Một tiếng rưỡi

Chương 2: Một tiếng rưỡi

Trưa ấy, nàng tìm bà Nhẽ.

– Con gà này bà nuôi từ bao giờ?

– Tám năm. – Bà Nhẽ đang băm bèo cho lợn, không ngẩng lên. – Năm Mão lụt, tôi vớt được nó trên một cái mái rạ trôi. Bé tí, lông ướt, còn chưa ra cựa. Tôi nuôi.

– Năm Mão lụt, trước đó có con gà gáy đêm, bà nhớ không?

Bà Nhẽ ngừng tay dao.

– Có. Nhà ông Cả Thực đầu làng. Gáy bốn đêm. Ông ấy cắt tiết nó vào sáng thứ năm. Chiều thứ năm thì đê vỡ.

Ngọc Lam ngồi xuống cạnh bà.

– Sư phụ tôi dạy, – nàng nói chậm rãi. – Gà trống thường gáy để gọi mặt trời. Gà chín cựa không phải gà thường. Nó thấy được cái chưa tới, như người ta thấy mây đen trước khi mưa. Nó gáy để báo. Mỗi tiếng gáy là một ngày.

Bà Nhẽ nhìn nàng.

– Bà có đếm nó gáy mấy tiếng không? Mấy đêm đầu ấy?

– Ai mà đếm. – Bà Nhẽ nghĩ một lúc. – Đêm đầu dài lắm. Tôi nằm nghe mãi, tưởng nó không dứt.

– Đêm kia ba tiếng rưỡi. Đêm qua hai tiếng rưỡi. – Ngọc Lam nói. – Nó đang đếm ngược.

– Đếm ngược tới cái gì?

Ngọc Lam không trả lời ngay. Nàng nhìn về phía con đê.

Đầu giờ chiều, nàng tới nhà ông Quản Đỗ. Nhà ông ngói ba gian, sân gạch, có cả cái bể nước xây vuông vức. Coi đê cho làng Cồn Mía hai mươi năm, mỗi năm được phủ cấp tiền tu bổ, ông là người khá giả nhất làng.

– Chân đê phía trong, chỗ ngang cây gạo cụt, có một vệt đất ẩm, – nàng nói. – Mười ngày không mưa mà đất vẫn ẩm. Ông có biết không?

Ông Quản Đỗ cười.

– Mạch nước ngầm. Đê nào chả có. Cô tu trên núi biết gì về đê.

– Mùa này nước sông còn thấp. Mạch ngầm không lên tới đấy.

– Cô muốn gì? Muốn tôi đào đê lên cho cô xem à? Đào đê mùa lũ, phủ trên biết thì tôi đi tù.

– Mùa lũ? – Ngọc Lam nhíu mày. – Tháng Chín này lũ chưa về.

Ông Quản Đỗ ngừng một nhịp. Rồi ông phẩy tay.

– Thì sắp về. Trên nguồn mưa mấy hôm rồi. Cô về đi. Hai đêm nữa con gà ấy mà còn gáy là tôi cắt.

Ngọc Lam ra về, nhưng không về nhà bà Nhẽ. Nàng đi ngược lên đầu làng, hỏi chuyện mấy người già ngồi đan rổ ở gốc đa. Từ họ, nàng nghe được ba điều.

Điều thứ nhất: năm nào phủ cũng cấp tiền tu bổ đê, nhưng ba năm nay không ai thấy ông Quản Đỗ gọi người đắp đê. Ông bảo đê còn chắc, tiền để dành phòng năm lũ lớn.

Điều thứ hai: mùa hè năm nay, có mấy người đi bắt cua đồng thấy trên mặt đê ngang cây gạo cụt nhiều lỗ nhỏ, to bằng đầu đũa, mùn đất đùn lên như ai rắc trấu. Họ báo ông Quản Đỗ. Ông bảo lỗ cua, lấp đi là xong.

Điều thứ ba: người già làng Cồn Mía có câu "mối đùn chân đê, nước về không kịp chạy".

Xế chiều, nàng xin bà Nhẽ cho mượn con gà.

Bà Nhẽ không hỏi mượn làm gì. Bà buộc một sợi dây gai vào chân nó, dặn đừng giật mạnh. Ngọc Lam ôm con gà đi dọc chân đê, từ đầu làng tới cuối làng, chậm như người dắt trâu. Suốt quãng đường, con gà nằm im trong tay nàng, mắt lim dim. Tới ngang cây gạo cụt, nó mở mắt.

Nó giãy ra khỏi tay nàng, đáp xuống đất, chạy thẳng tới vệt cỏ xanh. Nó không bới như gà bới giun. Nó đứng im, nghiêng đầu, áp một bên tai xuống đất, như người già nghe tiếng trẻ khóc ở nhà bên. Rồi nó mổ một cái, rất mạnh, sâu tới tận gốc mỏ.

Khi nó ngẩng lên, trong mỏ nó là một con mối trắng đục, to bằng đốt ngón tay út. Mối thường chỉ to bằng hạt gạo.

Ngọc Lam ngồi xổm xuống, nhìn con mối giãy giụa trong mỏ gà. Con gà nuốt chửng nó, rồi lại áp tai xuống đất.

Lúc nàng ôm gà về qua ngõ nhà ông Quản Đỗ, nàng thấy thằng con trai ông gánh hai sọt đất khô đi ngược ra phía đê.

Chập tối, nàng quay lại chỗ cây gạo cụt. Vệt cỏ xanh đã biến mất. Ai đó đã xúc một lớp đất khô, đổ lên, nện chặt, rắc thêm ít cỏ khô cho giống với xung quanh. Nhìn qua, chân đê khô ráo như mọi chỗ khác. Ngọc Lam cạy một miếng đất mới nện ấy lên bằng mũi kiếm gỗ. Bên dưới, đất vẫn ẩm, ẩm hơn lúc sáng.

Người ta không lấp một mạch nước ngầm. Người ta chỉ lấp thứ mà người ta không muốn ai nhìn thấy.

Đêm ấy, nàng không ngồi ở sân nhà bà Nhẽ. Nàng ngồi trên mặt đê, ngang cây gạo cụt, tay áp xuống đất.

Gần nửa đêm, nàng nghe thấy.

Không phải tai nghe. Là lòng bàn tay nghe. Dưới lớp đất nện chắc, sâu chừng ba bốn sải, có một tiếng động rất nhỏ, đều đều, như tiếng tằm ăn lá, như tiếng ai đó đang nhai cơm nguội trong một căn phòng rất xa. Hàng vạn cái hàm cùng nhai.

Và ở giữa tiếng nhai ấy, có một nhịp khác. Chậm hơn, nặng hơn. Như một cái gì to lớn đang thở.

Từ phía làng, con gà chín cựa gáy. Một tiếng. Và nửa tiếng.

Dưới lòng bàn tay nàng, tiếng nhai im bặt.

Cái nhịp thở chậm kia ngừng lại một lúc. Rồi, rất chậm, nó trở mình, và Ngọc Lam cảm thấy mặt đất dưới tay mình rung lên nhè nhẹ, như có cái gì đang ngóc đầu dậy, lắng nghe tiếng gà.

Nàng rút tay về.

Trên nguồn, mây đen đã che kín dãy núi phía tây. Tiếng sấm ì ầm vọng về từ xa.

— Hết chương 2 —