Đọc ngược

Chương 2: Đọc ngược

Lộc Thị Én lớn lên sau một cái quầy hàng ở chợ Đông Kinh, nơi mẹ cô bán hàng khô, mộc nhĩ, nấm hương, hạt dẻ, ô mai. Khách bên kia biên giới sang mua, đặt hóa đơn, phiếu xuất hàng, tờ ghi giá lên mặt quầy, quay chữ về phía họ, quay lưng chữ về phía mẹ con cô. Mẹ cô biết nói tiếng Trung đủ dùng, không biết đọc. Én tám tuổi, đứng phía bên này quầy, học đọc những dòng chữ lộn ngược. Mười tuổi, cô đọc ngược nhanh như đọc xuôi. Mười lăm tuổi, cô bắt được một lỗi trên tờ phiếu của một ông khách, người ta ghi số cân thiếu một số không, và từ đó mẹ cô không bao giờ ký giấy gì trước khi cô đọc.

Cô học Đại học Ngoại ngữ ở Hà Nội, tiếng Trung, ra trường về Lạng Sơn làm phiên dịch tự do. Người ta thuê cô theo ngày ở cửa khẩu, ở chợ, ở các buổi gặp mặt làm ăn. Phần lớn là dịch miệng. Phần lớn không ai đưa giấy tờ cho cô đọc. Người ta coi phiên dịch như cái loa, nói gì thì phát lại cái đó.

Sáng hôm ấy, cô đến khách sạn lúc bảy giờ, sớm hơn hẹn một tiếng. Chị Thoa đón cô ở sảnh, mắt thâm quầng, kể chuyện mười hai xe hàng, chuyện bốn mươi hai tiếng đường. Én hỏi chị có bản hợp đồng không, cô xin đọc trước. Chị Thoa đưa điện thoại, mở bản tiếng Việt.

– Còn bản tiếng Trung, chị?

– Anh Thành giữ. Ảnh nói hai bản như nhau, dịch ra thôi.

Én đọc bản tiếng Việt hai lần. Sạch sẽ, rõ ràng, không có chỗ nào để bắt bẻ. Cô gật đầu, trả điện thoại. Lúc Hứa Thành tới, cô đứng dậy chào, xin phép xem bản tiếng Trung trước khi họp. Anh ta nhìn cô từ đầu tới chân, cái áo khoác bò bạc màu, đôi giày vải, rồi nói phiên dịch miệng thì ngồi ở đầu bàn, ông Trương nói câu nào thì dịch câu đó, giấy tờ không phải việc của em.

Én ngồi xuống cái ghế đẩu ở đầu bàn. Cô không xin lại lần thứ hai.

Sáng hôm ấy, ở bàn kính, Hứa Thành đặt hai bản hợp đồng song song, bản tiếng Việt quay về phía chị Thoa, bản tiếng Trung quay về phía ông Trương. Én ngồi ở đầu bàn, chéo góc. Bản tiếng Trung, từ chỗ cô, nằm ngang và lộn ngược. Với cô, đó là góc nhìn của cả tuổi thơ.

Điều hai, bản tiếng Trung: giá mười lăm tệ rưỡi một cân, nghiệm thu chất lượng khi hàng đến kho của bên mua, không phải tại cửa khẩu. Kho bên mua cách cửa khẩu hơn nghìn cây số, ba ngày đường nữa.

Điều năm: hàng hư hỏng, giập, thối trong quá trình vận chuyển, bên bán chịu. Thanh toán sau khi bên mua hoàn tất tiêu thụ.

Điều cuối, một dòng nhỏ: khi có khác biệt giữa hai bản, lấy bản tiếng Trung làm chuẩn.

Còn giá trong bản tiếng Việt, cô nhẩm đổi theo tỷ giá sáng nay ngân hàng niêm yết, thì chỉ tương đương chừng mười ba tệ một cân.

Hai tệ rưỡi một cân, nhân với gần một trăm bảy mươi tấn, là một khoản lớn. Và cái điều khoản nghiệm thu tại kho, cộng với thanh toán sau khi bán xong, nghĩa là một trăm bảy mươi tấn thanh long của chị Thoa sẽ thành hàng gửi bán, đi một nghìn cây số nữa, rồi người ta muốn nói bao nhiêu phần trăm bị giập thì nói.

— Hết chương 2 —