Lời người mặc áo xanh

Chương 2: Lời người mặc áo xanh

Tôi nghe câu đó ba lần trong đầu trước khi trả lời. Một bao gạo biết thở.

Ông Gò Xá không phải người hay nói ví von. Ba năm tôi làm việc ở bản, ông là người nói ít nhất tổ tự quản đường biên. Ông chỉ báo những gì ông thấy, đúng giờ, đúng chỗ, không thêm không bớt. Hai năm trước ông báo có một người lạ hỏi đường ra cột mốc, chúng tôi chặn được một vụ đưa người xuất cảnh trái phép. Vì vậy khi ông nói một bao gạo biết thở, tôi không cười.

Tôi báo cáo đồn trưởng. Đồn trưởng nghe xong, hỏi tôi ba câu: người thuê ngựa là ai, lán ở đâu, bao gạo giờ ở đâu. Tôi trả lời được hai câu.

Mùa thảo quả năm nay, trinh sát của đồn đã nghe hơi về một đường dây thu gom tê tê từ các tỉnh dưới đưa ngược lên biên giới. Tê tê sống, cuộn tròn như quả bóng, có thể nằm im hàng giờ trong bao. Một con lớn nặng năm bảy cân. Ba con là gần hai chục cân, cho vào bao, lót thêm gạo, bỏ vài gói muối mì cho đủ hình, thì một người khỏe vác bằng một tay được. Và nó ấm. Và nó có mùi, cái mùi mà người không ngửi thấy, nhưng ngựa thì thấy.

Chúng tôi không ập vào lán ngay. Ập vào lúc này, anh ta chỉ có chín bao gạo, một câu chuyện về lán ông Sáng, và một tràng cười. Tôi đi gặp ông Sáng trước, đi đường vòng, mặc thường phục, mang theo can dầu làm cớ. Ông Sáng là người Kinh, lấy vợ Hà Nhì, ở bản hai mươi năm. Ông nghe tôi hỏi, ngớ người ra.

– Gạo à? Lán tôi còn hai bao, đủ ăn tới hết tháng. Thằng Toản nó có ghé đâu.

Vậy là có một bao gạo năm mươi cân đã biến mất ở đâu đó trên đoạn đường từ con suối tới lán, đoạn đường dài chừng ba cây số, phần lớn là rừng thảo quả rậm.

Chiều hôm đó, đồn tổ chức kiểm tra hành chính các lán sấy trong khu vực vành đai biên giới, như mọi mùa vẫn làm. Kiểm tra cả dãy, không riêng lán của Toản, để anh ta không nghi. Tôi đi cùng tổ, có trưởng bản, có công an xã. Lán của Toản sạch sẽ. Chín bao gạo, ba can dầu, mấy cuộn bạt, lò sấy đỏ lửa, mùi thảo quả khô thơm nồng. Toản mời chúng tôi chén nước chè, kêu ca giá thảo quả năm nay xuống, hỏi thăm tôi quê đâu.

– Nam Định à, – anh ta cười. – Giờ là Ninh Bình rồi anh nhỉ. Tôi lấy vợ dưới đó, cưới ở nhà thờ họ đạo.

Tôi đi một vòng quanh lán, như người ta ngắm cái lò sấy. Góc lán có một cái kim khâu bao to bằng que đan, xỏ sẵn một đoạn dây cước xanh. Mấy bao gạo dưới mái đều khâu miệng bằng dây gai trắng của nhà máy xay. Tôi nhìn cái kim ấy hơi lâu, và khi quay lại, tôi thấy Toản cũng đang nhìn nó.

– Kim khâu bao thảo quả đấy anh, – anh ta nói, giọng vẫn vui. – Thảo quả khô đóng bao xong phải khâu lại, không thì rơi vãi hết dọc đường.

Câu trả lời hợp lý. Mùa này lán nào cũng có kim khâu bao. Chỉ là lán của anh ta chưa sấy xong mẻ nào, chưa có bao thảo quả khô nào để khâu.

Anh ta nói chuyện dễ chịu, mắt nhìn thẳng, tay không run. Lúc chúng tôi đứng dậy, anh ta còn gói cho mỗi người một túi thảo quả khô, chúng tôi từ chối, anh ta cũng không nài. Một người như vậy không để bao hàng của mình nằm ở một chỗ ngẫu nhiên. Anh ta để nó ở một chỗ đã hẹn, cho một người đã hẹn tới lấy.

Về đồn, tôi ngồi với đồn trưởng tới chín giờ tối. Anh lớn hơn tôi mười tuổi, làm biên phòng ở vùng này đã ba đợt, nói tiếng Hà Nhì đủ để mặc cả một con gà.

– Cậu tin ông già tới đâu? – anh hỏi.

– Tin hết, anh ạ.

– Không được tin hết. Ông già tin con ngựa, cậu tin ông già, rồi mình mang ba chục người đi lùng một bao gạo trong ba cây số rừng thảo quả. Lùng không ra thì sao?

– Thì mình mất một ngày, anh. Còn nếu đúng là tê tê, mình bỏ thì nó qua bên kia, không bao giờ về nữa.

Anh gõ ngón tay lên mặt bàn, nhìn tấm bản đồ treo tường, chỗ đường biên vẽ bằng nét đứt đỏ uốn theo sống núi.

– Đừng lùng, – anh nói. – Lùng là động. Người ta để bao ở đó tức là có người tới lấy. Cậu tìm ra cái chỗ, rồi nằm chờ. Nhưng tìm bằng cách nào thì cậu tự nghĩ.

Tối đó tôi lên nhà ông Gò Xá. Nhà trình tường của ông ấm, bếp lửa giữa nhà cháy lép bép, bà vợ ông đội khăn đen có dắt mấy đồng xu bạc ngồi tước thảo quả bên bếp. Ông Gò Xá rót rượu ngô vào hai cái chén mẻ.

– Đường từ suối lên lán, chỗ nào giấu được một bao gạo mà người đi đường không thấy? – tôi hỏi.

Ông lắc đầu.

– Rừng thảo quả chỗ nào cũng giấu được. Lá to, đất ẩm. Người đi đường không thấy. Mười người đi tìm cũng không thấy.

– Vậy làm sao bây giờ, bố?

Ông uống cạn chén rượu, đặt xuống, lặng một lúc lâu.

– Người không thấy, – ông nói. – Con Sương thấy.

— Hết chương 2 —