ tay rát dây thừng. Ở trường, nếu một đứa trẻ mất đồ chơi, tôi biết phải làm gì. Tôi sẽ không bao giờ hỏi một đứa trẻ bốn tuổi câu nào có thể trả lời bằng cái gật đầu. Nhưng ở đây tôi không phải cô giáo. Tôi là một đứa ở, và lời một đứa ở không nặng hơn một sợi tơ.

Gần nửa đêm, then cửa khẽ kêu. Cửa hé ra một khe, đủ cho một cái đầu trái đào chui vào. Cậu Mầm, chân đất, áo ngủ, ôm con trâu đất, mắt còn đỏ.

– U Lụi. – Cậu thì thào. – Ông Nghé không ngủ được.

— Hết chương 1 —