Đoạn ghi âm thứ ba

Chương 3: Đoạn ghi âm thứ ba

Bà khóc làm con sợ hả? Hổng sao. Già rồi, khóc là chuyện thường. Con bấm lại đi.

Ông Bảy Thới kể bà nghe hết, chiều hôm đó, ngồi trên ghế đá trước miếu, tới tối mịt muỗi cắn sưng chân mà hai ông bà già hổng ai đứng dậy.

Ổng nói mấy tháng cuối, chiều nào ông nội con cũng qua nhà ổng, mà hổng phải để uống trà. Ông nội con biết ông không qua khỏi. Ông nói với ông Bảy: "Tao đi rồi, con Út nó hổng ca nữa đâu. Nó ca với ai cũng hụt. Mày học đi, tao chỉ mày chỗ nó hụt."

Ông Bảy Thới nói hồi đầu ổng hổng chịu. Ổng nói anh Hai điên, anh còn sống sờ sờ đó, chỉ cái gì mà chỉ. Ổng nói ổng hổng đờn cho ai ca hết, từ hồi vợ bỏ là ổng thề vậy rồi. Ông nội con hổng cãi, chiều hôm sau lại chống gậy qua, ngồi đó. Chiều hôm sau nữa lại qua. Ông nội con ốm nhom, ho lụ khụ, mà ngồi lì trên bộ ván nhà ông Bảy, hổng chịu về. Cuối cùng ông Bảy chịu.

Rồi ông nội con dạy. Ông hổng đờn được nữa, tay ông run, nên ông ngồi gõ nhịp lên bộ ván bằng hai ngón tay, gõ từng câu, từng chữ. Ông hát nhỏ, bằng cái giọng khàn khàn của người bệnh phổi, hát giọng của bà, chỗ nào bà lấy hơi, chỗ nào bà nhấn, chỗ nào bà luyến. Tới câu thứ năm, ông gõ một cái, rồi ông ngưng tay. Ông nói: "Chỗ này mày chờ. Chờ cho nó thở. Nó thở xong mày mới đi." Ông Bảy nói ổng tập chỗ đó ba tuần mà ông nội con chưa chịu. Ông nói: "Mày chờ lâu quá, nó tưởng mày quên bài. Mày chờ mau quá, nó hụt. Phải nửa nhịp. Đúng nửa nhịp."

Ông Bảy nói bữa cuối cùng ông nội con qua nhà ổng là trước ngày ông nhập viện có hai bữa. Ông nghe ông Bảy đờn trọn bài, tới câu thứ năm, ông Bảy chờ. Ông nội con nhắm mắt, gật đầu. Ông nói: "Được rồi." Rồi ông về.

Bà hỏi ông Bảy: vậy sao tám năm ông mới đờn?

Ông Bảy nói ổng hổng dám. Ổng nói ổng nghĩ bà còn thương ông Hai, bà để tang, bà nhớ, ổng mà ra đờn là ổng giành chỗ của ông Hai. Ổng nói ổng đợi bà ca lại với người khác, mà bà hổng ca. Đợi hoài. Một năm. Hai năm. Năm năm. Tới chừng chú Năm Tửng qua kêu đi liên hoan, ổng mới nghĩ, thôi, ổng sáu mươi sáu rồi, ổng mà chết trước khi đờn cho bà một lần thì ổng thất hứa với anh Hai.

Rồi ổng nói thêm một câu. Bà nhớ y nguyên.

"Anh Hai nói, nếu Út hổng chịu thì thôi, mày đừng ép. Mà anh Hai nói, mày cứ ngồi đờn chỗ nó nghe được. Nó nghe tới chỗ đó, nó biết là tao gửi."

Con hỏi bà sau đó sao hả?

Sau đó bà ca. Mà hổng phải ca liền đâu con. Tám năm hổng ca, cái giọng nó rỉ sét như cái cửa sắt ngoài mưa. Bữa đầu tiên bà ca thử với ông Bảy trên bộ ván nhà mình, ca tới câu hai là bà ho sặc sụa, ông Bảy phải ngưng đờn rót nước cho bà uống. Bà Sáu tạp hóa ngồi ngoài hiên nghe ké, la vô: "Út ơi, giọng mày giờ như vịt đực!" Bà tức mà bà cười.

Ba con thì lúc đầu hổng chịu. Hổng phải chịu hay hổng chịu chuyện ca. Ba con nói nhỏ với bà, ông Bảy ly dị, tánh lập dị, xóm người ta nói này nói kia, má lớn tuổi rồi. Bà hổng cãi. Bà dắt ba con ra ngoài ruộng, ra mả ông nội con, kể cho ba con nghe chuyện ông nội con chiều nào cũng chống gậy qua nhà ông Bảy. Kể xong, ba con đứng ngó cái mả một hồi lâu, rồi nói: "Ba con lo cho má tới vậy hả má." Từ đó ba con hổng nói gì nữa. Bữa đi liên hoan, chính ba con chở ông Bảy với cây đờn lên tỉnh bằng xe máy.

Chín tháng sau, bà với ông Bảy lên tỉnh dự liên hoan. Bà mặc áo dài màu tím than, ông Bảy mặc áo dài the đen, khăn đóng. Bà hồi hộp như con gái mười tám. Trên sân khấu, đèn rọi vô mặt, bà hổng thấy khán giả, chỉ thấy cái cần đờn của ông Bảy. Ổng đờn dạo. Bà vô câu một. Câu hai. Câu ba. Câu bốn. Tới câu thứ năm, chữ cuối kéo dài, bà thấy hơi mình cạn, bà thấy cái hụt nó tới như con nước ròng.

Ông Bảy chậm lại. Ngón tay ổng giữ trên phím. Chờ.

Bà lấy hơi.

Rồi bà xuống, trọn vẹn, ngọt như tám năm trước, và ổng đi tiếp.

Bà hổng nhớ bà có được giải gì hông. Hình như giải khuyến khích. Chú Năm Tửng nói ban giám khảo chê tiết mục của xã mình chậm nhịp ở câu thứ năm. Bà nghe xong bà cười muốn té.

Rồi sao nữa hả? Thì vậy đó. Chiều nào ông Bảy cũng qua, ngồi ghế đá trước miếu, hoặc ngồi bộ ván nhà mình, đờn. Bà ca. Hổng phải lúc nào cũng ca, có bữa bà lặt rau, ổng đờn, bà nghe. Cả xóm giờ quen rồi. Bà Sáu tạp hóa giờ chiều nào cũng kéo ghế ra ngồi nghe ké.

Còn cây đờn của ông nội con, bà đem ra đưa cho ông Bảy. Ổng hổng lấy. Ổng nói đờn của anh Hai thì để anh Hai. Ổng chỉ xin coi cái phím thứ năm. Ổng cầm lên, vuốt cái rãnh lõm, vuốt lâu lắm. Rồi ổng đưa bà coi cây đờn của ổng. Cái phím thứ năm, con biết hông, cũng bắt đầu lõm xuống rồi. Một rãnh nhỏ, cạn, mới có tám năm mà.

Con hỏi bà có thương ông Bảy hông?

Câu đó cô giáo con có hỏi hả? Hổng có hả? Con tự hỏi hả?

Thôi, con tắt máy đi. Tắt đi con. Bà nói câu này hổng cho cô giáo con nghe.

Tắt chưa? Cái chấm đỏ còn kìa. Tắt đi đã.

— Hết —