Chín ngày

Chương 2: Chín ngày

Đơn hàng mười tám nghìn chiếc áo khoác gió cho một khách châu Âu phải lên container ngày hai mươi bảy. Hôm đó là ngày mười tám. Ba chuyền chạy tăng ca tới chín giờ tối. Bàn ủi hơi ở chuyền hoàn thiện chạy liên tục, cấp hơi từ một nồi hơi đốt dầu đặt trong một gian riêng xây gạch ở góc xưởng.

Hai hôm trước đó, sổ giao ca của thợ máy có một dòng của bà: "Noi hoi dau dot chay lau hon binh thuong, de nghi kiem tra ro le ap suat." Tôi đọc dòng đó trong buổi giao ban sáng, chuyển tiếp cho công ty bảo trì bằng một tin nhắn, và họ trả lời: đã kiểm tra định kỳ, đạt, sẽ xem lại trong lần bảo trì tới, tức là ba tuần nữa. Tôi đánh dấu đã xử lý.

Sáu giờ chiều, bà Dịu gõ cửa văn phòng tôi. Bà chưa bao giờ lên văn phòng.

– Anh Duy, cái nồi hơi kêu không đúng.

Tôi mở bảng theo dõi trên máy tính. Cảm biến không gắn trên nồi hơi, nồi hơi thuộc hợp đồng bảo trì. Phiếu kiểm tra định kỳ của công ty Biên Hòa mới ký mười hai ngày trước, tôi ký nghiệm thu. Đồng hồ áp suất ghi bốn ký, đúng mức vận hành.

– Kêu sao chị?

– Đầu đốt chạy dài hơn. Trước đây nó chạy chừng bốn phút thì tắt, nghỉ chừng sáu phút rồi bật lại. Chiều nay chị đứng ngoài đếm, nó chạy mười một phút mới tắt. Rồi trong ống hơi có tiếng rít cao, cao hơn bình thường. Như ấm nước sắp sôi mà ai bịt vòi.

– Đồng hồ áp suất vẫn bốn ký.

– Chị biết. Chị coi rồi. Cái kim nó đứng yên quá.

Tôi xuống gian nồi hơi với bà. Nóng hầm hập. Cái đồng hồ áp suất tròn, mặt kính mờ hơi nước, kim chỉ đúng số bốn. Tôi gõ nhẹ vào mặt kính bằng móng tay, một thói quen cũ của dân cơ khí. Cái kim không nhúc nhích.

Một cái kim đồng hồ áp suất đang làm việc thì phải rung nhẹ theo nhịp hơi. Kim đứng chết nghĩa là hoặc áp suất ổn định tuyệt đối, hoặc đồng hồ kẹt.

Bà Dịu đặt mũi tua vít lên thân van an toàn trên đỉnh nồi, áp cán vào má. Bà đứng rất lâu.

– Van an toàn không thở. – Bà nói. – Van khỏe thì gần ngưỡng nó rì rì, hơi rò một chút xíu ở đế. Cái này im như đá.

Tôi biết cái van an toàn trên nồi hơi có một cần giật thử, để người vận hành kéo lên cho van nhả hơi, kiểm tra nó còn hoạt động. Tôi đeo găng, kéo. Cái cần không lên. Tôi kéo mạnh hơn. Nó nhích được chừng một li rồi kẹt cứng, như bị hàn.

Tôi đứng trong gian nồi hơi bốn mươi độ và thấy lạnh sống lưng.

Nếu đồng hồ kẹt, thì không ai biết áp suất thật là bao nhiêu. Nếu rơ le áp suất hỏng, thì đầu đốt không tự tắt khi đủ áp. Nếu van an toàn kẹt, thì không còn gì giữa áp suất trong nồi và bức tường gạch sát chuyền hoàn thiện, nơi bốn mươi công nhân đang đứng ủi áo.

– Tắt đầu đốt. – Tôi nói.

Bà Dịu đã đưa tay lên cầu dao.

– Khoan. – Tôi nói, và giờ nghĩ lại, đó là chữ tệ nhất đời tôi.

Trong đầu tôi chạy một bảng tính. Tắt nồi hơi thì chuyền hoàn thiện đứng. Mười tám nghìn áo, đã may xong chín nghìn, chưa ủi bốn nghìn. Container ngày hai mươi bảy. Trễ thì khách phạt theo ngày, có khi hủy đơn. Một xưởng đang lỗ ba quý không chịu nổi một đơn bị hủy. Và người ta cử tôi về đây để cắt lỗ.

– Mình giảm lửa xuống mức thấp nhất, chạy tới chín giờ, rồi tối nay gọi công ty bảo trì vào thay van. – Tôi nói. – Chị đứng canh.

Bà Dịu nhìn tôi. Bà không cãi. Bà chỉ nói, rất chậm:

– Anh Duy. Cái đồng hồ kẹt thì anh không biết lửa thấp là bao nhiêu ký đâu.

Rồi bà rút cái tua vít, đặt lên bàn kim loại cạnh cửa, đặt luôn chùm chìa khóa tủ đồ nghề lên trên.

– Anh ký giấy cho chị nghỉ cũng được. Chị không đứng canh cái này.

Bà đi ra.

— Hết chương 2 —