Một tờ giấy dán ở cửa

Chương 2: Một tờ giấy dán ở cửa

Đêm ấy không ai trong nhà ngủ được.

Cô Dịu ngồi ở bậc cầu thang, nói đi nói lại một ý: chưa ai biết quán mình lấy hàng ở đấy. Danh sách bốn mươi quán là của xưởng, không phải của báo. Từ mai mình tráng lại, coi như chưa có gì. Hàn the một ít thì ăn sáu tuần cũng chẳng chết ai, cả thành phố ăn chứ đâu phải mình mình.

– Cô không phải người xấu đâu, Bách ạ. – Cô nói, giọng không còn sức. – Cô chỉ mệt.

– Cháu biết.

Bách biết thật. Nhưng anh cũng biết ông giáo Từ đã giơ sợi bánh lên trước cửa sổ bốn mươi hai buổi sáng liền, và bốn mươi hai buổi sáng liền không thấy con cá.

Bà nội gọi từ gian bên cạnh. Bách vào, ngồi xuống mép giường. Bà nằm nghiêng, mắt nhắm, tay sờ soạng tìm tay anh.

– Cái Dịu nó mua bánh ngoài à?

Bách giật mình. Không ai nói với bà.

– Sao bà biết?

– Sáu tuần nay không nghe thấy tiếng nồi. – Bà nói chậm, từng chữ. – Nồi tráng bánh nó kêu khác. Nó reo, nó phì, rồi nó xèo một tiếng mỗi lần mở vung. Bà nằm đây nghe sáu mươi năm, tự dưng không nghe nữa. Bà biết. Bà không hỏi, vì bà sợ cái Dịu nó khóc.

Bách cầm bàn tay bà, da mỏng như vỏ hành.

– Bà ơi, cháu muốn dán một tờ giấy ở cửa quán.

Bà nội im rất lâu. Bách tưởng bà ngủ. Rồi bà nói:

– Dán thì dán cho đẹp. Viết chữ to, đừng có run.

Một giờ sáng, Bách lôi cái nồi gang ra khỏi gầm cầu thang, kỳ cọ, đổ nước, nhóm than. Anh mở hòm tôn lấy tấm vải màn. Tấm vải sáu tuần gấp ẩm trong hòm đã mục ở các nếp gấp, anh vừa căng lên miệng nồi nó đã toạc một đường dài từ mép vào giữa. Con cá nằm cách vết rách chừng một gang tay, vẫn nguyên.

Bách đứng nhìn tấm vải rách rất lâu. Ở khách sạn, anh từng nấu cho những bữa tiệc ba trăm khách, từng tranh cãi với bếp trưởng người nước ngoài về độ chín của một miếng thăn bò. Anh chưa bao giờ thấy mình bất lực như lúc nhìn một tấm vải.

Cô Dịu xuống bếp, thấy thế thì lặng lẽ lên gác, lát sau đỡ bà nội xuống. Bà ngồi trên cái ghế tựa, khoác cái áo bông, bảo Bách mang cho bà tấm vải màn mới mua chưa dùng, cái kéo, cuộn chỉ trắng và cái kính lão. Rồi bà cầm tấm vải mục lên, sờ tìm con cá, cắt nó ra khỏi tấm vải cũ theo đúng đường viền, chừa mép một đốt ngón tay.

– Cháu khoét một lỗ hình con cá trên tấm vải mới, – bà nói. – Nhỏ hơn con cá này một chút.

Bách khoét. Bà đặt con cá cũ lên, khâu từng mũi một quanh viền, mũi nọ cách mũi kia chừng hạt gạo. Bà khâu mất gần một tiếng. Có lúc kim đâm vào ngón tay, bà mút ngón tay một cái rồi khâu tiếp. Khâu xong, bà sờ lại một vòng, gật đầu:

– Lệch rồi. Bà già rồi, lệch một tí. Kệ nó.

Mẻ bánh đầu tiên Bách tráng hỏng gần hết. Anh múc bột nhiều tay quá, bánh dày như bánh cuốn. Lần sau ít quá, bánh thủng lỗ chỗ. Lúc lật bánh, thanh tre dẹt trong tay anh xé tấm bánh làm đôi. Cô Dịu đứng bên cạnh, tay đỡ mẹt, không nói gì. Bà nội ngồi trên ghế tựa, mắt nhắm, nghe.

– Chưa được, – bà nói khi anh mở vung lần thứ mười. – Nồi chưa reo đã mở. Chờ nó xèo hẵng mở.

Đến tấm thứ hai mươi, Bách bắt đầu nghe ra. Nước sôi dưới lớp vải phì phì như người thở mạnh, rồi chuyển sang một tiếng reo cao. Anh múc một muôi bột, láng một vòng từ trong ra ngoài, đậy cái vung chóp lại. Tiếng reo lắng xuống, rồi có một tiếng xèo nhỏ. Anh mở vung. Tấm bánh trong, mặt bóng, chín đều. Anh luồn thanh tre dưới mép, cuộn nhẹ một vòng rồi nhấc lên, trải ra mẹt.

Cô Dịu cầm tấm bánh đưa lên trước bóng đèn. Ở giữa, mờ mờ, hơi nghiêng về bên trái, có một con cá.

Sáu giờ kém mười lăm, Bách dán tờ giấy lên cánh cửa kính của quán. Anh viết bằng bút lông, chữ to, cố không để run.

"Từ ngày hai tháng Tám đến hết ngày mười bốn tháng Chín, quán dùng bánh phở mua của xưởng ở Mỹ Lộc, là xưởng vừa bị niêm phong. Quán không biết xưởng dùng hàn the, nhưng quán đã không tự tráng bánh như sáu mươi năm nay, và đã không báo cho khách. Quán xin lỗi. Ai đã ăn ở quán trong những ngày ấy, xin cứ đến, quán mời lại một bát. Từ sáng nay, bánh nhà tráng lại."

Anh lùi ra giữa vỉa hè, đọc lại một lượt. Phố Hàng Tiện chưa sáng hẳn, mấy hàng xôi, hàng bánh cuốn bên kia đường đang dọn hàng. Một bà bán xôi nhìn sang, đọc tờ giấy, rồi quay đi rất nhanh, như người vừa nhìn thấy một thứ không nên nhìn.

— Hết chương 2 —